Danıştay 9. Daire E.2021/1420 K.2022/4654

Dava konusu istem: Asıl borçlu … Mimarlık Dekorasyon ve Taahhüt Limited Şirketinden tahsil edilemeyen vergi borçlarının tahsili maksadıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …-… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; kamu alacağının cebren tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrine karşı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda öngörülen düzeltme-şikayet yolunun izlenmesine olanak bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, davacının bir dönem kanuni temsilcisi olduğu şirket borçlarının 6552 Kanun kapsamında yapılan başvuru üzerine yapılandırıldığı ve yapılandırma işlemi sonucunda, şirkete ait kamu alacaklarına ilişkin yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olduğundan, davalı idare tarafından yapılandırılan borçların artık yeni bir borç ilişkisi kapsamında değerlendirilerek öncelikle şirketten tahsili yoluna gidilmesi,

şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması durumunda da, yapılandırma tarihinde ve yapılandırmayla oluşan yeni vade tarihlerinde asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisinden tahsil edilmesi gerektiği açık olup,

gerek yapılandırma sırasında gerek söz konusu taksitlerin vade tarihlerinde borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının söz konusu borçlar nedeniyle sorumlu tutularak adına ödeme emri düzenlenmesi bir verginin asıl borçlusu yerine başka bir kişiden istenilmesi veya alınması olarak tanımlanan "mükellefin şahsında yapılan hata" kapsamında bulunduğundan dava konusu ödeme emirlerine karşı yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne;

mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne ve dava konusu ödeme emirlerine karşı yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu olayda bir vergilendirme hatası bulunmadığı, kamu alacağının tahsili aşamasında düzeltme-şikayet yoluna başvurulamayacağı, ödeme emirlerinin davacıya elektronik olarak tebliği işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının kanuni temsilci olarak ödeme emrine konu borçlardan sorumlu olduğu, söz konusu borçların zamanaşımına uğramadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu … Mimarlık Dekorasyon ve Taahhüt Limited Şirketinden tahsil edilemeyen vergi borçlarının tahsili maksadıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …-… sayılı ödeme emirlerinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Vergi hatalarının düzeltilmesi ve reddiyat, Vergi Usul Kanununun Birinci Kitabi olan ‘’Vergilendirme’’ adı altında ve bu kitabın ‘’Vergi Alacağının Kalkması’’ başlıklı Altıncı Kısmında yer almaktadır.

Vergi Usul Kanununun 123. maddesinde, mükelleflerin vergi muamelelerindeki hataları düzeltme istemine konu yapabilecekleri ,124.maddesinde de Vergi Mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri düzenlenmiştir.Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Hatalarını Düzeltme" başlığını taşıyan 6. kısmının 3.bölümünün 116. maddesinde, vergi hatası;

vergiye ilişkin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış, 117. maddesinde hesap hataları, 118. maddesinde ise vergilendirme hataları tek tek sayılarak belirlenmiştir.

118. maddenin 2 no'lu bendine göre, mükellefiyette hata; açık olarak vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf bulunan kimselerden vergi istenmesi veya alınması, 3 no'lu bendine göre, mevzuda hata ise; açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmıştır.

6183 sayılı Kanunun 54. maddesinde; "Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır:

1.Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi,

2.Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi,

3.Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi" kuralı;

6183 sayılı Kanunun 58.maddesinde de, “Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait dava işlerine bakan vergi mahkemesi nezdin de dava açabilir.” kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden;. Mimarlık Dekorasyon ve Taah. Tic. Ltd.

Şti.'nin, 2012 ve 2013 yıllarının değişik dönemlerine ilişkin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla … tarih ve … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, söz konusu ödeme emirlerinin 31/01/2018 tarihinde elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği, dava açma süresi geçtikten sonra 19/11/2019 tarihinde Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne düzeltme başvurusu yapıldığı, düzeltme isteminin … tarih ve E. … sayılı işlemle reddedilmesi üzerine 26/12/2019 tarihli dilekçeyle Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet başvurusu yapıldığı, başvurunun zımnen reddi üzerine dava açıldığı,

düzeltme başvurusunda şirket ortağı olduğu dönemler haricindeki borçlar dan sorumlu tutulamayacağının ve anılan borçların zamanaşımına uğradığının iddia edildiği, ödeme emri içeriği vergi borçlarına ilişkin olarak vergilendirme hatası bulunduğuna yönelik herhangi bir iddianın ileri sürülmediği görülmektedir.

Bu durumda, vergi hatasına ilişkin olmayan, davacının ilgili borçlardan sorumlu olmadığı iddiasının düzeltme-şikayet kapsamında değerlendirilme imkanı bulunmadığından, davanın reddi yönündeki Vergi Mahkemesi kararını kaldırarak davacının iddialarını, mükellefin şahsında hata kapsamında inceleyerek davanın kabulüne karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.