Danıştay 8. Daire E.2025/227 K.2025/984

Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve .../... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı adına kayıtlı trafik kaydı okul servisi-ticari olan ... ... ... plakalı aracın 11/12/2019 tarihinde durdurularak yapılan denetimi sonucunda düzenlenen tespit tutanağında, on yolcu ismine yer verildiği, sözü edilen yolcuların ...

A.Ş'de çalıştıkları ve personel servis aracı olarak kullandıklarını beyan ettikleri, bahsi geçen davacıya ait araca ait, 23.02.2019-01.11.2019 tarihleri arasında geçerli personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu, yine tespit tarihinden bir gün sonra 12.12.2019 tarihinden geçerli olmak üzere 01.10.2020 tarihine kadar geçerli olan ve yine tespit tutanağında bahsi geçen ...

Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş'e ait personeli taşımak üzere personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığı, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacının ise işyeri personel servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden bir gün sonra makul sürede, personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini aldığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararına uyularak; her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "davacının, işyeri personel servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden bir gün sonra makul sürede, personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi aldığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olsa da; makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olarak kabul edilmesi gerektiği, bu hususun tek istisnasının davacı tarafından işlem tarihinden önce izin/ruhsat için yetkili belediye/büyükşehir belediyesine başvuru yapılması olduğu, bu kapsamda Dairece yapılan Ara Kararı üzerine ...

Ulaşım Daire Başkanlığınca gönderilen belgelerden söz konusu araç için işlem tarihinde ruhsat talebinde bulunulduğu, bir gün sonra da yetkili Büyükşehir Belediyesince servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin düzenlenmiş olduğu, makul sürede alınan belge nedeniyle izinsiz yolcu taşımacılığından söz edilemeyeceği, dava konusu trafikten men işleminde hukuka uyarlık görülmediği, açıklanan nedenlerle davalı idare istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının maliki olduğu aracın izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığının sabit olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; "...10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımanın yasak olduğu,

bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verileceği, fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezalarının iki kat olarak uygulanacağı, işleteni veya sahibinin, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olduğu, aracın, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten yasaklanacağı..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri/araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin/ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir.

Başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin/ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Bu durumun tek istisnası, araç sahipleri/araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin/ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.

Nitekim denetim tarihine kadar gerekli belgeleri almaksızın taşımacılık hizmeti verenlerin, eğer denetim olmasa idi izinsiz faaliyeti devam ettirebilecekleri, böylece izin almak suretiyle faaliyette bulunanların katlandıkları mali, idari ve toplumsal sorumluluklara katlanmayarak kamu düzenini ve trafik güvenliğini bozmalarının yanında haksız rekabete yol açacakları açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; 11/12/2019 tarihinde davacıya ait araç ile personel servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, denetimde görevlilere personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının işlem tarihinden bir gün sonra yetkili idareden aldığı personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin makul sürede alınmadığı, davacının söz konusu belge için yetkili Büyükşehir Belediye Başkanlığına işlem tarihinden önce yaptığı başvuruya ilişkin dosyaya bilgi/belge sunulmadığı gibi bu yönde bir iddiada da bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ... gün E:..., K:... sayılı Temyiz istemine konu kararının usul ve hukuka uygun olması nedeniyle onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.