Danıştay 8. Daire E.2025/6431 K.2025/9923

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2025/1 Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) Yeni Değerlendirme Sonuçlarında 69,74750 puanla ''başarısız'' sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idarenin, verilen soru iptali kararı üzerine iptal edilen soruyu çıkararak kalan sorular üzerinden yeniden puanlama yapmasının mevzuat gereği olduğu, somut olayda da sonraki ve özel düzenleme olan 6114 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre değerlendirme yapılması gerektiği, 27/04/2025 tarihinde gerçekleştirilen 2025 Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavına katılan ve 22/05/2025 tarihinde açıklanan sonuçlara göre sınavda başarılı olan davacının,

soru iptaline yönelik yargı kararı gereğince (yanlış soru değerlendirme dışı bırakılarak) geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle 70 puanın altına düşerek başarısız kabul edilmesi işleminde hukuka aykırılık görülmediği, hukuka aykırı olarak elde edilen lehe durumun kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği ve korunamayacağı hususu da dikkate alındığında, yanlış hazırlanan ve hukuka aykırılığı tespit edilerek iptal edilen soru nedeniyle elde edilen durumun korunmamasının hakkaniyet gereği olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesine aykırı olarak işlem tesis edildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Mahkeme kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

ÖSYM ile Adalet Bakanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında, 2025 Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (2025-HMGS/1) 27/04/2025 tarihinde gerçekleştirilmiş; 22/05/2025 tarihinde açıklanan sonuçlarda davacı; 84 doğru sayısı, 36 yanlış sayısı ve 70 puanla sınavdan "Başarılı" olmuştur.

Sınav sorularına ilişkin olarak başka bir aday tarafından açılan davada; ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... sayılı dosyasında Temel Soru Kitapçığı’nda yer alan "30" numaralı soru için yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, ardından anılan Mahkemenin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla söz konusu sorunun iptaline karar verilmesi üzerine davalı idarece 6114 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, Temel Soru Kitapçığı’nda yer alan "30" numaralı soru değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerlerinin yeniden belirlenmesi suretiyle yeniden puanlama yapılmıştır.

Bu çerçevede, yeniden değerlendirme sonuçları 16/09/2025 tarihinde ilan edilmiş olup, davacının; 83 doğru sayısı, 36 yanlış sayısı ve 69,74750 puanla sınavdan ''Başarısız'' olması üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Yargı Ön Sınavı" başlıklı ek 41. maddesinde.

"İlgili kanunlarda belirtilen şartlara ilave olarak, hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına girmek ve avukatlık veya noterlik stajına başlamak için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında veya İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olmak şarttır...Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı yılda en az bir defa, İdari Yargı Ön Sınavı ise iki yılda en az bir defa olacak şekilde Adalet Bakanlığı ile imzalanacak protokole göre Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılır.

Sınavlar test şeklinde yapılır. Sınavlarda çoktan seçmeli en az yüz yirmi soru sorulur ve yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır...Bu maddenin uygulanmasında hâkimlik, savcılık, avukatlık ve noterlik meslekleri hukuk mesleği olarak kabul edilir.

" hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddesinin 2. fıkrasında; "Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalarda verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararları, söz konusu sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır." hükmü yer almıştır.

6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Sınavlara İlişkin Hükümler" üst başlıklı "Temel ilkeler" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Sınavlar, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak amacıyla, sıralama sınavları veya adayları belirlenen asgarî yetenek ve yeterlilikleri taşıyıp taşımadıklarına göre gruplandıran seviye tespit sınavları biçiminde yapılabilir. Sınavlardan sonra Başkanlık veya yargı mercileri tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılır." hükmü düzenlenmiştir.

2025 Adalet Bakanlığı Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (2025-HMGS) ile İdari Yargı Ön Sınavı (2025-İYÖS) Başvuru Kılavuzunda.

"Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında alanlara göre soru dağılımı; a) Anayasa Hukuku %5, b) Anayasa Yargısı %2,50, c) İdare Hukuku %5, ç) İdari Yargılama Usulü %2,50, d) Medeni Hukuk %12,50, e) Borçlar Hukuku %10, f) Ticaret Hukuku %10, g) Hukuk Yargılama Usulü %10, ğ) İcra ve İflas Hukuku %5, h) Ceza Hukuku %7,50, ı) Ceza Yargılama Usulü %5, i) İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku %5, j) Vergi Hukuku %2,50, k) Vergi Usul Hukuku %2,50, l) Avukatlık Hukuku %2,50, m) Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi %2,50, n) Türk Hukuk Tarihi %2,50, o) Milletlerarası Hukuk %2,50, ö) Milletlerarası Özel Hukuk %2,50,

p) Genel Kamu Hukuku %2,50 şeklindedir ve yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.

İdari Yargı Ön Sınavında alanlara göre soru dağılımı; a) Anayasa Hukuku %7,50, b) Anayasa Yargısı %2,50, c) İdare Hukuku %10, ç) Türk İdari Teşkilatı %5, d) İdari Yargılama Usulü %7,50, e) Medeni Hukuk %7,50, f) Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) %7,50, g) Ticari İşletme ve Şirketler Hukuku %2,50, ğ) Hukuk Yargılama Usulü %5, h) Ceza Hukuku (Genel Hükümler) %5, ı) Ceza Yargılama Usulü %2,50, i) Vergi Hukuku %10, j) Vergi Usul Hukuku %5, k) Maliye ve Ekonomi %7,50, l) İmar ve Çevre Hukuku %2,50, m) Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi %2,50, n) Milletlerarası Hukuk %2,50, o) Milletlerarası Özel Hukuk %2,50, ö) Genel Kamu Hukuku %2,50,

p) Sosyal Güvenlik Hukuku %2,50 şeklindedir ve yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır...Adaylar testteki soruların cevaplarını optik okumaya elverişli cevap kâğıtlarına işaretleyecekler, cevap kâğıtları ÖSYM’de optik okuyucu ile okunacak ve bilgisayar ortamında değerlendirilecektir. Değerlendirmede yalnız doğru cevaplar göz önünde bulundurulacak, yanlış cevaplar dikkate alınmayacaktır.

Değerlendirme, her sorunun değeri aynı olmak üzere 100 puan üzerinden yapılacaktır. Adayların doğru cevap sayısı ham puanı olacaktır. Adayların ham puanları ile 100 üzerinden sınav puanları hesaplanacaktır. Sınavdan sonra ÖSYM veya yargı mercileri tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır.

Sınavdan sonra ÖSYM tarafından cevabının değişmesi gerektiği tespit edilen sorular olması durumunda, bu doğrultuda güncellenen cevap anahtarı esas alınmak suretiyle puanlama yapılacaktır. Sınav sonuçları, ÖSYM’nin internet sayfasından duyurulacak, adayların adresine ayrıca sınav sonuç belgesi gönderilmeyecektir. Adaylar sınav sonuçlarını, ÖSYM’nin https://sonuc.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik Numaraları ve aday şifreleri ile öğrenebileceklerdir.

İnternet sayfasında ilân edilen sonuç bilgileri adaylara tebliğ hükmündedir. Sonuç belgesinde adayın puanı, doğru ve yanlış sayıları ile başarılı/başarısız ibareleri yer alacaktır." düzenlemeleri bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; sınav sorusunun yargı kararı ile iptali üzerine idarece kararın uygulanması kapsamında sınav sonuçlarına yönelik yeniden hesaplama yapılması gerektiği açık olmakla birlikte, 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesinde, Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalarda verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararlarının,

söz konusu sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanacağının hüküm altına alınmış olması karşısında idarece yargı kararı uygulanırken yeniden hesaplama sonucu puanı düşerek başarısız duruma gelen adaylar bakımından yeniden değerlendirme sonucunun anılan Kanun hükmü uyarınca başarılı olarak ilan edilmesinin zorunlu olduğu açıktır.

Nitekim, davalı idarece 22/05/2025 tarihinde ilan edilen sonuçların sistemden kaldırılmadığı, 16/09/2025 tarihinde ilan edilen değerlendirme sonuçlarının ise yalnızca yargı kararı gereği yapılmış bir hesaplama olduğu, puanı düşen adaylar için 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi kapsamında herhangi bir hukuki etkisinin bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, ilk sınav sonuçlarına göre başarılı sayılan adayların yargı kararı üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucu başarısız ilan edilmelerinin Kanun hükmüne aykırılık teşkil ettiği gibi, hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına girebilmek, avukatlık/noterlik stajına başlayabilmek için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarılı olma şartının arandığı hususu dikkate alındığında, adaylarla başvuru yapılan kurumlar arasında ihtilaflar doğabilecektir.

Bu durumda; 27/04/2025 tarihinde gerçekleştirilen sınava katılan ve 22/05/2025 tarihinde açıklanan sonuçlara göre başarılı olan davacının, soru iptaline yönelik yargı kararı gereğince yeniden yapılan hesaplama sonucunda 70 puanın altına düşerek başarısız duruma gelse de, davacının "2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesi hükmü uyarınca başarılı olduğu"nun kabulü gerekirken, tesis edilen 16/09/2025 tarihli işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki... İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.