Danıştay 9. Daire E.2021/4699 K.2022/6308

Dava konusu istem: … Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti. ve … Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş. adi ortaklığının Hızırbey Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi ...'dan aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak adi ortaklığı oluşturan şirketlerden davacı şirket adına 2016/Mart ila Kasım dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 ve mükerrer 355/4. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği komisyon gelirini beyan dışı bıraktığı ileri sürülen ... adına 2016 yılı için tarh edilen vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, geçici vergi ve kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada Mahkemelerinin … tarih ve E. …, K. … sayılı kararıyla; davacı tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimine dayanmadığı ve davacının sahte fatura ticareti yaptığı hususunun somut olarak tespit edilmediği sonucuna ulaşıldığından, davanın kabulü ile vergi ve cezaların kaldırılmasına karar verildiği,

istinaf başvurusu üzerine. Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davalının istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının, davacı tarafından … adına düzenlenen faturalardan kaynaklı dava konusu tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve bu kısımdan kaynaklı özel usulsüzlük cezası ile geçici vergi üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir kat kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının kaldırılmasına,

bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiğinin görülmüş olup, ... hakkında yukarıda belirtilen yargı kararları üzerine oluşan hukuki durum dikkate alındığında, anılan mükellef tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimine dayanmadığı hususunun somut olarak tespit edilmediği sonucuna ulaşıldığından, cezalı tarhiyatta ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasın hukuka uygunluk bulunmadığı,

sahte olduğu ileri sürülen ancak Mahkemelerince gerçek bir mal teslimine dayanmadığı hususunun somut olarak tespit edilmediği sonucuna ulaşılan faturalara ilişkin ödemelerin birer örneği inceleme elemanına ve dava dosyasına sunulan çeklerle ödendiği, dolayısıyla 7.000,00-TL'sını aşan fatura bedellerine ilişkin ödemelerin banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilme zorunluluğunun davacı şirketçe yerine getirildiği görüldüğünden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/4. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka uygunluk bulunmadığı,

gerekçesiyle davanın kabulüne ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti. ve … Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş. adi ortaklığı adına düzenlenen vergi inceleme raporu ile bir kısım alışını, hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği bulunan ...a ait faturalarla belgelendirdiğinin tespit edildiği, ayrıca inceleme raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere adi ortaklığın kullandığı sahte faturalar ile banka ve benzeri finans kurumu aracılığıyla yapılmayan ödemeler nedeniyle adi ortaklık adına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 ve mükerrer 355/4. maddeleri uyarınca özel usulsüzlük cezalarının kesilme gerektiği belirtildiğinden yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti. ve … Güvenlik Koruma ve Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş. adi ortaklığının Hızırbey Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi ...'dan aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı şirket adına 2016/Mart ila Kasım dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 ve mükerrer 355/4. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Türk Borçlar Kanunu'nun 620. maddesinde; adi ortaklık sözleşmesinin, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşme olduğu, bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılacağı, aynı Kanunun 638/3.maddesinde; ortakların, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olacakları, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 8/a. maddesinde;

mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların katma değer vergisinin mükellefi olduğu, 44.maddesinde ise; katma değer vergisinin, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzelkişiler adına tarh olunacağı şu kadar ki, adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi birinin tarhiyata muhatap tutulacağı kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden katma değer vergisi uygulaması bakımından işletme bazında değerlendirilen adi ortaklıklarda mal teslimi ve hizmet ifası adi ortaklık tarafından yapıldığından, katma değer vergisi mükellefi adi ortaklık olacak, katma değer vergisi beyannamesi ortaklık adına düzenlenecek, ortaklardan birisi tarafından imzalanmak suretiyle vergi dairesine verilecek, ancak verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi biri tarhiyata muhatap tutulabilecektir.

Aynı zamanda adi ortaklıklar Vergi Usul Kanununda belirtilen bütün mükellefiyetleri yerine getirmek zorundadırlar. Bu açıdan, Kanunun belirtmiş olduğu belge düzenine uymaları, yani, fatura, gider pusulası gibi belgeleri bastırmaları, defter tutmaları, kullandıkları defter ve belgeleri zamanaşımı süresi içinde muhafaza ve istenildiğinde ibraz etmeleri gerekmektedir.

Katma değer vergisi uygulamasında ise; adi ortaklıklar, bağımsız işletme birimleri olarak ayrı vergi mükellefiyetine sahiptir. Buna göre, adi ortaklıklarca defter tutma, belge düzenleme, muhafaza ve ibraz ödevleri ile beyanname verme ve vergi ödeme gibi mükellefiyetlerin ortaklardan ayrı olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, vergi mükellefi olan adi ortaklık adına, mükellefi olduğu vergilerin takibi amacıyla vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenebileceğinden ve adi ortaklığın kullanmış olduğu faturalar ile bu faturalar nedeniyle banka ve benzeri finans kurumları aracılığıyla ödeme yapılmadığından bahisle adi ortaklık adına özel usulsüzlük cezalarının kesilmesi öngörüldüğünden, adi ortaklığı oluşturan şirketlerden biri adına yapılan cezalı tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığından, işin esası incelenmek suretiyle yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne ilişkin olarak verilen Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine karar veren Bölge İdaresi Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.