Danıştay 9. Daire E.2019/5779 K.2022/823

Dava konusu istem: ...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ..., ...sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ...tarih ve ...sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ... plaka/tutanak sayılı vergi borcu ile ...tarih ve ...sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ...plaka/tutanak sayılı vergi borçları hariç diğer kısımlar yönünden; şirketin 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin vergi borçlarının 25/11/2016 tarihinde 6736 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı, taksitlerin süresi içinde ödenmemesi nedeniyle yapılandırmaların iptal edildiği,

yapılandırma sonucu şirkete ait vergi borçları yönünden yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olduğundan, yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlal edilmesi halinde, vadesi değişen borç için öncelikle şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesinin gerektiği, dava konusu ödeme emri içeriği borç için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ise, borcun 6736 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılmasından önce düzenlenip tebliğ edildiğinin görüldüğünden borcun şirket yönünden usulüne uygun şekilde kesinleştirildiğinden bahsedilemeyeceğinden,

şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin belirtilen kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı; davacı adına şirket ortağı saıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ...plaka/tutanak sayılı vergi borcu hariç diğer ksımları ile ...tarih ve ...sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ...plaka/tutanak sayılı vergi borçları yönünden, şirketin 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin vergi borçlarını 25/11/2016 tarihinde 6736 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı,

taksitlerin süresi içinde ödenmemesi nedeniyle yapılandırmanın iptal edilmesi üzerine şirket adına ödeme emirleri düzenlenerek 12/05/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ödenmemesi üzerine şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasına göre şirkete ait beş adet araç bulunduğu, haciz işlemi uygulandığı ancak araçların yakalanamadığı ve 2016 yılından itibaren sigorta kayıtlarının bulunmadığı, ayrıca şirketin Manisa ili Turgutlu ilçesinde arsa vasıflı taşınmazının bulunduğu, taşınmaz üzerinde davalı idarenin birinci sırada haczi bulunduğu,

taşınmazın satış sürecinin halen devam ettiği, davalı idare tarafından yapılan hesaplamaya göre taşınmazın değerinin en fazla 100.701,60-TL tutarında olacağı ve şirketin borcu karşılayacak yeterlilikte malvarlığı bulunmadığından bahisle davacı adına şirket ortağı sıfatıyla ödeme emirlerinin düzenlenmişse de vergi borcunun şirketin malvarlığından tahsiline ilişkin işlemlerin tamamlanmaması nedeniyle ortak sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin belirtilen kısımlarında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılandırma kanunlarında ortak/kanuni temsilcilerin sorumluluklarına ilişkin düzenleme bulunmadığından bu kanunlarla sorumluluk düzenlemelerine ilişkin hükümleri değiştirmesinin mümkün olmadığı, şirket hakkındaki ödeme emrine konu borçların kesinleştiği, şirketin borcu karşılamaya yetecek mal varlığı bulunmadığından ortak sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil olanağı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları hükmü yer almıştır.

6736 Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunun 2. maddesinin (1) işaretli bendinde.

Maliye Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla(bu tarih dahil); vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer'i alacaktan ibaret olması hâlinde fer'i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının;

vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50'si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50'sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tahsilinden vazgeçileceği, maddenin (10) işaretli bendinde, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmalarının şart olduğu kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 3. maddesinin (1) işaretli bendinde; bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin %50'si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin %50'si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği; devamı bentlerde, tek başına dava konusu edilen vergi cezaları, tarh edilen vergi ile birlikte vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları, beyannameler için kesilen vergi cezaları ile uzlaşmaya konu alacaklar düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden, ortağı olduğu ...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlendiği, anılan şirket tarafından, davacının ortaklıktan ayrılmasından sonra 2016 yılında vergi dairesine başvurularak kesinleşmiş alacaklar için 6736 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı görülmüştür.

Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından yapılan bu işlem alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğundan, yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır.Yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olması da belirtilen duruma ilişkin olarak herhangi bir değişikliğe yol açmayacaktır.

Bu nedenle; davayı yukarıda yazılı gerekçeyle kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.