Danıştay 9. Daire E.2021/986 K.2022/822

Dava konusu istem: ...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ..., ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ...tarih ve ...sayılı ödeme emri yönünden. Mahkemelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile bu amme alacaklarına ilişkin olarak düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin ilgili kısmı yönünden; şirketin borçlarının 6736 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı, taksitlerin süresi içinde ödenmemesi nedeniyle yapılandırmaların iptal edildiği,

yapılandırma sonucu şirkete ait kamu alacaklarına ilişkin yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olduğundan, yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlal edilmesi halinde, vadesi değişen borç için öncelikle şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesinin gerektiğinden borcun asıl borçlu şirket yönünden usulüne uygun şekilde kesinleştirildiğinden bahsedilemeyeceği gerekçesi ile kabul kararı verildiği, 05/02/2020 tarihinde yapılan ara karar ile yapılandırılan dava konusu ...tarih ve ...sayılı ödeme emri içeriği vergi borçlarına ilişkin şirket adına ödeme emri düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu,

verilen cevapta yapılandırma iptal edildikten sonra şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenmediğinin belirtildiği, Mahkemenin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı üzerine şirket adına yapılandırmanın iptal edildiği tarihten sonra ödeme emri düzenlenmediği, bu durumda ödeme emri içeriği borcun asıl borçlu şirket yönünden usulüne uygun şekilde kesinleştirildiğinden bahsedilemeyeceğinden, şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen söz konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı, ...tarih ve ...sayılı ödeme emri yönünden.

Mahkemelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile bu amme alacaklarına ilişkin olarak düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin ilgili kısmı açısından; şirketin şirketin borcu karşılayacak yeterlilikte mal varlığı bulunmadığından bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emirlerinin düzenlendiği, vergi borçlarının şirketin mal varlığından tahsiline ilişkin işlemlerin tamamlanmaması nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin belirtilen kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesi ile kabul kararı verildiği,

şirketin mal varlığına ilişkin, Manisa İli Turgutlı İlçesinde arsa vasıflı taşınmazının bulunduğu, taşınmaz üzerinde davalı idarenin birinci sırada haczi bulunduğu, söz konusu taşınmazın Mahkemesince verilen karardan sonra 25/07/2019 tarihinde satışa çıkarıldığı, yapılan birinci açık arttırma sonucu alıcı çıkmadığı için satışın ikinci arttırmaya kaldığı, 01/08/2019 tarihinde yapılan ikinci açık arttırma sonucu alıcı çıkmadığından satışın yapılamadığı anlaşıldığından, bu haliyle şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasının sonuçsuz kaldığı,

yukarıda yapılan açıklamalara göre davacının ihtilaflı dönemde ortak olduğu döneme ilişkin asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının davacıdan tahsili amacıyla söz konusu ödeme emrinin düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına, şirket ortağı sıfatıyla daha önce düzenlenen ...tarih ve ..., ...sayılı ödeme emirlerinin vergi mahkemesince iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği ve dava dosyasının halen Danıştay'da derdest olmasına karşın, davalı idarece yargı sürecinin sonuçlanması beklenilmeksizin, mükerrerlik arz edecek şekilde, iptaline hükmedilmiş ödeme emirleri ile aynı içeriğe sahip (yedi kalem daha az) dava konusu ödeme emirlerinin tekrar düzenlenerek tebliğ edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen gerekçeli reddine,

Mahkeme kararının; davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısma ilişkin davanın kabulüne, davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasına yönelik yapılan istinaf başvurusunun ise yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına, şirket ortağı sıfatıyla ilk gönderilen ödeme emirlerine karşı açılan davada karar verildiği dönemde olmayan yeni duruma göre karar verildiğinden mahkeme gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, yapılandırma kanunlarında ortak/kanuni temsilcilerin sorumluluklarına ilişkin düzenleme bulunmadığından bu kanunlarla sorumluluk düzenlemelerine ilişkin hükümleri değiştirmesinin mümkün olmadığı, şirket hakkındaki ödeme emrine konu borçların kesinleştiği, şirketin borcu karşılamaya yetecek mal varlığı bulunmadığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ..., ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil olanağı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları hükmü yer almıştır.

6736 Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunun 2. maddesinin (1) işaretli bendinde.

Maliye Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla(bu tarih dahil); vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer'i alacaktan ibaret olması hâlinde fer'i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının;

vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50'si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50'sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tahsilinden vazgeçileceği, maddenin (10) işaretli bendinde, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmalarının şart olduğu kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 3. maddesinin (1) işaretli bendinde; bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin %50'si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin %50'si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği; devamı bentlerde, tek başına dava konusu edilen vergi cezaları, tarh edilen vergi ile birlikte vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları, beyannameler için kesilen vergi cezaları ile uzlaşmaya konu alacaklar düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden, ortağı olduğu ...Beton Prefabrik Konveksiyonel Yapı Üretimi Gıda İnşaat Taahhüt Müteahhitlik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlendiği, anılan şirket tarafından, davacının ortaklıktan ayrılmasından sonra 2016 yılında vergi dairesine başvurularak kesinleşmiş alacaklar için 6736 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı görülmüştür.

Bu durumda,asıl borçlu şirket tarafından yapılan bu işlem alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğundan, yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır.Yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olması da belirtilen duruma ilişkin olarak herhangi bir değişikliğe yol açmayacaktır.

Bu nedenle; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.