Danıştay 9. Daire E.2021/876 K.2024/1331

Dava konusu istem: Davacı tarafça, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen taşınmazlar için, 15/07/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 39. maddesi ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Geçici Muaflıklar" başlıklı 5. maddesine eklenen (g) bendinin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği belirtilerek, 2017 yılı vergileri için muafiyet uygulanması gerektiği talebinin davalıya iletildiği, yatırımlarına ilişkin tamamlama vizelerinin yapıldığı ve ekte sunulduğu belirtilerek,

bu kapsamda 2018 yılı vergileri içinde muafiyet uygulanarak vergilerin tahakkuk ettirilmesi istemiyle davalı idareye yapılan … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davalı idarenin süre aşımı ve usüle ilişkin diğer itirazları yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçildiği, uyuşmazlıkta Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine eklenen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren (g) fıkrası gereğince, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapıların, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren beş yıl süreyle geçici muafiyetten faydalandırılması gerektiği hükmünün açık olduğu,

dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlık konusu yapıların, 2014 ve 2015 yıllarında inşalarının bitirilerek yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiği ve bu yapıların, davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında inşa edildikleri anlaşıldığından, Emlak Vergisi Kanununa getirilen yasal düzenleme uyarınca belirlenen (uyuşmazlık konusu yapıların inşasının sona erdiği 2014 ve 2015 yıllarını takip eden) beş yıllık süre içinde bulunan 2018 takvim yılında, geçici muafiyet kapsamında olduğu sonucuna ulaşıldığı belirtilerek,

2018 yılına ilişkin geçici muafiyet talebinin zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Muafiyet istemiyle yapılan başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini kesmeyeceği, zimni ret işleminin süreyi canlandırmayacağı, muafiyet talep edilen yapıların yasanın yürürlük tarihinden önce tamamlandığı bu nedenle muafiyet uygulanamayacağı, Tebliğle yasanın kapsamının genişletilemeyeceği, muafiyet talebine konu üç yapının inşaat bitim tarihinin 1980 öncesi olduğu, diğer yandan teşvik kapsamında olmayan yerler içinde muafiyet talep edildiği, tamamlama vizelerinin vize başvurusundan yaklaşık 4 yıl sonra verildiği, bu nedenle idarenin geç işleyişi nedeniyle zarara uğradıkları iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafça, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen taşınmazlar için, 15/07/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 39. maddesi ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Geçici Muaflıklar" başlıklı 5. maddesine eklenen (g) bendinin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği belirtilerek, 2017 yılı vergileri için muafiyet uygulanması gerektiği talebinin davalıya iletildiği, yatırımlarına ilişkin tamamlama vizelerinin yapıldığı ve ekte sunulduğu belirtilerek,

bu kapsamda 2018 yılı vergileri içinde muafiyet uygulanarak vergilerin tahakkuk ettirilmesi istemiyle davalı idareye yapılan … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde vergi mahkemelerinde 30 gün olduğu ve vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda, tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin yapıldığı tarihten itibaren dava açma süresinin işleyeceği hükme bağlanmıştır.

"İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde (uyuşmazlık tarihindeki halinde).

İlgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, İlgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği,

dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabiliceği,

"Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. Maddesinde (uyuşmazlık tarihindeki halinde); ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiğini ileri sürdüğü yapıların inşaatlarının bir kısmının 2014 yılında, bir kısmının ise 2015 yılında tamamlanarak "yapı kullanma izin" belgelerinin tanzim edildiği ve davacı tarafça emlak bildirimlerinin verildiği, buna göre emlak vergilerinin 2015 ve 2016 yılları için yasaya göre takvim yılı başında tarh ve tahakkuk ettiği ve vergilerin ödendiği, davacının yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edildiği ileri sürülen taşınmazlarına ilişkin olarak,

2017 yılı vergileri için, … tarih ve … sayılı dilekçesi ile bu dilekçe ekinde yer alan listede belirtilen taşınmazlara ilişkin 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren Emlak Vergisi Kanunu 5/g ve 15/e maddelerine göre emlak vergisi muafiyet uygulanması gerektiği talebinin davalıya iletildiği, yatırımlarına ilişkin tamamlama vizelerinin yapıldığı ve ekte sunulduğu belirtilerek bu kapsamda 2018 yılı emlak vergisi içinde muafiyet uygulanması talebiyle yaptığı … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve tahakkuk ettirilen 18.998.546,38-TL'nin iptali istemiyle ilk olarak 13/04/2018 tarihinde dava açıldığı,

tahakkuk işlemine ayrı, zımnen ret işlemine ayrı dava açılmak üzere verilen dilekçe ret kararı üzerine, işbu dosyada zımnen ret işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2002 yılında yapılan değişikliklerle, emlak vergisinde beyan esası kaldırılark, bildirim esasına geçilmiş, arsa ve arazi değerlerinin 4 yıl da bir takdir komisyonunca belirlenen cadde ve sokak rayiçlerine göre tarh ve tahakkuk edeceği, 4 yılda bir yapılan genel takdiri izleyen yıllarda ise emlak vergisinin, bir önceki yıl vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle belirleneceği kurala bağlandığından, somut olayda genel takdir yılının 2018 yılı olduğu,

emlak vergisinin yasa gereği Ocak ve Şubat ayında tarh ve tahakkuk edeceği, olayda ise dosyadaki belgelerden 2018 yılı vergisinin 08/01/2018 tarihinde tahakkuk ettiği görüldüğünden, açılacak davalarında bu tarihten itibaren 30 gün içinde açılması gerekmektedir.

Emlak Vergisi Kanunu'nun yukarda yer verilen hükümleri ile İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. ve 11. madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Emlak Vergisi Kanunu gereği, davaya konu 2018 yılının genel takdir yılı olduğu ve vergisinin Ocak ve Şubat ayında tarh ve tahakkuk ettirileceği, somut olayda ise davalı idarece 08/01/2018 tarihinde tarh ve tahakkuk ettiği görülen, 2018 yılı vergisine ilişkin dava açma süresinin 11. madde kapsamında yapılan başvuru üzerine duracağı ve istemin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması durumunda dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvuru tarihine kadar işlemiş olan sürenin de dava açma süresinin hesabında dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu 2018 yılı vergisi, 08/01 /2018 tarihinde tarh ve tahakkuk etmiş olup, davacı tarafça 12/01/2018 tarihli dilekçesi ile muafiyet talebinde bulunulduğundan, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında, yani tarh ve tahakkuk etmiş bir vergi için kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için yapılmış bir başvuru bulunduğu açık olup, dava açma süresinin de buna göre belirlenmesi gerektiğinden, davacının sözkonusu başvurusuna ise 60 günlük yasal sürede cevap verilmediğinden,

yasa gereği isteğin reddedilmiş sayılacağı, davacı tarafın 12/01/2018 tarihli dilekçesi ile davalı idareye yapılan başvuru idare kayıtlarına 15/01/2018 tarihinde girdiğinden, kalan dava açma süresi 23 gün olup, bu durumda isteğin reddedilmiş sayıldığı 16/03/2018 tarihinden itibaren kalan 23 günlük sürede 08/04/2018 tarihinde dava açılması gerektiği, ancak 08/04/2018 tarihinin pazar gününe rastlaması nedeniyle en son 09/04/2018 tarihinde dava açılabileceğinden,13/04/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken,

esasın incelenmesi suretiyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.