Danıştay 9. Daire E.2018/4862 K.2021/5158

Dava konusu istem: … İç ve Dış Ticaret Deri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait vergi borcunun tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl borçlu şirket adına yapılacak tebligatın, şirketin kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde, bizzat ilgilisine yapılması gerekirken dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olup şirket adına yapılan tebligatın, kanuni temsilcinin ikâmet adresinde, babasına yapıldığı, usulsüz tebligat nedeniyle şirket adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı dava açma konusunda mahkemeye erişim hakkının ihlâl edildiği, yine usulsüz tebligatlara dayanılarak kamu alacağının kesinleştiğinden söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma dilekçesinde belirtilen sebeplerle temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemine konu mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, asıl borçlu … İç ve Dış Ticaret Deri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait kamu borcunun tahsili için şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır.

(Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin;

mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler, adres değişikliğinde bildirilen adresler, işi bırakmada bildirilen adresler, vergi beyannamelerinde bildirilen adresler, yoklama fişinde tespit edilen adresler, vergi mahkemesinde dava dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler, yetkili memurlarca tutanakla tespit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartıyla) ve bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir vesikalarında tespit edilen adresler olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, bir tebligatın geçerli sayılabilmesi için, öncelikle muhatabın bilinen adreslerinde, muhataba veya Kanun'da sayılan bazı özel durumlar için muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılmış olması gerekir. Kanun, muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılacak tebliğin, muhataba yapılmış sayılacağını öngörmüştür.

Ayrı bir tüzel kişiliği olan şirket adına yapılacak tebligatın da öncelikle şirketin bilinen adresinde tebliği yoluna gidilerek, ilgilinin adreste bulunamaması veya adresin boş ve kapalı olduğu hususlarının usulüne uygun şekilde tespit edilmesi durumunda, kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılabileceği açıktır.

İkâmet adresinde yapılacak tebligatlarda da tebliğ yapılabilecek kişiler bakımından, görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmama ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmama şartları dışında herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.

Dosyanın incelenmesinden.

Vergi Mahkemesince; "...şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2010, 2011, 2012, 2013 yılı ve dönemleri için yapılan cezalı tarhiyatlara dair ihbarnamelerde yer alan borçların kesinleşmesine karşın beyan üzerinden tahakkuk eden vergiler ile kesinleşen vergilerin ödenmediğinden bahisle bir kısım borçlar için asıl borçlu şirkete bilinen adreslerinde ayrıldığının faaliyet adresi işhanı yöneticisi nezdinde tespit edilmesi sonucu tebliğ edilememesi nedeniyle ilanen tebligat yapılırken bir kısmı için şirket kanuni temsilcisi …'ın ikametgah adresinde 11.08.2016 tarihinde babası …'a tebliğ edildiği" belirtildikten sonra,

kanuni temsilcinin ikâmet adresinde babasına yapılan ve şirketi ilgilendiren tebligatın, bu haliyle usulsüz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da Bölge İdare Mahkemesince reddedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere, şirket adına yapılacak tebligatların -öncelikle şirketin bilinen adreslerinde tebliğ edilmeye çalışılıp edilememesi hâlinde, keyfiyetin, usulüne uygun olarak tutanak haline getirilmesi şartıyla- kanuni temsilcinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılması hukuka aykırılık teşkil etmeyeceğinden ve Vergi Mahkemesince dava konusu ödeme emri içeriği borçların yalnızca bir kısmına ilişkin, asıl borçlu şirket nezdinde yapılan tebligatlar incelenmek suretiyle karar verildiği anlaşıldığından,

Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu ödeme emirleri içeriği borç kalemlerinin usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği araştırıldıktan sonra, usulüne uygun kesinleştiğinin anlaşılması hâlinde, ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddialar kapsamında dosyanın yeniden incelenerek karar verilmesi gerekmektedir.