Danıştay 9. Daire E.2020/3074 K.2022/918

Dava konusu istem: … Lojistik ve Pazarlama İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … , … , … , … sayılı ödeme emirlerinin taşıma kanunu, idari para cezası, trafik para cezası, karayolları geçiş ücreti, karayolları idari para cezaları dışında kalan kısımları ile … tarih ve … , … ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emri içerisinde yer alan … (bu takip dosya numarasındaki her iki damga vergisi de dahil), … , … , … , … takip dosya numaralı alacak kalemleri ile … tarih ve … , … , … , … sayılı ödeme emirleri yönünden; ödeme emri içeriği vergi borçlarına ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin şirketin kanuni temsilcisi davacı İbrahim ….

15/04/2011 ve 21/03/2014 tarihlerinde tebliğ edildiği, borcun ödenmemesi üzerine şirket nezdinde yapılan malvarlığı araştırmasında herhangi bir malvarlığının bulunmaması nedeniyle ilgili dönemde şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu … tarih ve … sayılı ödeme emri içerisindeki yukarıda belirtilen takip dosya numaraları dışında kalan alacak kalemleri ile … tarih ve … sayılı ödeme emirleri yönünden;

ödeme emirleri içeriği borçlara yönelik şirket adına düzenlenen 22/04/2014 tarih ve 2014/2124 sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin ilânen tebliğ edildiği, şirketin adreste bulunamaması sebebinin tebliğ alındılarında açık ve net bir şekilde belirtilmediği ve bu sebebin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 102.maddesinde belirtilen şekilde tutanağa dönüştürülmediğinden, yapılan tebligatın usulsüz olduğu;

… tarih ve … sayılı ödeme emirleri yönünden, ödeme emri içeriği vergi borçlarına ilişkin şirket adına düzenlenen … tarih ve … numaralı ödeme emrinin 20/06/2017 tarihinde kanuni temsilci … 'ün ikâmet adresinde oğlu … 'e tebliğ edildiği, şirket adına yapılacak tebligatın, şirketin kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde bizzat ilgilisine yapılması gerektiğinden yapılan tebligatın usulsüz olduğu,

şirket nezdinde kesinleştirilmiş bir alacaktan bahsedilemeyeceği, bu ödeme emirlerinde yer alan amme alacaklarına ilişkin olarak davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen yukarıda belirtilen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne ,sonucuna ulaşılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirket adresinin kapalı olması nedeniyle yapılan ilanen tebliğ ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca kanuni temsilcinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılan tebliğin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Lojistik ve Pazarlama İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … , … sayılı ödeme emirlerinin taşıma kanunu, idari para cezası, trafik para cezası, karayolları geçiş ücreti, karayolları idari para cezaları dışında kalan kısımları ile … tarih ve … , … ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır.

(Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin;

mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler, adres değişikliğinde bildirilen adresler, işi bırakmada bildirilen adresler, vergi beyannamelerinde bildirilen adresler, yoklama fişinde tespit edilen adresler, vergi mahkemesinde dava dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler, yetkili memurlarca tutanakla tespit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartıyla) ve bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir vesikalarında tespit edilen adresler olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan şeklinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan şeklinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Kararın temyiz edilen kısmının … tarih ve … sayılı ödeme emri içerisinde yer alan … (bu takip dosya numarasındaki her iki damga vergisi de dahil), … , … , … , … takip dosya numaralı alacak kalemleri dışında kalan alacak kalemleri ile … tarih ve … sayılı ödeme emirlerine yönelik hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. … tarih ve … sayılı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrası yönünden temyiz istemine gelince;

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, bir tebligatın geçerli sayılabilmesi için, öncelikle muhatabın bilinen adreslerinde, muhataba veya Kanun'da sayılan bazı özel durumlar için muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılmış olması gerekir. Kanun, muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılacak tebliğin, muhataba yapılmış sayılacağını öngörmüştür.

Ayrı bir tüzel kişiliği olan şirket adına yapılacak tebligatın da kural olarak öncelikle şirketin bilinen adresinde tebliği yoluna gidilerek ilgilinin adreste bulunamaması veya adresin boş ve kapalı olduğu hususlarının usulüne uygun şekilde tespit edilmesi durumunda, kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılabileceği açıktır.

İkâmet adresinde yapılacak tebligatlarda da tebliğ yapılabilecek kişiler bakımından, görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmama ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmama şartları dışında herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.

Dolayısıyla, tüzel kişilere bilinen adreslerinde ulaşılamaması hâlinde, tebligatın, kanuni temsilcinin ikâmet adresinde yapılmasının denenmesi yönünde kanuni bir zorunluluk bulunmamakla birlikte, tebliğ edilecek evrakın kanuni temsilciye ya da ikâmet adresinde bulunanlardan birine tebliğ edilmiş olması, tebligatı hukuka aykırı kılan bir neden olarak görülmemektedir.

Olayda ise kanuni temsilcinin ikâmetgah adresinde yapılan tebliğden önce, şirketin bilinen adresinde tebliğin denendiğine dair bilgi belge bulunmadığından yapılan tebligat bu yönüyle hukuka aykırı olup dava konusu 7 sayılı ödeme emri yönünden davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.