Danıştay 9. Daire E.2018/1611 K.2021/6277

Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2013/Ocak-Mart dönemleri katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesi ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2013 yılı hesaplarının katma değer vergisi yönünden incelenmesi sonucu ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunun düzenlendiği, davacının inceleme esnasında tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunması üzerine idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile 05/10/2016 tarihi için tarhiyat öncesi uzlaşma günü verildiği, ancak uzlaşma günü beklenilmeksizin 29/09/2016 tarihinde dava konusu ihbarnameler düzenlenerek uzlaşma tarihinden bir gün önce 04/10/2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

bunun üzerine re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle işbu davanın açıldığı, uzlaşma ve tarhiyat öncesi uzlaşma müesseseleri ile sağlanmak istenen amaç, vergi uyuşmazlıklarının yargıya başvurulmadan nihayete erdirilmesi olduğu, bu müessesenin mükellefler açısından bir hak olduğu, talepleri halinde uzlaşma görüşmesi yapılması yasal bir zorunluluk olduğu, olayda ise davacıya, tarhiyat öncesi uzlaşma talebi üzerine 05/10/2016 tarihi için uzlaşma günü verildiği halde, bu hakkı kullanma imkanı sağlanmaksızın, 29/09/2016 tarihinde ihbarnamelerin düzenlenip 04/10/2016 tarihinde tebliğ edildiği,

bu durumda, idarece belirlenen tarihte tarhiyat öncesi uzlaşma görüşmesi yapılarak sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının uzlaşma imkanından mahrum bırakılacak şekilde, uzlaşma günü beklenilmeden adına yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda davacının sahte fatura düzenleyicisi oldukları tespit edilen mükelleflerden sahte fatura alıp kullandığının tespit edildiği, cezalı tarhiyatın dayanağı 22/07/2016 tarihli vergi inceleme raporu 6736 sayılı Kanun'un yayımlandığı tarih izleyen ay içerisinde 27/09/2016 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına intikal etmiş olduğundan tarhiyat öncesi uzlaşma talebinin 6736 sayılı Kanun'un 5.maddesi 7.bendi uyarınca dikkate alınmadığı, bu husus dikkate alınmaksızın verilen kararın eksik incelemeye dayandığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Olayda, 6736 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce başlanan inceleme sonucu düzenlenen vergi inceleme raporunun aynı Kanun'un 5.maddesi 7.bendinde öngörülen süre içerisinde vergi dairesine intikal ettirildiği ve davacının 6736 sayılı Kanun'dan yararlanarak 07/11/2016 tarihinde katma değer vergisi matrah artırımında bulunduğu hususları gözetildiğinde davacının tarhiyat öncesi uzlaşma talebi dikkate alınmayacağından, tarafların istinaf başvurularının esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçeyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2013/Ocak-Mart dönemleri katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan Ek 11.maddesi 1.fıkrasında "Maliye Bakanlığının, vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda (359'uncu madde yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilecek ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir" kuralına, aynı maddenin 2.fıkrasında "Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamayacağı ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz" kuralına yer verilmiştir.

19/8/2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6736 sayılı Bası Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un matrah ve vergi artırımı başlıklı 5.maddesi 7.bendinde ise "Bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulması, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez.

Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmez. Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmaz.

İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirilir.

İnceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksat, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden, tarhiyat öncesi uzlaşma müessesesinin, haklarında vergi incelemesine başlanılmış yükümlülerin vergi incelemesi sonucunda tespit edilen matrah farkı üzerinden verginin tarhı ve cezanın kesilmesinden (vergi ziyaının kaçakçılık suçu kapsamındaki bir eylemle ortaya çıkması hariç) önce kullanabilecekleri idari bir başvuru yolu olduğu,

tarhiyat öncesi uzlaşma talebinin 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un Resmi Gazetede yayımlandığı 19/8/2016 tarihininden önce başlanan incelemelerin Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılması halinde vergi incelemeleri ile ilgili olarak dikkate alınmayacağı, incelemenin sonuçlandırılmasından maksadın ise inceleme raporlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesi olduğu,

diğer bir deyişle 6736 sayılı Kanun'un Resmi Gazetede yayınlanmasını izleyen ay içerisinde sonuçlanan incelemelerde tarhiyat öncesi uzlaşma talebi dikkate alınmayıp inceleme raporlarının vergi dairesi müdürlüklerine intikal ettirileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında sahte belge kullanma yönünden yapılan vergi incelemesinin tamamlanması sonucunda düzenlenen inceleme tutanağının 21/07/2016 tarihinde davacı şirket temsilcisi ile idarenin yetkili müfettişi tarafından birlikte imza edildiği, matrah farkının belirlendiği ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunun vergi dairesi müdürlüğüne 6736 sayılı Kanun'un Resmi Gazetede yayınlanmasını izleyen ay içerisinde intikal ettirilmesi üzerine vergi dairesi müdürlüğünce 29/09/2016 tarihli ihbarnamelerin düzenlendiği, ihbarnamelerin 04/10/2016 tarihinde davacıya e-tebliğ yoluyla tebliği üzerine, re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı hakkındaki vergi incelemesine 6736 sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı, düzenlenen vergi inceleme raporunun vergi dairesi müdürlüğüne 6736 sayılı Kanun'un 5.maddesi 7.bendinde öngörülen süre içerisinde intikal ettirildiği ve davacının 6736 sayılı Kanun'dan yararlanarak 07/11/2016 tarihinde katma değer vergisi matrah artırımında bulunduğu hususları gözetildiğinde, davacının 21/07/2016 tarihli inceleme tutanağından yer alan tarihiyat öncesi uzlaşma talebi dikkate alınmayacağından, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne ilişkin vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.