Danıştay 9. Daire E.1995/2673 K.1996/265

İstemin Özeti

Konut yapılmak üzere. Kooperatifine satılan hisseli taşınmaz imar dışında, özel çevre koruma bölgesinde kaldığından ve tapuda taşınmaz üzerinde kamulaştırma şerhi bulunduğundan ve bu durumda 2982 sayılı Yasadaki muafiyet hükmü uygulanamayacağından bahisle satış sırasında alınmayan tapu harcının kaçakçılık cezalı olarak alınmak istenmesi üzerine yapılan cezalı tarhiyata karşı açılan davayı;

ihtilaf konusu arazi şu andaki durumuyla imar dışında olup, özel çevre koruma bölgesinde bulunduğundan ve bu alana konut yapılması mümkün olmadığından taşınmaza 2982 sayılı Kanunda yer alan muafiyetin uygulanmasının sözkonusu olamayacağı, öte yandan anılan Yasanın uygulama süresinin 31.12.1995 tarihinde sona ereceği,bu tarihten önce arazi üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması ve imar alanına dahil edilip inşaat izni verilmesi halinde muafiyetin tekrar kazanılacağının tabii olduğu, bu nedenle tarhedilen cezalı vergide kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddederek kaçakçılık cezalı tapu harcını onayan.

Vergi Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının; taşınmazın özel çevre koruma bölgesinde kalma halinin tasarrufu kısıtlayıcı bir durum yaratmadığı, taşınmaza bitişik parsellerde yapılaşma olduğu ve iskan edildiği, kamulaştırma şerhinin elektrik direklerinin geçeceği yer için geçerli olduğu, 2982 sayılı Kanunun süresinin henüz dolmadığı ileri sürülerek bozulması isteminden ibarettir.

Savunmanın Özeti : Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerekeceği savunulmuştur.

Savcı …'ın Düşüncesi : Uyuşmazlık, … Kooperatifine satılan ve 2982 sayılı yasa hükümleri uyarınca tapu harcı tahsil edilmeden satışına izin verilen … Köyü … mevkiindeki … parsel sayılı arsanın Çevre Bakanlığı özel çevre koruma bölgesinde kaldığının ve üzerinde yapılanma yasağı bulunduğunun saptanması üzerine sözü edilen yasadan yararlandırılmıyarak satıcı durumunda olan yükümlü adına tarh ve tebliğ olunan kaçakçılık cezalı tapu harcının terkini isteğiyle açılan davayı, tarhiyata neden olan arsanın alım ve satımının 2982 sayılı Yasanın amacına uymadığı gerekçesiyle reddeden Vergi Mahkemesi kararının, yükümlü vekilince temyizen incelenerek bozulması istemine ilişkindir.

2982 sayılı Kanunun "arazi, arsa tedariki" başlığını taşıyan 3.maddesinde, konut inşaatı veya kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak arazi veya arsa tedarikinin.....ikinci maddede yazılı vergi, resim ve harçlardan müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Sözü edilen maddelerde yer alan harç ibaresinin tapu harçlarını da kapsadığı açıktır.

Ancak, … gün ve … sayılı ara kararına Çevre Bakanlığı Özel Çevre Koruma Başkanlığınca verilen cevabi yazı ve eki kroki incelendiğinde, … Köyündeki … parselin yer aldığı … mevkiinin özel çevre koruma bölgesinde kaldığı görülmektedir.

Yapılanma yasağı olması nedeniyle konut inşaatına imkan bulunmayan bu bölgede yapılan alım ve satımların 2982 sayılı yasa kapsamında düşünülmesine ve tapu harcından istisna edilmesine olanak yoktur.

Açıklanan nedenlerle yükümlü vekili temyiz isteminin reddine ve davanın reddine ilişkin vergi mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Tetkik Hakimi …'nın Düşüncesi : 2982 sayılı Kanuna göre konut yapılacağının taahhüt edilmesi nedeniyle satış sırasında tahsil edilmeyen harcın, anılan Kanunun 8. maddesine göre tahsil edilebilmesi, 1995 yılı sonuna kadar konutun yapılmamış olması veya konut yapılacak yere konut dışında bir inşaat yapılmış olmasına bağlıdır. Başka bir değişle, idarece 1995 yılının sonuna kadar beklenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla yükümlü tarafından konut yapılmak üzere satılan arsanın konut yapımına elverişli olmadığından bahisle yapılan cezalı tarhiyatta ve bu tarhiyatı onayan vergi mahkemesi kararında isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dosyanın incelenmesinden; yükümlünün diğer hissederlarla birlikte sahip oldukları arsayı … Kooperatifine sattıkları ve bu sırada 2982 sayılı Kanun uyarınca ödenmesi gereken tapu harcının alınmadığı, daha sonra yapılan incelemede tapu harcı alınmadan satışına izin verilen ihtilafa konu … Köyü … Mevkiindeki … parsel sayılı arsanın, üzerinde kamulaştırma şerhi bulunduğunun, Çevre Bakanlığı özel koruma bölgesinde kaldığının ve inşaat yapımına izin verilmediğinin 1.6.1994 günlü Serik Belediyesi İmar İşleri Müdürlüğünün yazısı ile saptanması üzerine anılan Yasadaki muafiyetten yararlandırılmayarak alım-satım sırasında alınmayan tapu harcının kaçakçılık cezalı olarak alınmak istendiği, yapılan cezalı tarhiyata karşı açılan davanın reddi üzerine temyizen Danıştay'a gelindiği anlaşılmaktadır.

13.11.1989 günlü ve 20341 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 19.10.1989 gün ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen ve edilecek alanların sahip olduğu çevre değerlerini korumak ve mevcut çevre sorunlarını gidermek için tüm tedbirleri almak, bu alanların koruma ve kullanma esaslarını belirlemek, imar planlarını yapmak, mevcut her ölçekteki plan ve plan kararlarını revize etmek ve re'sen onaylamak üzere Çevre Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliğe sahip Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı kurulmuş ve bu Kurumun teşkilat ve görevlerine ilişkin esaslar düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu kararnamenin VIII bölümünde koruma ve yapılaşma esasları getirilmiş 19. maddesinde ise genel esaslar yer almıştır.

Uyuşmazlıkta vergi mahkemesince her ne kadar ihtilaflı taşınmazın şu anki durumuyla imar dışında olması, özel çevre koruma bölgesinde bulunması nedeniyle konut yapılmasının mümkün olmadığı, taşınmaza muafiyet tanınmasının kanunun amacına ters düşeceği ve anılan Kanunun uygulama süresinin sonu olan 31.12.1995 tarihine kadar muafiyetin tekrar kazanılabileceği gerekçesiyle dava reddedilmiş bulunmakta ise de yukarıda bahsedilen Kanun Hükmünde Kararname Hükümleri ile kesin yapılaşma yasağı getirilmediğinden mahkemece verilen kararda isabet bulunmamıştır.

Ayrıca Dairemizin 10.10.1995 gün ve 95/2671 sayılı ara kararına Serik Belediyesi İmar Müdürlüğünce verilen cevaptan da, ihtilaflı taşınmaz için kesin bir yapılanma yasağının getirilmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 2982 sayılı Kanunun 3858 sayılı Kanunla değişik 8. Maddesinin a bendinde; konut inşaatı yapmak için, muafiyetten yararlananların 9. Maddede yazılı süre içinde konut inşaatına başlayıp, projenin tamamını bitirmemeleri veya konut dışında herhangi bir inşaat yapmaları veya inşa ettikleri binayı konut dışında başka bir amaçla kullanmaları halinde daha önce alınmayan vergi, resim ve harçların Vergi Usul Kanununa göre ağır kusur cezalı olarak tahsil edileceği, yine 3858 sayılı Kanunla değişik 9. maddesinde de; bu Kanunda yer alan muafiyet ve istisnaların 1995 takvim yılı sonuna kadar uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Sözü edilen Yasanın 8. maddesinde, konut yapılacağının taahhüt edilmesi sebebiyle satın alma sırasında tahsil edilmeyen vergi, resim ve harçların satın alınan yere 1995 yılı sonuna kadar konut yapılmaması veya konut dışında bir inşaat yapılması halinde ağır kusur cezalı olarak tahsil edileceği açıklanmıştır. Buna göre konut yapılacağının taahhüt edilmesi sebebiyle satış sırasında tahsil edilmeyen harcın 8. maddeye göre tahsil edilebilmesi için 1995 yılı sonuna kadar konutun yapılmamış olması veya konut yapılacak yere konut dışında bir inşaat yapılmış olmasına bağlıdır. Başka bir deyimle idarece 1995 yılı sonuna kadar beklenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla yükümlü tarafından konut yapılmak üzere satılan arsanın konut yapımına elverişli olmadığından bahisle 2982 sayılı Yasanın 8. maddesinde yazılı süreden önce yapılan cezalı tarhiyatta ve bu tarhiyatı onayan Vergi Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.