Danıştay 9. Daire E.2021/3547 K.2022/3759

Dava konusu istem: Davacı adına ... Derneği'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...-... sayılı ödeme emirleri, ... tarih ve ... -... sayılı ödeme emirleri ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak derneği temsil ve ilzama yetkili olduğu 2015 ila 2017 yılları amme alacakları için düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ... sayılı ödeme emri ile ... sayılı ödeme emrinin 4, 5, 6, 7, 8, 9, 15, 16, 17. satırları, ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı ödeme emirleri yönünden; olayda yapılandırma Kanunları uyarınca gerçekleştirilen yapılandırmalar üzerine ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun tebliğ edildikten sonra,

yapılacak mal varlığı araştırması üzerine herhangi bir mal varlığına rastlanılmaması halinde, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, bu yola başvurmadan asıl borçlu Derneğin ödenmeyen 2015 ila 2017 yılları muhtelif dönemleri vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatı ile adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 1, 2, 3, 10, 12, 13, 14, 18, 19, 20,21, 22, 23, 24, 25, 26.satırları ile ... sayılı ödeme emrinde ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden;

davacının derneği temsile yetkili olmadığı görüldüğünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve dava konusu ödeme emirlerinin iptaline, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden; davalı idare tarafından, dava konusu edilen ödeme emrinin, sehven düzenlendiği gerekçesiyle, 01/10/2019 tarihinde iptal edilerek takipten kaldırıldığının bildirildiği gerekçesiyle bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu ödeme emirlerinin tebliğleri öncesi ve sonrasında asıl borçlu derneğin hesaplarına, mevduat aktarımında bulunulduğu, hali hazırda derneğin faal olduğu ve borçların yapılandırılması için 7256 sayılı Kanun kapsamında 09/12/2020 tarihinde yapılan başvuru üzerine oluşturulan tecil dosyası kapsamında tüm borçlar, 24 taksitle yapılandırılarak, ilk iki taksidin ödendiği,

üçüncü taksidin vade tarihinin 31/05/2021 olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, amme alacağının asıl borçludan tahsil edilemediğinden/edilemeyeceğinden söz etmek olanaksız olup, bu halde kanuni temsilciden tahsili safhasına gelen amme alacağı bulunmadığından, aksi saikle düzenlenen ... tarihli ..., ...,..., ..., ..., ... sayılı, ... tarihli ..., ..., ..., .., ... sayılı ve ... tarihli ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emri ise, davalı idarece, sehven düzenlendiğinden bahisle iptal edilerek takipten kaldırıldığından ve davalı idare tarafından dava konusu iş bu ödeme emri yönüyle davanın konusuz kaldığı belirtildiği gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine ilişkin kısmı açısından karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu ... Derneği'nin malvarlığından tahsil imkanı olmadığının anlaşılması üzerine, davacı adına ilgili derneği temsil yetkili olduğu dönemlere ilişkin olarak dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, yapılandırma Kanunlarından yararlanılmış olmasının sorumluların hukuki durumunu değiştirmediği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına ... Derneği'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...-... sayılı ödeme emirleri, ... tarih ve ...-... sayılı ödeme emirleri ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazatede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına ilişkin Kanun'un "Kesinleşmiş Alacaklar" başlıklı 2. maddesinde.

(1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil); a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının;

b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiş, 7256 sayılı Kanun'da da aynı yolda düzenlemelere yer veriliştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının 29/05/2015 tarihinde başkan yardımcısı seçildiği ve 17/05/2018 tarihinde bu görevinden ayrıldığı görüldüğünden, davacının kanuni temsilci olarak sorumluluğunun bulunmadığı dönemler için düzenlendiği anlaşılan ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ödeme emirleri ile, ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 11-13, 24-26 numaralı satırlarına ilişkin kısmı ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2,3,7-9 numaralı satırlarına ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Davacı adına düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 11-13, 24-26 numaralı satırları dışında kalan kısmı ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2,3,7-9 numaralı satırları dışında kalan kısmı ile ... tarih ...-... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ...-... sayılı ödeme emirlerine ilişkin olarak; asıl borçlu derneğin, davacının kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği 17/05/2018 tarihinden sonra, 16/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Yasa uyarınca, 09/12/2020 tarihinde 7256 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı anlaşılmaktadır.

7143 ve 7256 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan başvurular üzerine söz konusu vergi borçlarının yeniden yapılandırılması halinde Kanun hükümleri ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkacağından, anılan Kanunlara göre belirlenecek ödenmeyen tutarların takip ve tahsil edilebilmesi için öncelikle dernek adına ödeme emri düzenlenmesi,

buna rağmen amme alacağının tahsil imkanının kalmadığının saptanması durumunda, sözü edilen Kanunlardan yararlanılması sırasında derneği temsile yetkili olan kanuni temsilcinin sorumluluğuna başvurulması gerektiğinden ve dolayısıyla davacının söz konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olarak sorumluluğu bulunmadığından;

hali hazırda derneğin faal olduğu ve borçların yapılandırılması için 7256 sayılı Kanun kapsamında 09/12/2020 tarihinde yapılan başvuru üzerine oluşturulan tecil dosyası kapsamında tüm borçların yapılandırıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.