Danıştay 8. Daire E.2025/649 K.2025/3570

Dava konusu istem: ... Üniversitesinde "Türk Dili ve Edebiyatı" dersini vermek üzere öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının, ... tarihi itibarıyla görevinin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı mütevelli heyeti kararının iptali ile mahrum kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı ile davalı üniversite arasında düzenlenen 24/05/2022 tarihli Akademik Personel Sözleşmesinin 1 (bir) yıl süreli olduğu, aksi belirtilmediği sürece ve üniversitenin sözleşmenin yenilenmesinden ihtiyaç ve menfaati bulunması halinde süre sonunda taraflar arası sözleşmenin aynı koşullarda yenilenmiş sayılacağının taraflarca kabul edildiği, sözleşme hükümleri doğrultusunda sözleşmenin bir yıl uzatılmış sayıldığı,

dolayısıyla davacının, üniversite ile arasındaki sözleşmenin 24/05/2024 tarihinde sona ereceği, davacının sözleşmesinin feshine sebep olacak bir tutum veya davranışta bulunduğuna yahut görevini yerine getirmede yetersiz olduğuna ilişkin somut bilgi veya belgenin bulunmadığı,

misafir öğretim görevlisi tarafından Türk Dili ve Edebiyatı dersinin, ders ücreti karşılığında verilecek olmasının tek başına davacının iş akdinin feshini haklı kılmayacağı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal ve (ödenebilir nitelikteki) özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sözleşme süresini geçmeyecek şekilde davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; sözleşme ilişkisinin başlangıcında ilgililer tarafından sözleşmenin süreli olduğu ve sürenin bitiminde kendiliğinden ortadan kalkacağı bilinmekte olup, sözleşmenin devamı konusunda haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemeyeceği, idarenin sadece bir yıl çalıştırdığı öğretim görevlisiyle mütemadiyen çalışmaya zorlanamayacağı, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hukuka uygun olarak kullandığı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından,

işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi isteminin reddi gerektiği gerekçesi ile dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf başvurusu kabulü ile istinaf istemine konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, devam eden sözleşmesinin feshine ilişkin idarece somut gerekçeler ortaya konulamadığı, sözleşme hükümleri uyarınca sözleşmenin, sona ereceği tarih olan 24/05/2023 tarihinde sözleşme feshedilmediğinden 1 yıl daha uzadığı, idarenin takdir yetkisinin sınırları ötesinde keyfi hareket ettiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 2023-2024 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanacak yeniden yapılanma programı kapsamında Türk Dili ve Edebiyatı dersinin 2547 sayılı Kanun uyarınca misafir öğretim üyesi tarafından yürütülmesinin planlandığı, üniversitelerinin vakıf üniversitesi olduğu, sınırlı kaynaklarla eğitim ve öğretim faaliyetine devam edildiği, bir takım tasarruf tedbirleri almak zorunluluğu doğduğu, bu nedenle bir kısım kadrolarda kısıntıya gidildiği, bazı öğretim elemanları ile çalışmak istenmemesinin haklı ve objektif bir neden olarak kabul edilmesi gerektiği, dava konusu işlemin usulüne uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; ... Üniversitesinde "Türk Dili ve Edebiyatı" dersini vermek üzere öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının, ... tarihi itibarıyla görevinin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı mütevelli heyeti kararının iptali ile mahrum kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 130. maddesinin birinci fıkrasında, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulacağı belirtildikten sonra, 2. fıkrasında, kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabileceğine ilişkin düzenleme getirilmiş, anılan maddenin 10. fıkrasında "Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumlarının, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasa'da belirtilen hükümlere tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Öğretim elemanları" başlığını taşıyan 23. maddesinde "Öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı ile davalı üniversite arasında düzenlenen 24/05/2022 tarihli akademik personel sözleşmesi 24/05/2023 tarihinde sona ermişse de, sözleşme hükümleri doğrultusunda sözleşme süresi bir yıl uzatılmış sayılarak, sözleşmenin sona erme tarihinin 24/05/2024 olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı üniversite tarafından, 2023-2024 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanacak yeniden yapılanma programı kapsamında Temel Ortak Dersler Koordinatörlüğü bünyesinde yer alan Türk Dili ve Edebiyatı dersinin misafir öğretim görevlisi tarafından verileceği, bu suretle davacıya ihtiyaç bulunmadığından bahisle ... tarihi itibarıyla davacının görevinin sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmış ise de davacının sözleşmesinin feshine sebep olacak bir tutum veya davranışta bulunduğuna yahut görevini yerine getirmede yetersiz olduğuna ilişkin somut bilgi veya belgenin bulunmadığı,

davacının görevlendirildiği Türk Dili ve Edebiyatı dersinin üniversitede her yıl verilmeye devam edilen bir ders olduğu, davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığına ilişkin davalı idarenin gerekçesinin hukuken kabul edilebilir bir gerekçe olmadığı, misafir öğretim görevlisi tarafından Türk Dili ve Edebiyatı dersinin, ders ücreti karşılığında verilecek olmasının tek başına davacının sözleşmesinin tek taraflı olarak feshini haklı kılmayacağı açıktır.

Kaldı ki somut uyuşmazlıkta, davacı ve üniversite arasında imzalanan sözleşmede yer verilen haklı fesih nedeni olarak kabul edilecek durumlardan herhangi birinin oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının, hizmetine ihtiyaç olmadığına ilişkin somut ve objektif bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte taraftan, akademik personel sözleşmelerinin feshine ilişkin işlemlerin, hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, iş sözleşmesinin dönem sonuna kadar devam edeceği, sözleşmenin bitiş tarihinden sonra yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi veya devamı yönünde bir karar alınabileceği, bu nedenle, davacının hukuka aykırı işlem sebebiyle uğradığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte, mükerrer ödemeye neden olmayacak ve sözleşme süresini geçmeyecek şekilde hesaplanarak davacıya ödenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.