Danıştay 9. Daire E.1989/1678 K.1989/1756

TARHİYATIN SEBEBİNİ DEĞİŞTİRME VEYA BU SEBEBİN YERİNE DİĞER BİR SEBEBİ İKAME ETMENİN, YARGI YOLU İLE YAPILAN HUKUKİ DENETİM KAPSAMINA GİRMEDİĞİ HK.<

Uyuşmazlık; yükümlünün üzerinde ikinci bir arabanın kayıtlı bulunduğundan bahisle aslınan kaçakçılık cezalı ek Taşıt Alım Vergisinin kaldırılması istemiyle açtığı davada tarhiyatın vergi aslı yönünden onanmasına ve kaçakcılık cezasının kusur cezasına dönüştürülmesine ilişkin Vergi Mahkemesi kararının bozulması isteminden ibarettir.

Bir idari işlem olan vergi ihbarnamesinden doğan uyuşmazlığın vergi mahkemesinde dava konusu edilmesi durumunda mahkemece, bu uyuşmazlığı doğuran işlemin hukuka uygunluğu araştırılır ve karar verilir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2.maddesinin 1.fıkrasınına bendi gereğince, ihbarnamenin hukuka uygunluğu yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden yapılır.

Bu hüküm karşısında, vergi mahkemelerince; tarhiyata konu olan işlemin hukuki denetiminde, olayımızı ilgilendiren sebep unsurunun mevcut olup olmadığı, ve mevcut ise nitelendirilmesinin yerinde bulunup bulunmadığını araştırmak ve tespit etmek suretiyle karar verilmesi gerekir. Bu sebebin dışında tarhiyatın sebebini değiştirme veya bu sebebin yerine diğer bir sebebi ikame etme, yargı yolu ile yapılan hukuki denetime mümkün değildir.

Ancak; ortada idarece dikkate alınması gereken bir husus var ve buda kamu menfaati yönünden resen dikkate alınması gerekli ise, o zaman bu husus kararda belirtilmek suretiyle idareye yol göstermekle yetinilir.

Bunun dışına çıkılması mümkün değildir.

Bu nedenlerle, mahkemece; idare tarafından yükümlünün … plaka nolu bir taşıtının ikinci bir taşıt vasıtası olarak mevcut olduğu yolundaki tespite dayanılarak yapılan tarhiyat üzerine açılan davada;

Vergi Dairesinin yükümlünün konuya ilişkin dilekçesinin altına koyulduğu şerhte, … plaka nolu taşıt vasıtasının yükümlü adına değilde, diğer bir kişi adına kayıtlı olduğunun belirtilmesi ve bu durumda tarhiyatın sebebi olan olayın, yani … plaka nolu ikinci taşıtın mükellefe ait olmadığnın anlaşılması hususları yeterli görülmesi üzerine tarhiyatın bu nedenle terkinine karar verilmesi gerekirken ödevlinin 23.9.1983 tarihinde taşıtı aldığı sırada 18.10.1983 tarihinde sattığı taşıt vasıtasına sahip olmasından dolayı bu süre içinde birden fazla taşıt vasıtasına sahip olduğundan bahisle salınan vergide isabetsizlik bulunmadığına karar verilmesi, usul kuralları karşısında yerinde görülmemiştir.