Danıştay 8. Daire E.2025/566 K.2025/463

2- ... Bakanlığı

DAVANIN ÖZETİ

04.12.2024 tarih ve 32742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile aynı Yönetmeliğin 16. maddesinin dördüncü fıkrasının değiştirilen (b) bendi ile aynı fıkraya eklenen (ç) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dava dilekçesinin "konu" ve "sonuç" kısmında, davacı Sendika tarafından, dava konusu Yönetmelik düzenlemelerinin; engellilerin, başta mülkiyet hakkı olmak üzere; hareket ve seyahat özgürlüğü, bağımsız yaşam hakkı, eşitlik ve ayrımcılık yasağı, topluma tam ve etkin katılım hakkı, kişisel hareketlilik hakkı gibi temel insan hakları ve özgürlüklerini kısıtlamaları nedeniyle.

3/12/2008 tarihli ve 5825 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan “Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme”nin Giriş Bölümüne, özellikle bu bölümün (n) ve (t) bentlerine, "Amaç" başlıklı birinci maddesine ve özellikle bu maddenin birinci fıkrasına, "Tanımlar" başlıklı 2. maddesine ve özellikle bu maddenin tanımladığı; engelliliğe dayalı ayrımcılık, makul düzenleme ve evrensel tasarım ilkelerine.

"Genel Yükümlülükler" başlıklı 4. maddesine ve özellikle bu maddenin İkinci fıkrasına, "Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik" başlıklı 5. maddesine, "Erişilebilirlik" başlıklı 9. maddesine, "Yasa Önünde Eşit Tanınma" başlıklı 12. maddesine, seyahat özgürlüğünü düzenleyen 18. maddesine.

Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dahil Olma" başlıklı 19. maddesine, "Kişisel Hareketlilik" başlıklı 20. maddesine, "Rehabilitasyon" başlıklı 26. maddesine, "Yeterli Yaşam Standardı ve Sosyal Korunma" başlıklı 28. maddesine. 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Genel Esaslar başlıklı 4. maddesinin (ı) ve (l) bentlerine.

01.07.2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanununun "Amaç" başlıklı maddesine, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (a), (b), (h), (k) bentlerine, "Genel Esaslar" başlıklı 4. maddesine ve özellikle bu maddenin (a), (b), (c), (d) bentlerine, "Ayrımcılık" başlıklı Ek 4-A maddesine, "Topluma Dahil olma" başlıklı Ek 4-B maddesine, "Destek ve Bakım" başlıklı maddesine, "Rehabilitasyon" başlıklı 10. maddesine.

13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20, 22 ve Ek 18. maddelerine. 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına ve Anayasanın başlangıç bölümü ile 2., 5., 10., 13., 17., 23., 35., 61. ve 90. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal istemine yer verilmiş iken "Açıklamalar" kısmında ise, engelli bireylerle ilgili olarak Anayasanın 50. maddesi,

Engelliler Hakkında Kanunun 14. maddesi ve BM Engelli Hakları Sözleşmesinin engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılığın yapılmasının yasaklanmasına yönelik hükümleri ile Avrupa Sosyal Şartı hükümlerine yer verilmesinin dışında dava konusu düzenlemelerin hangi yönden belirtilen üst hukuk normlarına aykırılığı hususunda yeterli açıklamalarda bulunulmadığı gibi dilekçenin 7. paragrafında, "dava konusu idari işlemde davalı idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu,

idarelerin takdir yetkisini kullanırken kadro durumu, ihtiyaç, atanacak kişinin niteliklerinin değerlendirilmesi gerektiği, memurun idarenin temsilcilerine nazaran daha güçsüz ve korunmaya muhtaç olduğu" şeklinde esasen dava konusu düzenlemelerle ilgisi bulunmayan birtakım açıklamalara yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, yenilenecek dava dilekçesinde dava konusu düzenlemelerin hangi yönden engelli bireylerin hareket ve seyahat özgürlüğü, bağımsız yaşam hakkı, eşitlik ve ayrımcılık yasağı gibi temel hak ve özgürlüklerini kısıtlayıcı düzenlemeler içerdiği hususunda açıklamalar yapılması, engelli bireylere yönelik ayrımcılık yapıldığına ilişkin hukuka aykırılık sebeplerinin ise bahsi geçen üst hukuk normlarının hangi düzenlemelerine aykırı olduğu hususunda dava konusu düzenlemeler ile hukuki irtibat kurulmak suretiyle ortaya konulması gerekmektedir Bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.