Danıştay 9. Daire E.2019/1849 K.2022/709

Dava konusu istem: ... Ayakkabı Mal Tic ve San.A.Ş.' nin kamu borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emirinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin .... gün ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla.

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi borçlarından, 2015/1-12 dönemi özel usulsüzlük cezasının asıl borçlu şirket hakkında bilgi ve belge vermemekten dolayı kesildiği, e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği ve ihtilafsız kesinleştiği, bir kısmının 6736 sayılı Yasa kapsamında matrah artırımından kaynaklandığı, bir kısmının asıl borçlu şirket tarafından verilen beyannamelere dayandığı, bir kısmının Mahkemelerinin ... tarih ve ... E., ...

K. sayılı kararına istinaden yapılan tahakkuklar olduğu, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin muhtelif tarihlerde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği, davalı idarece ... Vergi Mahkemelerinin ...

E. sayılı dosyasına sunulan, asıl borçlu şirket adına verilen eletronik tebligat talep bildirimindeki bilgilendirme tercihleri arasında kısa mesaj servisi kısmının da işaratlendiği görülmekle birlikte, gerek 213 sayılı Kanun'un 107/A maddesi gerekse 456 seri numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile mükelleflere SMS yoluyla bilgilendirme yapılmasına ilişkin idareye yüklenmiş herhangi bir yükümlülüğün bulunmadığı, bilakis her iki düzenlemede de tebligatın, tebligata elverişli bir elektronik posta adresine yapılacağı düzenlendiğinden, yapılan tebliğin usulüne uygun yapıldığı sonucuna ulaşılarak,

asıl borçlu şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasında ise, şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı ... model BMC markalı araca haciz uygulanmakla birlikte, söz konusu araç üzerinde 33 ayrı haciz şerhi olduğu, ilk sırada ...

Şubesinin rehin şerhi olduğu görüldüğünden, aracın satışı sonrasında, satış giderleri, aracın aynından doğan borçlar, rehin şerhi ve davalı idarenin araç üzerindeki haczinin sırası dikkate alındığında, davalı idarenin alacağına sıra gelmeyeceği ve bunun dışında herhangi bir malvarlığına rastlanılamaması nedeniyle amme alacağının tahsilinin sağlanamayacağı görülmüş olup, davacının, şirketin kuruluşundan itibaren kanuni temsilcisi olması karşısında, borcun ait olduğu dönemde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından,

davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava dosyasının ve ...

Vergi Mahkemelerinin ... esas nolu dosyasının birlikte incelenmesinden; davalı idare tarafından ibraz edilen belgelere göre, asıl borçlu şirket tarafından verilen Elektronik Bilgilendirme Talep Bildiriminde, şirketin kanuni temsilcilerinin cep telefonunun ve şirket ile kanuni temsilcilerden birinin e-posta adresinin yer aldığı, eki Bilgilendirme Tercihleri Formunda da kısa mesaj servisi ile e-posta kutucuklarının işaretlendiği görülerek, asıl borçlu şirketin, e-tebliğin her iki şekilde eş zamanlı yapılmasını istediği belirlenmektedir.

Davalı idarece asıl borçlu şirkete kısa mesaj gönderildiğine ilişkin belge ibraz edilemediğinden asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve şirket hakkında yapılan takibin kesinleşmediği dikkate alındığında,dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirketin malvarlığından tahsil edilmeyeceği anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Ayakkabı ve San.A.Ş.' nin kamu borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emirinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Elektronik Ortamda Tebliğ" başlıklı 107/A maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği, elektronik ortamda tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, Maliye Bakanlığı'nın, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen yetkiye dayanılarak 27/08/2015 tarihinde yayımlanan 456 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin ç, d, e, g, h, ı bentleri:

"ç) Elektronik Tebligat: 213 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrakın Elektronik Tebligat Sistemi ile muhatapların elektronik adreslerine tebliğ edilmesini,

d) Elektronik Tebligat Adresi: Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından internet vergi dairesi bünyesinde oluşturulacak tebliğe elverişli elektronik ortamı,

e) Elektronik Tebligat Sistemi: Bilişim sistemleri vasıtasıyla muhatabın elektronik tebligat adresine iletilmek üzere, tebliğ evrakının gönderildiği ve elektronik ortamda delillendirilerek tesliminin sağlandığı sistemi,...

...g) İşlem Zaman Bilgisi: Bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zaman bilgisini,...

...h) Muhatap: Elektronik ortamda tebligat yapılacak olanları,

ı) Olay Kaydı: Elektronik tebligat hizmetinin verilmesi esnasında meydana gelen tüm bilişim sistemi işlem kayıtlarını, ifade eder."

456 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "İnternet Vergi Dairesi Kullanıcı Kodu, Parola ve Şifresi Edinme" başlıklı 5.4. maddesinin birinci fıkrası:

"Elektronik tebligat sistemini kullanmak üzere, Tebliğ ekinde yer alan Elektronik Tebligat Talep Bildirimi ile bildirimde bulunan mükelleflere vergi dairesince, müracaat anında sistemden üretilecek internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifreyi ihtiva eden kapalı bir zarf verilecektir."

456 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Elektronik Tebligatın Gönderilmesi ve Muhatabına İletilmesi" başlıklı 6. maddesi:

"213 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrak, elektronik imza ile imzalanacak ve (Değişik ibare:RG-19/10/2019-30923) tebligatı yapan birim adına Başkanlık tarafından tebliğ yapılacak muhatabın elektronik tebligat adresine iletilecektir.

Elektronik tebligat sistemine internet vergi dairesi üzerinden erişilecektir. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresine sahip olan gerçek ve tüzel kişiler şifreleriyle elektronik tebligat adreslerine ulaşacaklardır. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi olmayan gerçek kişiler ise sisteme her girişte yapılan kimlik doğrulaması ile elektronik tebligat adreslerine erişeceklerdir.

Kanunun 107/A maddesi gereğince, elektronik imzalı tebliğ evrakı, muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.

(511 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğin 3. maddesiyle eklenen ve 19/10/2019 tarihinde yürürlüğe giren fıkra) "Kendisine elektronik ortamda tebligat yapılacak muhatap tarafından elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen mobil telefon numarasına ve/veya e-posta adresine, kendisine gönderilen tebligata ilişkin bilgilendirme mesajı gönderilebilir. Bilgilendirme mesajının herhangi bir nedenle muhataba ulaşmamış olması tebligat süresini ve geçerliliğini etkilemez."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Elektronik tebligat, vergilendirme ile ilgili evrakın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından e-imzalı olarak muhatabın elektronik tebligat adresine gönderilmesi işlemidir.

Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğ evrakı muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.

Bununla birlikte, Elektronik Tebligat Sistemini kullanmak üzere, mükellefler tarafından edinilen internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifre, Genel Tebliğ ekinde yer alan "Elektronik Tebligat Talep Bildirimi" ile bildirimde bulunmak suretiyle edinilmekte ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından düzenlenen bu bildirim formlarında mükelleflere "Bilgilendirme Tercihleri" bölümünde yer alan "Kısa Mesaj Servisi" ve "E-posta" tercihleri ile e-posta ve/veya kısa mesaj ile bilgilendirilmek isteyip istemedikleri sorulmaktadır. Böylece idare tarafından muhatabın talebi doğrultusunda, elektronik tebligat adresine yapılan tebligat hakkında ayrıca bildirilen mobil telefon numarasına veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilebilmektedir.

Vergi Usul Kanunu'nda elektronik ortamda yapılan tebligata ilişkin olarak yukarıda açıklanan unsurlara ilave olarak ayrıca muhatabın elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen telefon numarasına ve/veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilmesi gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anılan Kanun'un 107/A maddesinin ikinci fıkrasına eklenen, elektronik ortamda yapılan tebligatın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağına ilişkin düzenlemede de, beş günlük sürenin başlangıcı olarak SMS ve/veya e-posta ile bilgilendirilme tarihi değil, tebliğe konu evrakın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarih esas alınmış, ayrıca tebligatın yapılmış sayılması için elektronik adrese ulaştığı tarihten itibaren beş günlük bir süre öngörülmüştür.

Bu nedenle; Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesi uyarınca muhatabın elektronik tebligat sisteminde kayıtlı olan e-tebligat adresine yapılan tebligata ilişkin olarak elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen telefon numarasına ve/veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilmemesi yapılan tebligatın süresini ve geçerliliğini etkilemeyecektir.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece dava konusu ödeme emirlerinin dayanağı olan asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin çeşitli tarihlerde elektronik ortamda tebliğ edildiği ve dava konusu edilmeyerek kesinleştiğinden sözkonusu ödeme emirlerinin tebliğinde hukuka aykırılık bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesince bu husus değerlendirilmek suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.