Danıştay 9. Daire E.2021/70 K.2023/4771

Dava konusu istem: Davacı şirkete, ... Otopark İşletmeleri A.Ş. tarafından ihale edilen … ihale nolu " 2014 yılı Personel Hizmet Alım İhalesi İşi"ne ilişkin imzalanan sözleşmenin, fesih ve ibra protokolü ile 'ihaleye konu ihtiyacın ortadan kalkması' nedeniyle süresinden önce tasfiyesi nedeniyle işe ilişkin olarak ödenen 226.374,23 TL sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirketin ...İşletmeleri A.Ş. ile 21/11/2013 tarihinde imzaladığı … ihale kayıt nolu "personel hizmet alımı işi" sözleşmesinde, işe başlama tarihi olarak 01/01/2014, işi bitirme tarihi olarak 31/12/2014 tarihinin belirlendiği, anılan sözleşmenin 26/12/2013 tarihli fesih ve ibra protokolü ile "ihaleye konu ihtiyacın ortadan kalkması" nedeniyle iptal edildiği,

davacı tarafından anılan sözleşmeye ilişkin olarak ödenen 226.374,23-TL sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle Boğaziçi Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddedildiği, davalı idareye yapılan şikayet başvurusunun ise … tarih ve … sayılı işlemle reddedildiği, sözleşmenin işe başlama tarihinden önce feshedilmesi ile birlikte fesih tarihinden itibaren sözleşmenin hukuki bir değerinin kalmadığı,

herhangi bir hususu ispat ve belli etmek için kullanılan belge niteliğini kaybettiği, Damga Vergisi Kanunu'na göre de vergiyi doğuran olay olma özelliğini kaybettiği, bu nedenle, iptal neticesinde henüz işe başlanmadan sona eren sözleşme nedeniyle ödenen damga vergisinin haksız yere alındığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

haksız ve hukuka aykırı olarak davacıdan fazladan tahsil edilen damga vergisinin, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'a göre hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacı şirkete iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda vergi hatası bulunmadığından 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümlerinin tatbikinin mümkün olmadığı, ihale kararının alınmasıyla kağıtların hukuken tekemmül ettiği, kağıdın hukuken tekemmül etmesinden sonra uygulama imkanının kalmamasının vergilendirmeyi etkilemeyeceği, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde faiz ödenebilmesinin ancak kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi durumunda söz konusu olabileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete, ... Otopark İşletmeleri A.Ş. tarafından ihale edilen … ihale nolu "2014 yılı Personel Hizmet Alım İhalesi İşi"ne ilişkin imzalanan sözleşmenin, fesih ve ibra protokolü ile 'ihaleye konu ihtiyacın ortadan kalkması' nedeniyle süresinden önce tasfiyesi nedeniyle işe ilişkin olarak ödenen 226.374,23 TL sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır.

Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması.

118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli, (I) sayılı tablonun “II.Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. maddesine eklenen parantez içi hüküm "İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/07/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 13/12/2022 tarihli ve E:2022/125, K:2022/162 sayılı Kararı ile.)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, ... Otopark İşletmeleri A.Ş. tarafından ihale edilen … ihale nolu " 2014 yılı Personel Hizmet Alım İhalesi İşi"nin davacı uhdesinde kaldığı, davacı şirketin ...İşletmeleri A.Ş. ile 21/11/2013 tarihinde imzaladığı sözleşmede, işe başlama tarihi olarak 01/01/2014, işi bitirme tarihi olarak 31/12/2014 tarihinin belirlendiği, sözleşmenin 26/12/2013 tarihli fesih ve ibra protokolü ile "ihaleye konu ihtiyacın ortadan kalkması" nedeniyle ihale iptal edilmeksizin sözleşmenin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Damga vergisinde vergiyi doğuran olayın, 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan kağıtların yazılıp imzalanması ya da imza yerine geçen bir işaret konulması anında meydana geldiği dikkate alındığında, davaya konu olayda, sözleşmenin imzalanması anında damga vergisini doğuran olayın gerçekleştiği, sözleşmenin, süresi dolmadan davacı ile ihale makamı olan belediyenin birbirine uygun iradeleriyle herhangi bir kanuni zorunluluk ya da mücbir sebep hali olmaksızın karşılıklı olarak imzaladıkları protokolle sözleşmenin,

ihalenin iptaline ilişkin herhangi bir karar alınmadan feshedilmiş olmasının, içerdiği hükümlerin iptal edilinceye kadarki hukuki durumu kusurlandırmayacağı ve tarafların sözleşme hükümleri sayesinde hak ileri sürerek ispatlayabilmeleri nedeniyle vergiyi doğuran olay üzerinde etkisi olmadığı göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 488 sayılı Kanun'a ekli (1) sayılı tablonun "II.

Kararlar ve Mazbatalar" başlıklı kısmın 2. maddesine eklenen hüküm kapsamında, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinden biri ya da mücbir sebep, öngörülmeyen durumların ortaya çıkması nedeniyle kanunen tanınan bir haktan yararlanmak suretiyle ihalenin feshini talep etme zorunluluğu da mevcut olmadığından bu hüküm kapsamında da değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından, davanın kabulüne karar veren vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.