Danıştay 8. Daire E.2025/3693 K.2025/6541

2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm ve Organizasyon A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve 3.250,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ..., ... sayılı işlemlerin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla işlemlerin iptaline karar verilmesi üzerine uğranılan maddi zararların karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 25.667,00-TL'nin zararın oluştuğu tarihten itibaren işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın, ... plakalı aracın 60 gün boyunca çalıştırılamaması nedeniyle oluşan 17.340,00-TL tutarındaki zarar ile gecikme zammı ile birlikte toplam 3.900,00-TL tutarında ödenen para cezası yönünden yapılan incelemede; dava konusu ... plakalı aracın trafikten men edilmeden önce günlük 289,00-TL bedel ile düzenli şekilde kiraya verildiği, dolayısıyla davacı şirketin 60 günlük toplam 17.340,00-TL kiralama gelirinden mahrum olduğu,

davalı İstanbul Valiliği tarafından davacı şirket hakkında uygulanan 3.250,00-TL para cezasının 19/03/2013 tarihinde 650,00-TL gecikme zammı ile birlikte toplam 3.900,00-TL olarak ödendiği anlaşıldığından davacıya ait aracın trafikten men edilmesi ve şirket çalışanı şoför hakkında 3.250,00-TL para cezası uygulanması sonucu oluşan zararlara karşılık toplam 21.240,00-TL'nin dava açma tarihinden (03/03/2023) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesi gerektiği;

davanın, ... plakalı aracın trafiken men edildiği 60 günlük süre boyunca 2 ayrı şoföre ödenen toplam 4.427,00-TL ücret yönünden yapılan incelemede; davacı şirketin sahip olduğu tek aracın ... plakalı araç olmadığı, davacı şirket bünyesinde istihdam edilen şoförlerin şirket filosundaki tüm araçlarda görevlendirilebileceği, ... plakalı aracın trafikten men edilmesinden sonra şirket çalışanı olan 2 şoförün çalışamadığına ve atıl kaldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından davacı şirketin 4.427,00-TL tazminat isteminin tazminine imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile,

aracın 60 gün boyunca çalıştırılamaması nedeniyle oluşan 17.340,00-TL tutarındaki zarar ile 3.900,00-TL tutarındaki para cezasının dava açılış tarihi olan 03/03/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, kalan 4.427,00-TL maddi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının verildiği 2025 yılı için kırkdört bin lirayı geçmeyen idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu ve bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi hükmü uyarınca, 25.667,00-TL'nin zararın oluştuğu tarihten itibaren işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, davanın toplam değerinin kararın verildiği 2025 tarihinde geçerli istinaf başvurusu sınırı olan kırkdört bin Türk Lirasını geçmediği,

dolayısıyla kesinlik sınırı altında kaldığı görüldüğünden, kesin olan kararın istinaf kanun yoluyla incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, Anayasa Mahkemesinin parasal sınırla ilgili düzenlemeyi iptal ettiği, istinafın dosyanın esasına girerek karar vermesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı İstanbul Valiliği tarafından mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve 3.250-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ..., ... sayılı işlemlerin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih, E:..., K:...sayılı kararıyla işlemlerin iptaline karar verilmesi üzerine uğranılan maddi zararların karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 25.667,00-TL'nin zararın oluştuğu tarihten itibaren işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

USÜL YÖNÜNDEN

2577 sayılı Kanun'un “İstinaf” başlıklı 45. maddesinde, “1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. 2. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. ...Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.”.

“Temyiz dilekçesi” başlıklı 48. maddesinde, "6. ...Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

7. Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir.”.

04/06/2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle değişik "Parasal sınırların artırılması” başlıklı Ek 1. maddesinde, "1. Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır.

Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz. 2.(Değişik:4/6/2025-7550/7 md.) 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır.” kurallarına yer verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 11/02/2025 tarih ve E:2025/39, K:2025/35 sayılı kararıyla, "İtiraz konusu kuralla, konusu ilk derece mahkemesince veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihte geçerli olan parasal değerin altında kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı öngörülmektedir.

Kural gereğince istinaf veya temyiz kanun yoluna başvuru açısından geçerli olan parasal sınır enflasyona göre güncellenirken dava konusu değer enflasyonun etkilerinden arındırılmamaktadır.

Bu yönden idari işlem veya eylemin gerçekleştiği, idareye başvurulduğu ya da davanın açıldığı tarihte geçerli olan parasal sınırlara göre istinafa veya temyiz kanun yoluna başvurulabilecek bir karara karşı kural nedeniyle özellikle yargılamaların uzun sürdüğü durumlarda -ilk derece mahkemesinin veya bölge idare mahkemesinin karar verdiği tarihte geçerli olan parasal tutarlara göre- istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması imkânı ortadan kalkabilecektir.

Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir." gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. Maddesinin 2. fıkrası ile düzenlenen "45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır." kuralı iptal edilmiştir.

Akabinde, 04/06/2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle yeni düzenleme yapılarak, istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınacağı kurala bağlanmıştır.

Usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.

Bu durumda, 25.667,00-TL'nin zararın oluştuğu tarihten itibaren işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle 2023 yılında açılan davanın toplam değerinin davanın açıldığı 2023 yılı istinaf parasal sınırı olan 20.000,00-TL'nin üzerinde olduğu anlaşıldığından dosyanın esası hakkında istinaf incelemesinin yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, istinaf istemlerinin incelenmeksizin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.