Danıştay 9. Daire E.2020/1756 K.2021/3763

Dava konusu istem:Davacının hisseli olarak malik olduğu, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel (eski … no'lu parsel) no'lu taşınmazlarda yargı kararları nedeniyle üzerinde inşaat yapamadıkları için kısıtlı vergi alınması gerektği ileri sürülerek, tamamı ödendiği iddia edilen emlak vergisinin 9/10'unun iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dava konusu taşınmazları da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli mevzii İmar planının ... İdare Mahkemesinin … E. sayılı dosyasında açılan davada 05.11.2015 tarihli karara iptal edildiği, taşınmazların plansız alanda kaldığı, plansız alanda kalan taşınmaz üzerinde davacının tasarruf yapma imkanı bulunmadığı, mevzuat gereği taşınmazın kısıtlı kabul edilmesi ve verginin 1/10 oranında tahsil edilmesi gerektiğinden emlak vergisinin 1/10'nunu aşan kısmının iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulune, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kısıtlılık talep ettiği parsellerin belediyelerinin yetki sınırları içinde iken imara açık olduğu, söz konusu parsellerin 6360 sayılı yasa uyarınca 30 Mart 2014 tarihli yerel seçimlerinden sonra Sarıyer ilçesi sınırlarına dahil edildiği, imar planının ise 05.11.2015 tarihinde ... İdare Mahkemesince iptal edildiği, ayrıca davacı şirketin 6736 sayılı Kanun kapsamında vergi borçlarını yapılandırdığı, bununla birlikte … ada … parselle ilgili 2010 yılında verilmiş inşaat ruhsatı bulunduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Maddi Olay : Davacının hisseli olarak malik olduğu, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel (eski … no'lu parsel) no'lu taşınmazlarda yargı kararları nedeniyle üzerinde inşaat yapamadıkları için kısıtlı vergi alınması gerektği ileri sürülerek, tamamı ödendiği iddia edilen emlak vergisinin 9/10'unun iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 12. maddesinde. Türkiye sınırları içerisinde bulunan arazi ve arsaların bu kanun hükümlerine göre arazi vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 30. maddesinde.

Kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisinin, kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunacağı, 9 ve 19'uncu madde hükümlerinin saklı olduğu, kısıtlamanın kaldırılması halinde, kaldırma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren emlakin vergisinin tüm vergi değeri üzerinden ödeneceği, kısıtlamanın devam ettiği sürede tecil edilen verginin 9/10'unun bina, arsa ve arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla ahara devir ve temliki halinde, tahsilat zamanaşımına uğramamış olanların muaccel hale geleceği, kanunla ve diğer mevzuatla yapılan kısıtlamaların neler olduğu,

süresi, tevsiki ve kısıtlama koyan kamu organlarının görevleri ve sorumlulukları Maliye Bakanlığınca, Milli Eğitim, İmar ve İskan ve İçişleri Bakanlıklarının mütalaaları alınarak hazırlanacak bir yönetmelikle tanzim olunacağı belirtilmiştir.

1319 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi uyarınca çıkartılan 17.11.1986 tarih ve 19284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesinde, " İmar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufu kısıtlanmış sayılır" denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden inşaat firması olan davacının Şişli ilçesi, … ada …, … ve … no'lu parsellerde kayıtlı olduğunu belirttiği taşınmazlarında yargı kararları nedeniyle üzerinde inşaat yapılamadığı için kısıtlı vergi alınması gerektği ileri sürülerek,

tamamı ödendiği iddia edilen emlak vergisinin 9/10'unun iadesi istemiyle yaptığı 15.06.2016 tarihli başvurunun Şişli Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünce reddedildiği bunun üzerine davacı tarafın 22.07.2016 tarihli dilekçesi ile davalı idarenin yetki alanında kaldığı 2014 yılı ve öncesi için kısıtlılık uygulanmadığı hususu eklenerek aynı gerekçelerle davalı belediyeye şikayet başvurusunda bulunduğu, zımnen reddi üzerinede düzeltme-şikayet başvurusunun reddi işleminn iptali istemiyle 19.09.2016 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı,

vergi mahkemesince ilk olarak davacı tarafından 6736 sayılı yasadan yararlanmak istemiyle dilekçe verildiği için karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği, bu kararın bölge idare mahkemesince kaldırılması üzerine vergi mahkemesince işin esası incelenerek yukarıda belirtilen gerekçeyle davanın kabulüne karar verildiği, davacı tarafından, Danıştay Başkanlığına hitaben gönderilen dilekçede ise, dava dilekçelerinde … ada … parselin sehven yazıldığı, eski parsel numarasının … ada … sayılı parsel olduğu, yeni parsel numaralarının ise … ada … ve … parseller olduğu yönünde açıklama yapıldığı görülmüştür.

06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ve 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunun 2. maddesinin 38. bendinde; ''İstanbul ilinde, Şişli ilçesine bağlı Ayazağa, Maslak ve Huzur mahalleleri'nin Sarıyer ilçesine katılacağının düzenlendiği, bu düzenleme uyarınca davalı belediye ile Sarıyer belediyesi arasında bu mahallelere ilişkin 2014 yılı emlak vergisi 1. taksidinin Şisli Belediyesine, 2. taksit ve sonrasının Sarıyer Belediyesine ait olacağı yönünde protokol imzaladıkları anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, temyize konu karara dayanak alınan ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada; davacının plan değişikliğini gerçekleştiren idare yanında müdahil sıfatı bulunduğu, dava konusunun, kamu hisselerinin diğer hisselerle birlikte kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilmesi ve uygulama için belediye başkanı ile encümene yetki verilmesine dair 1/5000'lik mevzi imar planı değişikliği olduğu, ...

İdare Mahkemesince "planlama sınırının müdahil tarafın anlaşma yaptığı parseller üzerinden belirlenmesi ve noktasal kararlarla ayrıcalıklı imar hakları tanındığı gerekçeleriyle iptaline kararı verildiği, karar tarihinin ise 05/11/2015 tarihi olduğu gözetildiğinde ve davacı tarafından kısıtlılık iddia edilen dönemlerin şikayet dilekçelerinde de belirtildiği üzere davalı idarenin yetkili olduğu 2014 yılı ve öncesi yıllar olması nedeniyle bu dönemlerde taşınmazın kısıtlı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca istinaf ve temyiz dilekçesi ekinde yer alan belgelerden dava konusu 3805 ada 44 sayılı parselde davacıya verilmiş inşaat ruhsatı bulunduğu görüldüğünden, böylelikle uyuşmazlık konusu dönemlerde taşınmazların kısıtlı olmadığı anlaşıldığından davayı kabul edip işlemin iptaline karar veren vergi mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan davacı tarafından bu dava açılmadan önce, temyize konu vergisi ihtilaflı olan parsellerinde içinde yer aldığı (2014/1 taksidi) emlak vergisi borcunun tahsili için davacı adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davanın, ... Vergi mahkemesinin … tarih ve E:…, K.:… sayılı kararı ile reddedildiği ve istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği akabinde ise davacının davalı idareye verdiği 11.11.2016 tarihli dilekçesi ile 6736 sayılı Yasa uyarınca emlak vergisi borçlarını yapılandırdığı anlaşılmıştır.