Danıştay 9. Daire E.2018/6779 K.2021/5814

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı İstanbul İli Arnavutköy İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel ile ... ada ... parsel nedeniyle 2009 ila 2016 yılları için, ... sayılı parsel nedeniyle 2012 ila 2016 dönemleri için, ... parsel ve ... parseller nedeniyle 2015-2016 yılları için re'sen tarh edilen emlak vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, usulsüzlük ve vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., ... sayılı kararla; ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazların ... tarih ve ... sayılı Hadımköy İlk Kademe Belediyesi encümen kararı ile yapılan ve 17/07/2008 tarihinde tescil edilen imar uygulaması sonucu arsa haline dönüşmesi ve söz konusu durumun vergiyi tadil eden neden olmasından dolayı bildirimde bulunulması gerekirken bulunulmadığının tespiti üzerine vergiler tarh edilip cezalar kesilmiş ise de, imar uygulamasına dair işlemin ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih, E:..., ve K:... sayılı kararı ile iptal edildiğinden tarh edilen vergi ve kesilen cezaların gerçekleşmemiş bir sebebe dayandığı sonucuna varıldığından tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda hukuka uyarlık bulunmadığı, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ilgili olarak ise; söz konusu yerlerin arsa sayılabilmesi zirai faaliyette kullanılmamalarına bağlı olduğu bu tespitin yapılmasının idarenin yükümlülüğünde olduğu,

anılan yerlerin zirai faaliyette kullanılmadıkları hususu idare tarafından ortaya konulamadığından tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısımlar yönünden kabulüne, ...,..., ... ve ... parsellere ilişkin yapılan tarhiyatın kaldırılmasına, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerden; ... parsele ilişkin borçlar için davacı tarafından 14/06/2017 tarihinde idareye verilen dilekçe ile 7020 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandığının bildirdiği anlaşıldığından incele nm esine olanak bulunmadığı, ... ada ... parsele ilişkin olarak ise ... sayılı ihbarnamenin mükerrer düzenlendiği belirtilerek,

vergi ve cezaların terkin edildiğine dair belgelerin dosyaya eklendiği görüldüğünden bu kısımlar yönünden feragat ve kabul nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 45/3. maddesi uyarınca davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

18/02/1983 tarih ve 83/6122 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinde bir taşınmaz için hangi durumlarda arsa hangi durumlarda arazi vergisi ödenmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği, kararnameye göre bir yerin arsa olarak değerlendirilebilmesi için değerlendirme tarihinde belediye imar planı içinde bulunması, olmadığı takdirde belediye ve mücavir alan içinde olması ayrıca belediye hizmetlerinden faydalanması etrafının meskun bulunmasının gerektiği, dava konusu taşınmaz her ne kadar kısıtlılıktan faydalanması gereken yerlerden ise de; bu hususta davacıdan herhangi bir talepte bulunulmadığı, kendilerince davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına kayıtlı İstanbul İli Arnavutköy İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel ile ... ada ... parseller nedeniyle 2009 ila 2016 yılları için, ... sayılı parsel nedeniyle 2012 ila 2016 dönemleri için, ... parsel ve ... parseller nedeniyle 2015-2016 yılları için re'sen tarh edilen emlak vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, usulsüzlük ve vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 12. maddesinde, "Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsalar bu kanun hükümlerine göre Arazi Vergisine tabidir. Belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş arazi arsa sayılır. Belediye sınırları içinde veya dışında bulunan parsellenmemiş araziden hangilerinin bu kanuna göre arsa sayılacağı Bakanlar Kurulu kararı ile belli edilir" düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Kanunun 3. fıkrasına dayanılarak çıkarılan 1983/6122 sayılı "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında Karar" başlıklı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinde,

a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde imar planı ile iskân sahası olarak ayrılmış yerlerde bulunan,

b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunup da bu imar planı ile iskân sahası olarak ayrılmamış olmakla beraber fiilen meskûn halde bulunan ve belediye hizmetlerinden faydalanmakta olan yerler arasında kalan, parsellenmemiş arazi ve arazi parçaları arsa sayılır.

Ancak, bu yerlerdeki arazi ve arazi parçaları zirai faaliyette kullanıldıkları takdirde arsa sayılmaz.

c) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da konut, turistik veya sinai tesis yapılmak amacıyla, her ne şekilde olursa olsun parsellenen ve tapuya bu yola şerh verilen arazi ve arazi parçaları,

d) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da deniz, nehir, göl ve ulaşım yolları kenarında veya civarında bulunması veya sınai veya turistik önemi yahut hızlı şehirleşme faaliyetleri dolayısıyle ve İmar ve İskân Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar kurulu Kararı ile belirlenen alanların sınırları içinde, imar planı ile iskân sahası olarak ayrılan yerlerdeki arazi ve arazi parçaları, arsa sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine Emlak Vergisi Kanunun 30. maddesinde.

Kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisinin, kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunacağı, 9 ve 19. madde hükümlerinin saklı olduğu, kısıtlamanın kaldırılması halinde, kaldırma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren emlakin vergisinin tüm vergi değeri üzerinden ödeneceği, kısıtlamanın devam ettiği sürede tecil edilen verginin 9/10'unun bina, arsa ve arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla ahara devir ve temliki halinde, tahsilat zamanaşımına uğramamış olanların muaccel hale geleceği, kanunla ve diğer mevzuatla yapılan kısıtlamaların neler olduğu,

süresi, tevsiki ve kısıtlama koyan kamu organlarının görevleri ve sorumlulukları Maliye Bakanlığınca, Milli Eğitim, İmar ve İskan ve İçişleri Bakanlıklarının mütalaaları alınarak hazırlanacak bir yönetmelikle tanzim olunacağı belirtilmiştir.

Bu madde uyarınca çıkartılan 17.11.1986 tarih ve 19284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesinde, " İmar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufu kısıtlanmış sayılır" denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... ada ... parsel,... ada ... parsel, ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmına yönelik ileri sürülen temyiz iddialarının incelenmesine gelince;

Her ne kadar vergi mahkemesince söz konusu taşınmazların imar planı bulunmadığından hareketle; söz konusu yerlerin arsa sayılabilmesi zirai faaliyette kullanılmamalarına bağlı olduğu bu tespitin yapılmasının idarenin yükümlülüğünde olduğu, anılan yerlerin zirai faaliyette kullanılmadıkları hususunun idare tarafından ortaya konulamadığından tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen kabul kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de;

dava konusu ... parsel ile ilgili yapılan imar uygulamasına ilişkin encümen kararlarının ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile idarece geri alınması nedeniyle bu imar uygulama işleminin iptaline ilişkin açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği görüldüğünden taşınmazın niteliğini değiştiren imar uygulamalarının idarece geri alınması nedeniyle ortada vergi değerini tadil eden bir nedenin bulunmadığından tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu ... parsel ile ilgili olarak ise; 17/02/2014 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılmış olup, anılan planda taşınmazın bir kısmının park ve dinlenme alanında, bir kısmının yolda, bir kısmının da koşullu konut alanında kalması nedeniyle kısıtlı olarak vergilendirilmesi gerekirken kısıtlılık uygulanmadan tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda da hukuka uyarlık bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumda; ... parsel ile ... parselde kayıtlı taşınmazlara ilişkin olarak kabul kararı veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının söz konusu taşınmazlara ilişkin kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.