Danıştay 9. Daire E.2019/2171 K.2022/1787

Dava konusu istem: Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017/Ocak dönemine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı aleyhine 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefetten açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla beraatine karar verildiğinden, sigaraların davacı tarafından bulundurulduğundan bahisle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı; ele geçirilen kaçak sigaralarla ilgili olarak vergiye tabi işlemlere taraf olmayan davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasında da yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bandrolsüz sigaraları bulundurduğu sabit olan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının, Daire kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait … çekici ve … plakalı dorsede 155.000 paket bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017/Ocak dönemine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Vergi sorumlusu" başlıklı 9/2. maddesinde, "Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.

Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarh edilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır.

Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararda, davacı hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefetten açılan davada verilen beraat hükmü, dava konusu cezalı tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına gerekçe oluşturmuş ise de. 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçunun unsurları ile dava konusu tarhiyat ve özel usulsüzlük cezasına neden olan fiilin unsurları farklı olup, ayrı hukuk disiplinlerine tabidirler.

Nitekim, 5607 sayılı Kanun uyarınca yargılamaya konu fiil, "kaçak ürünün ticari maksatla bulundurulması" iken, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Vergi sorumlusu" başlıklı 9/2. maddesinde, "Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde" anılan maddedeki diğer şartlar da yerine getirilmek suretiyle tarhiyat yapılabileceği düzenlenmiştir.

Bu bakımdan, ceza yargılaması sonucunda verilen beraat kararının, dava konusu cezalı tarhiyatı ve özel usulsüzlük cezasını ve bunlara karşı açılan işbu davanın sonucunu doğrudan etkilemeyeceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait … çekici ve … plakalı dorsede yapılan aramada, kaçak tütün mamulünün ele geçirilmesi üzerine, durumun emniyet görevlilerince düzenlenen 05/01/2017 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı ve ele geçirilen sigaralar nedeniyle, her bir sigara için tespit tarihindeki özel tüketim vergisi dahil emsal bedel nazara alınarak hesaplanan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı adına salındığı ve söz konusu sigaraların belgesinin ibraz edilmediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmaktadır.

Davacının sahibi olduğu araçta ele geçirilen sigaralar hakkında açılan ceza davasında, aracın sürücüsü olan ve olay sırasında düzenlenen tutanakta imzası bulunan Hakan Cebeci'nin ifadesinde, araç sahibi olan davacının olayla bir ilgisi ve kaçak sigaralardan haberinin olmadığı yolunda beyanının bulunduğu ve sigaraları sevk etme işini kendisinin organize ettiğini belirttiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu tütün mamulünün davacı tarafından bulundurduğu ortaya konulmaksızın, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi kapsamında sorumlu tutulmasına hukuken olanak bulunmadığından ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmesini gerektiren şartlar olayda oluşmadığından, dava konusu cezalı tarhiyat ve özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında, sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.