Danıştay 9. Daire E.2019/6679 K.2022/1201

Dava konusu istem: Davacı adına, … Turizm Grafik Tasarım Matbaacılık Reklam Organizasyon Animasyon İnş. Emlak Tarım Canlı Hayv. Gıda Taşım. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket kanuni temsilcisi … 'nın mirasçısı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri muhteviyatı vergi ve cezaların murisin ölümünden sonra hazırlanan vergi inceleme raporuna istinaden salındığı ve vade tarihlerinin 22/12/2016 olduğu; muris … 'nın kanuni temsilcilik görevinin 14/7/2011 ilâ 10/11/2014 tarihleriyle sınırlı olduğu, vergi ve cezaların vade tarihinde murisin şirketin kanuni temsilcisi olmaması nedeniyle sorumluluğu bulunmayacağından, murisin kanuni temsilcilik sıfatından kaynaklanan şirket borçları sebebiyle düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucu şirket adına kayıtlı bir adet araç ve taşınmazların bulunduğu, ancak araç ve taşınmazların satış işlemleri gerçekleştirilmeksizin dava konusu ödeme emrinin tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, mal varlığı araştırması sonucunda asıl borçlu şirket adına kayıtlı gayrimenkuller ile bir adet taşıtın satışının gerçekleştirilmesi ve kamu alacağının öncelikle sözü edilen gayrimenkuller ile taşıtın satış bedelinden tahsil edilmesi,

satış bedelinden karşılanamaması halinde davacı adına ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, taşınmazlar ve taşıtın satışı gerçekleştirilmeksizin davacı adına şirketin kanuni temsilcisinin mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından, mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirket adına kayıtlı gayrımenkuller üzerinde ipotekler olduğu, ipotekli taşınmazlar ve bir adet taşıt satılsa dahi vergi borcunun karşılanamayacağının açık olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, … Turizm Grafik Tasarım Matbaacılık Reklam Organizasyon Animasyon İnş. Emlak Tarım Canlı Hayv. Gıda Taşım. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket kanuni temsilcisi ...'nın mirasçısı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları hâlinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği; 2. fıkrasında ise yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 4. maddesinde, "Bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı hâlde, tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine bu Kanunun matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla devam edilir.

Bu işlemlerin tamamlanmasından sonra tarh edilen vergilerin %50’si ile bu tutara gecikme faizi yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar YİÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile bu tarihten sonra ihbarnamenin tebliği üzerine belirlenen dava açma süresinin bitim tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizinin tamamının, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın %25’inin; ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yazılı başvuruda bulunularak,

ilk taksit ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde altı eşit taksitte ödenmesi şartıyla vergi aslının %50’sinin, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın %75’inin, vergilere bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar uygulanan gecikme faizinin ve vergi aslına bağlı cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden, muris … 'nın kanuni temsilcisi olduğu … Turizm Grafik Tasarım Matbaacılık Reklam Organizasyon Animasyon İnş. Emlak Tarım Canlı Hayv. Gıda Taşım. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına mirasçı sıfatıyla ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrine konu borçların şirket tarafından, murisin kanuni temsilcilik görevinin sona ermesinden sonra 23/10/2016 tarihinde 6736 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu ve borcun yapılandırıldığı görülmüştür.

Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından borcun yapılandırılması ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan murisin, yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutularak, mirasçısı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığından davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalının istinaf istemini gerekçeli reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.