Danıştay 9. Daire E.2018/6873 K.2021/4347

Dava konusu istem: … A.Ş.'nce davacıya ihale edilen … ihale kayıt numaralı "154 kV Alaşehir Havza Trafo Merkezi İşi"ne ilişkin alınan ihale kararı ve imzalanan sözleşme nedeniyle ödenen toplam 222.622,86.TL damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın işlemiş faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarece, ihale konusu işe ilişkin olarak Ekonomi Bakanlığı'nca davacıya verilen 9.3.2016 tarihli vergi, resim ve harç istisnası belgesinin, sözleşmenin imzalandığı 4.3.2016 tarihinden sonra alındığından bahisle sözleşme ve ihale kararına ilişkin olarak ödenen damga vergisinin iadesi istemi reddedilmiş ise de.

Kanunda yer almayan bir kısıtlamanın tebliğ hükmünden hareketle, salt vergi resim, harç istisnası belgesinin sözleşme imzalandıktan sonra alınmış olması nedeniyle davacının ihale sözleşmesi ve ihale kararına ilişkin olarak ödediği damga vergisinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen damga vergisinin yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi kararda açıklanmış bulunan sözleşmeye ait damga vergisine dair hüküm fıkrasının, aynı gerekçe ve nedenlerle hukuka uygun olduğu; mahkeme kararının, ihale kararı için ödenen damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf istemi yönünden ise 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin sayılmış olduğu, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin bu idareler içinde yer almadığı,

bu kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı yada muaf olduğu yönünde bir başka Kanun yada Kanun Hükmünde Kararnamede düzenleme bulunmadığı dolayısıyla, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan kurumun 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığından ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. olduğu,

mükellefi ve sorumlusu olmayan davacıdan "ihale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde kanuna uyarlık bulunmadığından mahkeme kararının dava konusu işlemin buna ilişkin kısmını iptal eden hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, sözleşme tarihinde vergi resim harç istisna belgesi bulunmadığı, bu nedenle işlemin hukuka uygun olduğu, faize ilişkin kurulan hükmün yasal dayanağının bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya sonucu itibariyle uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… A.Ş.'nce davacıya ihale edilen … ihale kayıt numaralı "154 kV Alaşehir Havza Trafo Merkezi İşi"ne ilişkin alınan ihale kararı ve düzenlenen sözleşme nedeniyle ödenen toplam 222.622,86.TL damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın işlemiş faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi tutulacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği.

2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu.

3. maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olacağı, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, Kanunun 8. maddesinde; bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

488 sayılı Kanun'un 22. maddesinin (a) bendinde de; makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, Maliye Bakanlığının, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin üçüncü fıkrasında ise.

22. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunanların, taraf oldukları işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları, verginin ödenmemesi veya noksan ödenmesi durumunda vergi, ceza ve fer'ilerinin, vergi için diğer işlem taraflarına rücu hakkı olmak üzere, bu fıkrada belirtilen kişilerden alınacağı belirtilmiştir.

Ayrıca 04/02/2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 43 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile daha önce yayımlanan 16 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer alan anonim şirketlerin sürekli damga vergisi mükellefiyetinin devam ettiği açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, sözleşmeye ait damga vergisine dair hüküm fıkrasına yönelik davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin, Bölge idare Mahkemesi kararının ihale kararına ilişkin hüküm fıkrasına ilişkin temyiz istemine gelince;

Dosyanın incelenmesinden, … A.Ş.'nce davacıya ihale edilen … ihale kayıt numaralı "154 kV Alaşehir Havza Trafo Merkezi İşi"ne ilişkin alınan ihale kararı ve düzenlenen sözleşme nedeniyle ihale kararı ve sözleşmeye ait damga vergisinin davacı şirket tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca, ihale kararında imzası bulunmayan ancak ihale kararının tarafı olan şirketin, sürekli damga vergisi mükellefiyetinin gereği ihale kararına ilişkin verginin beyan ve ödenmesinden sorumluluğu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ancak; olayda, ihale konusu işe ilişkin olarak Ekonomi Bakanlığı'nca davacıya vergi, resim ve harç istisnası belgesi verilmesi nedeniyle ihale kararının damga vergisinden müstesna olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunu yukarıda yazılı gerekçeyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.