Danıştay 8. Daire E.2025/6243 K.2025/9824

Dava konusu istem: 2018/TUS 1. Dönem yerleştirme sonuçlarına göre Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında uzmanlık eğitimini yapmak üzere yerleşen davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca atamasının uygun görülmemesine il...şkin ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İzmir 4. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işlemin yasal dayanağı olan 657 sayılı Kanun'un 48. maddesin A-(8) bendinde yer alan Devlet memurluğuna alımlarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemenin, Anayasaya ve hukuka aykırı olduğunun Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen... tarih ve E: ...; K: ...sayılı kararı ile ortaya konularak iptal edilmesi karşısında, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle davalı idare bünyesinde uzmanlık eğitimini tamamlamak üzere kadroya atanmamasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla. İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu kararın temyiz incelemesi sonucu Dairemizin 03/11/2023 tarih ve E:2021/1710, K:2023/5405 sayılı kararı ile, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, her ne kadar 657 sayılı Kanun'un anılan hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş ise de; dava konusu işlem tarihi olan 21/11/2018 tarihi itibariyle düzenlemenin yürürlükte olduğu, anılan düzenleme uyarınca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapıldığı görüldüğünden işin esasına girilerek değerlendirme yapılması gerektiği, Bölge İdare Mahkemesince işin esasına geçilerek;

davalı idarece dava dosyasına sunulan, davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatı olduğu yönünde değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden tespitlerin somutlaştırılmak suretiyle değerlendirilmesi ve tespitlerin irtibat ve iltisak noktasında değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği, öte taraftan;

işlem tarihinde yürürlükte bulunan 12/04/2000 tarih ve 24018 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin "Değerlendirme" başlıklı 15. maddesi uyarınca Değerlendirme Komisyonunca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz bulunduğuna dair karar alınıp alınmadığı hususunun da araştırılarak dava konusu işlemin usulüne uygun olarak verilip verilmediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; Dairemizin bozma kararına uyulmayarak, davacının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmında ısrar edilmesine ve ek gerekçe ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/03/2025 tarih ve E:2024/1255, K:2025/271 sayılı kararında; dava konusu uyuşmazlık özelinde.

Anayasa Mahkemesinin "arşiv araştırması/güvenlik soruşturması"na ilişkin yukarıda sözü edilen iptal kararlarında, gerek 657 sayılı Kanun gerekse 4045 sayılı Kanun'daki kamu görevine alınmada öngörülen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönündeki iradenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin bir gerekçe yer almamakta olup, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının hiçbir şekilde yapılamayacağı değil; aksine, güvenlik soruşturması veya arşiv araştırmasına dair temel ilkelerin kanunda gösterilmesi,

kişisel verilerin güvenliğine ve özel hayatın gizliliğine ilişkin güvenceleri sağlayan kuralların kanunda yer alması koşuluyla güvenlik soruşturmasının veya arşiv araştırmasının yapılabileceği ve elde edilen bilgilerin kamu görevine girmede dikkate alınabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu haliyle Anayasa Mahkemesi kararlarındaki gerekçe esasa yönelik değil şekle yönelik olup, kanun koyucu tarafından, şekle ilişkin bu gerekçeler dikkate alınmak suretiyle ve yasal düzenlemelerdeki eksiklikler giderilerek 7315 sayılı Kanun yürürlüğe konulduğu, ayrıca 7315 sayılı Kanunla, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel kurallar belirlenmiş; kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu,

bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerce soruşturma ve araştırma yapılacağı, bu kapsamda Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esasları, kişisel veri güvenliği ile kişisel verilerin saklanma ve silinme süreleri düzenlendiği, buna göre, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararlarındaki gerekçe, şekle ilişkin olduğundan ve bu kararlardaki, kanuni düzeyde eksik düzenleme bulunduğu yolundaki gerekçeler dikkate alınmak suretiyle, kanun koyucu tarafından 7315 sayılı Kanunla yeni yasal düzenleme yapılarak bu konudaki eksiklikler giderildiğinden;

kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması ve özel hayatın gizliliğinin korunması amacına yönelik anılan Kanun ile getirilen çerçeve de dikkate alınarak, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerektiği, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması ve özel hayatın gizliliğinin korunması amacına yönelik 7315 sayılı Kanun ve anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik ile getirilen çerçeve de dikkate alınarak uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerektiği, temyize konu Bölge Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmadığı Bölge İdare Mahkemesi temyize konu ısrar kararının bozulmasına,

yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İzmir Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, Dairenin 09/09/2025 tarihli ara kararı ile Değerlendirme Komisyonunca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz bulunduğuna dair karar alınıp alınmadığı sorularak varsa bu hususa ilişkin kararın bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesi üzerine davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu işlem tesis edilmeden önce alınmış Değerlendirme Komisyonu kararı bulunmadığı görüldüğü,

gerek işlem tarihinde yürürlükte bulunan 12/04/2000 tarih ve 24018 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmelik'in "Değerlendirme" başlıklı 15. maddesinde gerekse 02/06/2022 tarih ve 5649 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 12. maddesinde Değerlendirme Komisyonunca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin karar alınıp bu karar da dikkate alınarak işlem tesis edilmesi öngörülmüş olup Değerlendirme Komisyonunca bir karar alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı

gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararı sonucu itibariyle, usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı ve istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, elde edilen bilgi esas alınarak arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edildiği, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davalı idare tarafından 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca idare bünyesinde Güvenlik Soruşturma ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu kurularak davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilen bilgi ve belgelerin Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilerek yeniden işlem tesis edilebileceği açıktır.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.