Danıştay 9. Daire E.2021/591 K.2021/1536

Ordu ili Fatsa ilçesinde çiftçilik yapan …tarafından, 2020/Şubat-Mart dönemi için yapılan mazot ve gübre desteği ödemesi üzerinden, %4 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmasına dair işlemin iptali ile kesilen tutarın iadesi istemiyle açılan ve Hazine ve Maliye Bakanlığı husumetiyle görülen davada; …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, yetkili vergi mahkemesinin belirlenmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Danıştay Başkanlığına gönderilen dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dosyanın incelenmesinden.

2020 yılında davacıya yapılan mazot ve gübre desteği ödemesi üzerinden %4 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmasına dair işlemin iptali ile kesilen tutarın iadesi istemiyle açılan davada; …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, "Her ne kadar, Ordu ili Fatsa ilçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunulduğundan ve destek ödemesinin …Bankası Ordu/Fatsa Şubesi aracılığıyla yapıldığından bahisle Mahkememizde işbu dava açılmış ise de, dava konusu destek ödemelerinden %4'lük gelir (stopaj) vergisi kesintilerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılması,

193 sayılı Gelir Vergi Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca yapılan vergi tevkifatı için ilgili Kurumun beyanname vermesinin gerekmemesi dolayısıyla ortada vergiyi tarh ve/veya tahakkuk ettiren bir vergi dairesinin bulunmaması karşısında, 2577 sayılı Kanun’un vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37. maddesi uyarınca dava konusu işlemi yapan, yani kesintiyi gerçekleştiren Hazine ve Maliye Bakanlığının bulunduğu yer olan Ankara Vergi Mahkemesinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğu" gerekçesiyle dava yetki yönünden reddedilerek dosyanın Ankara Vergi Mahkemesine gönderildiği,

…Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla da, "Savunma dilekçesi ve eki belgelerin incelenmesinden, davacı adına yapılan destekleme ödemeleri üzerinden …Bankası Fatsa Şubesi tarafından, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin 11. fıkrası uyarınca gelir vergisi kesintisinin yapılıp Fatsa Vergi Dairesi Müdürlüğüne muhtasar beyanname ile bildirildiği ve yapılan kesintilerin adı geçen Vergi Dairesine ödendiği anlaşıldığından, bu davanın çözümüne ilişkin Ordu Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu" gerekçesiyle dava yetki yönünden reddedilip yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderildiği anlaşılmıştır.

5488 sayılı Tarım Kanunu'nun tarımsal destekleme araçlarına ilişkin 19. maddesinin (a) bendinde, üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden, doğrudan ödeme yapılacağı, doğrudan gelir desteği ödemelerine ilişkin esas ve usûllerin, bu Kanun'un temel yapısıyla çelişmeyecek şekilde, her yıl Kurulun tavsiyesi ile Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir. Kanun'un 21. maddesinde de, tarımsal destekleme programlarının finansmanının, bütçe kaynaklarından ve dış kaynaklardan sağlanacağı belirtilmiştir.

Bu kapsamda çıkarılan 2019/46 sayılı Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ'in 5. maddesinde, bu Tebliğ'de anılan destekleme uygulamalarının, BÜGEM, il/ilçe tahkim komisyonları, il/ilçe müdürlükleri, il/ilçe keşif komisyonları, il/ilçe tespit komisyonları ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütüleceği belirtilmiş, 8. maddesinde, mazot ve gübre desteğine ilişkin esas ve usûller düzenlenmiş, 27. maddesinin 2. fıkrasında da, destekleme ödemeleri için gerekli finansmanın, 2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar'da belirtilen esaslar çerçevesinde, Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı öngörülmüştür.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 52. maddesinde, zirai faaliyetten doğan kazancın zirai kazanç olduğu belirtildikten sonra, zirai faaliyetin tanımına yer verilmiş, 53. maddesinin 1. fıkrasında, çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançların, bu Kanun'un 94. maddesine göre hasılatları üzerinden, tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirileceği öngörülmüş, 94. maddesinin 11. fıkrasında, çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden tevkifat yapılacağı düzenlenmiştir. Yine aynı maddede, tevkifatın istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben yapılacağı öngörülmüş, Kanun’un 100. maddesinde de, genel bütçeye dahil idare ve müesseselerin yaptıkları vergi tevkifatı için beyanname vermeyecekleri belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37. maddesinde, "Bu Kanuna göre vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme:

a) Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen,

b) Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikâyet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren,

c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasında, ödeme emrini düzenleyen,

d) Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının Ordu ili Fatsa ilçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunulduğu ve …Bankası Ordu/Fatsa Şubesi aracılığıyla, mazot ve gübre desteği ödemesi yapıldığı, yukarıda yer alan mevzuat uyarınca destekleme ödemelerine ilişkin iş ve işlemlerini yürütme yetkisinin, Tarım ve Orman Bakanlığına ait olduğu ve ödemelerin, anılan Bakanlığın bütçesinden karşılandığı,

bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığınca vergilendirme yetkisi uyarınca para ödeme ya da tahsilat yapma şeklinde işlem tesis edilmediği anlaşıldığından ve dava konusu kesintinin esasen davacı tarafından elde edilen zirai kazancın vergilendirilmesi niteliğinde olduğu görüldüğünden, bu davanın çözümüne ilişkin, 2577 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca davacının bağlı olduğu vergi dairesinin bulunduğu yer olan Ordu Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.