Danıştay 9. Daire E.2021/4745 K.2023/4690

Dava konusu istem: Asıl borçlu ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla ikinci sorumlular mirasçısı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ilâ ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı adına ikinci sorumlu mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacakları kısmına ilişkin olarak; asıl borçlu ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'nin 2011 ilâ 2017 vergilendirme dönemlerine ilişkin amme borçlarının tahsili için şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin şirket kanuni temsilcisinin ikamet adresinde bizzat kanuni temsilcinin kendisine tebliğ edilemediğinden 13/06/2014 tarihinde yapılan tebliğ işleminin usulüne uygun olmadığı, şirket adına düzenlenen diğer ödeme emirlerinin bilinen adreste bulunmama sebebiyle 2016 ve 2017 yılında ilanen tebliğ edildiği, ara karar cevabına göre şirketin bilinen en son adresinin ...

Mh. ... Sk.

No:... ../İzmir olduğu, bu adreste bulunmama halinin öngörülen usule uygun olarak tutanakla tespit edilmediği, ilanen tebliğ işlemlerinin usulüne uygun olmadığı, amme alacaklarının asıl vergi borçlusundan usulüne uygun takibe girişilmesine rağmen kısmen veya tamamen tahsil edilemediğinin somut bir biçimde idarece ortaya konulamadığı sonucuna ulaşıldığından, davacı adına ikinci sorumlu mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...,...,...,...,...,... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacakları kısmında hukuka uyarlık görülmediği;

davacı adına ikinci sorumlular mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi kısmına ilişkin olarak ise, asıl borçlu ... Yapı İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti'nin 2011 ilâ 2017 vergilendirme dönemlerine ilişkin amme borçlarının tahsili için şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin şirketin iş yeri adresinde 25/05/2013 tarihindeki tebliğinin usulüne uygun olduğu, ancak Mahkemelerinin ara kararıyla şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğ tarihinden sonra zamanaşımını kesen hallerin neler olduğunun sorulduğu, ara karara cevaben konuya ilişkin açıklama yapılmadığı ve dosyaya sunulan belgelerden de ödeme emri tebliğinden sonra söz konusu amme alacağına ilişkin zamanaşımını kesen herhangi bir belgeye yer verilmediği,

dava konusu amme alacağının 31/12/2018 tarihinde tahsil zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından, davacı adına ikinci sorumlular mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisine ait kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.

... TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Asıl borçlu ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla ikinci sorumlular mirasçısı sıfatıyla adına düzenlenen ... tarih ve ... ilâ ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır.

(Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin;

mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler, adres değişikliğinde bildirilen adresler, işi bırakmada bildirilen adresler, vergi beyannamelerinde bildirilen adresler, yoklama fişinde tespit edilen adresler, vergi mahkemesinde dava dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler, yetkili memurlarca tutanakla tespit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartıyla) ve bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir vesikalarında tespit edilen adresler olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve ..., ..., ..., ...., ..., ... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacaklarının dayanağı olan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine isabet eden kısımları dışındaki kısımlarına ait hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup davalı idarece ileri sürülen iddialar temyize konu kararın bu hususa ilişkin kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacı adına ikinci sorumlular mirasçısı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...,...,...,....,..., ...sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacaklarının dayanağı olan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine isabet eden kısımlarının incelenmesinden;

Ödeme emirleri, ancak usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk, tebliğ safhalarından geçip kesinleştirilen borçların tahsili için düzenlenebilecektir.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, bir tebligatın geçerli sayılabilmesi için, öncelikle muhatabın bilinen adreslerinde, muhataba veya Kanun'da sayılan bazı özel durumlar için muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılmış olması gerekir. Kanun, muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılacak tebliğin, muhataba yapılmış sayılacağını öngörmüştür. Ayrı bir tüzel kişiliği olan şirket adına yapılacak tebligatın da kural olarak öncelikle şirketin bilinen adresinde tebliği yoluna gidilerek ilgilinin adreste bulunamaması veya adresin boş ve kapalı olduğu hususlarının usulüne uygun şekilde tespit edilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, Mahkeme tarafından asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin şirket kanuni temsilcisinin ikamet adresinde bizzat kanuni temsilcinin kendisine tebliğ edilmediğinden bahisle 13/06/2014 tarihinde yapılan tebliğ işleminin usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle anılan ödeme emirlerine dayanılarak düzenlenen ... tarih ve ...,...,...,...,...,... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacaklarına isabet eden kısımlarının iptaline karar verilmişse de,

olayda asıl borçlu şirket adına düzenlenen anılan ödeme emirlerinin şirketin bilinen işyeri adresine tebliği denenerek şirketin bilinen işyeri adresinde bulunamadığından dolayı tebligat yapılamadığının usulüne uygun şekilde ortaya konulmaksızın, doğrudan kanuni temsilcisinin ikametgah adresine tebligata gönderilmesinde usul ve yasaya uygunluk bulunmadığından,

usulüne uygun olarak kesinleştirilmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...,...,...,....,..., ... sayılı ödeme emirleri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 2013/Ocak-Mart dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi dışındaki amme alacaklarının dayanağı olan asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri ile ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine isabet eden kısımlarında hukuka uygunluk,

bu kısımlara ilişkin yukarıda belirtilen gerekçeyle davanın kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına ... davalı idare istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.