Danıştay 9. Daire E.2021/2061 K.2022/4465

2- ... Plastik Doğrama ve İnşaat Sanayi Anonim Şirketi Ortaklığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Müteahhit olan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülesi Hakkında Kanun kapsamında Ankara ili Yenimahalle ilçesi ... Mahallesi ... ada ... sayılı parselde bulunan taşınmaz üzerinde inşa edilen bağımsız bölümlerin satılması esnasında ödenen tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusunun, 6306 sayılı Kanun kapsamında yeniden inşa edilen gayrimenkulün, hak sahibi ile müteahhit dışında kalan üçüncü bir kişiye satılması işleminin, 6306 sayılı Kanun ile getirilen istisna hükmünden yararlanıp yararlanamayacağına ilişkin olduğu, anılan Kanun'un 1. maddesinde tanımlanan amaç doğrultusunda, "riskli yapı" olarak tespit edilen bir binanın yıkılarak yerine standartlara uygun yeni bina yapılması halinde;

söz konusu riskli bina yenilenmiş ve Kanun'da belirtilen amaç gerçekleşmiş olacağından, dönüşüme tabi tutulduktan sonra inşa edilen konutların, hak sahibi malik dışındaki kişilere satışı nedeniyle yapılacak işlemler ile düzenlenecek kağıtlara damga vergisi ve harç istisnası uygulanması, "riskli yapı" olarak belirlenen yapının yıkılıp yerine yapılan yeni binadaki konutların süregelen tüm alım, satım ve diğer işlemler sebebiyle doğan vergi, harç ve bir kısım ücretlerden istisna olmasını gerektirmediği,

dava konusu olayda 6306 sayılı Kanun kapsamında yeniden inşa edilen gayrimenkulün hak sahibi ile müteahhit dışında kalan üçüncü bir kişiye satılması işleminin, 6306 sayılı Kanun ile getirilen istisnadan yararlanmasına olanak bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Proje kapsamında satılan bağımsız bölümlerin ilk satış işlemi olduğu, 6306 sayılı Kanun gereği ilk satış işlemleri nedeniyle ödenen harçların iadesi gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı iş ortaklığı tarafından, noter onaylı Düzenleme Şeklinde Hasılat Paylaşımı Esaslı Arsa Payı Karşılığında İnşaat Yapım Sözleşmesi'ne istinaden Ankara ili Yenimahalle ilçesi ... Mahallesi ... ada ... sayılı parselde bulunan taşınmaz üzerinde inşa edilen bağımsız bölümlerin satılması esnasında ödenen tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanun'a bağlı (4) sayılı Tarife'de yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu; 58. maddesinde, tapu ve kadastro harçlarını Kanun'a ekli Tarife'de belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı Tarife'nin 20/a maddesinde ise gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin, gayrimenkulleri ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; Ankara ili Yenimahalle ilçesi ... Mahallesi ... ada ... sayılı parselde yer alan taşınmazın, malik ile yüklenici sıfatıyla davacı iş ortaklığı arasında 23/03/2015 tarihinde noterde yapılan "Hasılat Paylaşımı Esaslı Arsa Payı Karşılığında İnşaat Yapım Sözleşmesi" uyarınca, 6306 sayılı Kanun kapsamında yıkılarak yeniden yapıldığı ve inşa edilen bağımsız bölümlerden bir kısmının sözleşme gereği davacı iş ortaklığına ait olmasına istinaden davacı ortaklık tarafından satış sözleşmelerinin düzenlendiği, ancak satılan bağımsız bölümlerin, tapu kayıtlarında, ... Otomobil Ticaret Anonim Şirketi adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Olayda, taşınmazın yeniden inşası üzerine oluşan bağımsız bölümlerin satılması sırasında ödenen tapu harcının iadesi istemiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116-126. maddeleri kapsamında düzeltme-şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle adlarına işlem tesis ettiren davacı şirketlerin, bu işleme karşı dava açma ehliyeti bulunmakta ise de dava konusu tapu harcının mükellefi olmadıklarının anlaşılması nedeniyle, davacı şirketler tarafından yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.