Danıştay 9. Daire E.2019/6595 K.2022/1411

Dava konusu istem:...İnş. Taah. Ltd. Şti'ne ait 2010/Kasım,Aralık ve 2011/Ocak dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve yargı harcının tahsili amacıyla, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emirinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ...İnş. Taah. Ltd. Şti.'nin 2010 ve 2011 hesap dönemlerine ait cezalı vergi borçlarının kaldırılması istemiyle şirket adına açılan davalara ilişkin Mahkemelerinin 11/07/2017 tarih ve E:..., K:...sayılı kararlarına kaşı yapılan istinaf başvuruları üzerine ...Bölge İdare Mahkemesi ....

Vergi Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararlarıyla cezalı tarhiyatlar yönünden davaların ret ile sonuçlandığı, ilgili kararların bozulması istemiyle taraflarca temyiz başvurularında bulunulduğu, dosyaların halen temyiz incelemesinde olduğu, davalı idare tarafından ...Bölge İdare Mahkemesi ....

Vergi Dava Dairesi'nin kararları uyarınca asıl borçlu şirket adına 2 Nolu vergi ceza ihbarnamesi ve ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiği, şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucunda vadesinde ödenmeyen borçların tahsil edilemeyeceği anlaşıldığından, şirket kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği olayda, ödeme emri ile ancak kesinleşen kamu alacağının tahsilinin sağlanabileceği gözönüne alındığında, ...Bölge İdare Mahkemesi ....

Vergi Dava Dairesi kararlarının temyiz incelemesinin devam etmesi nedeniyle, takip edilen kamu alacaklarının kesinleşmediği açık olduğundan, asıl borçlu şirket nezdinde kesinleşmemiş borçlar için davacının kanuni temsilci sıfatıyla takip edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirket adına ödeme emirleri, mahkeme kararları uyarınca düzenlenen 2 Nolu ihbarnamelerin tebliğ tarihi itibarıyla bir ay içinde ödenmemesi nedeniyle düzenlendiği bu sebeple temyiz yoluna başvurulmuş olması kararın yürütülmesini durdurmayacağından asıl şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcunun tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...İnş. Taah. Ltd. Şti'ne ait 2010/Kasım,Aralık ve 2011/Ocak dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve yargı harcının tahsili amacıyla, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emirinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27. maddesinin (4) numaralı fıkrasında; Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılmasının, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağı, ancak, 26. maddenin 3. fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemlerinin devam edeceği, bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davaların, tahsil işlemini durdurmayacağı, bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebileceği açıklanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

Anılan Kanun'un 122. maddesinin 3. fıkrasında; vergi mahkemesinde dava açma dolayısıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 3 numaralı fıkrası gereğince tahsili durdurulan vergilerden taksit süreleri geçmiş olanların, vergi mahkemesi kararına göre hesaplanan vergiye ait ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme zamanı ve önceden ödeme" başlıklı 37. maddesinin 1. fıkrasında, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği,

"Ödeme Emri" başlıklı 55. maddesinin 1. fıkrasında ise amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarlarının, nereye ödeneceğinin, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağının, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağının kayıtlı bulunacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarında yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; vergi mahkemelerinde dava açılmasının tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağı, bu vergilerden taksit süreleri geçmiş olanların, mahkeme kararına göre hesaplanan vergiye ait ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, diğer bir ifade ile mahkeme kararı uyarınca hesaplanan kısım hakkında tahsilat işlemlerine devam edilebilmesi için söz konusu kararının kesinleşmesi şartının bulunmadığı,

amme alacağını vadesinde ödemiyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı ve tüzel kişilerden tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyen temsilcilerin varlıklarından alınacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, asıl amme borçlusu ...İnş. Taah. Ltd.

Şti. hakkında yapılan vergi incelemesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatlara ait ihbarnamelerin şirket yetkililerine tebliğ edildiği ve tarhiyatlara karşı açılan davalar sonunda düzenlenen iki Nolu ihbarnamelere karşı herhangi bir davanın açılmadığı, şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğlerinin gerçekleştirildiği, şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucu, şirkete ait menkul ve gayrımenkul mal varlığı bulunmadığından, vergi borcunun şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine, ...İnş.

Taah. Ltd. Şti.den tahsil edilemeyen amme alacaklarının şirketin bir dönem kanuni temsilcisi olan davacıdan tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, asıl amme borçlusu ...İnş. Taah. Ltd. Şti. tarafından dava konusu ödeme emri içeriği tarhiyatlara ve özel usulsüzlük cezalarına karışı açılan davalarda, davaların kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararlarına kaşı yapılan istinaf başvuruları sonucu, ...Bölge İdare Mahkemesi ....

Vergi Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararlarıyla, cezalı tarhiyata ilişkin kısım yönünden davanının reddine karar verilmesi üzerine, davalı idarece 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/3. maddesi uyarınca reddedilen cezalı tarhiyata yönelik olarak iki nolu ihbarnamelerin düzenlendiği, söz konusu ihbarnamelere ve şirket adına düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emirlerine karşı herhangi bir dava açılmadığı ve şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmaları ile amme alacağının tahsil edilemeyeceğinin ortaya konulduğu görülmektedir.

Bu durumda, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen vergi borçlarına ilişkin kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu olan davacı adına, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.