Danıştay 9. Daire E.2022/1599 K.2023/4279

Dava konusu istem: Davacının, kanuni temsilcisi olduğu … Otomotiv Petrol Ürünleri Proje İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulu Hakkında Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Mahkemlerince verilen ara kararıyla davalı idareden, davacı hakkında 6183 sayılı Kanunun 13/3. maddesi çerçevesinde herhangi bir tespit ve araştırma yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesi üzerine davalı idare tarafından, davacının kaçma, mallarını kaçırma ve hileli yollara sapması ihtimalleriyle ilgili herhangi bir açıklamada bulunmadığı gibi dilekçe ekinde sunulan belgelerin de söz konusu durumu ortaya koyan bir tespit veya araştırmaya ilişkin olmadığının görüldüğü,

bu durumda, uyuşmazlık konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan 6183 sayılı Kanunun 13/3. maddesince bulunması gereken davacının mallarını kaçırması veya hileli yollara sapmasına ilişkin bir tespite yer verilmediği anlaşıldığından, dava konusu ihtiyati haciz işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ihtiyati haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında uygulanan ihtiyati haczin amacının yüksek tutarda olan amme alacağının korunması olduğu, ihtiyati haciz, hiçbir süreye bağlı olmaksızın borçlunun menkul, gayrımenkul malları ile alacak ve haklarına derhal uygulanabilecek olmakla birlikte, bazı hallerde borçlunun bu varlıklarının tespiti zaman aldığı ve bu sürede de amme borçluları mallarını kaçırabildiğinden davacı hakkında uygulanan ihtiyati haczin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, kanuni temsilcisi olduğu … Otomotiv Petrol Ürünleri Proje İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Ş.ti'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulu Hakkında Kanun'un 13/3. maddesi uyarıncbanka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı,

bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı, ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı,

bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik işlemlerdir. Bu işlemler korumaya yönelik olduğundan, bunların asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur.

İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kanuni temsilciler ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez.

Dosyanın incelenmesinden, asıl borçlu … Otomotiv Petrol Ürünleri Proje İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca … tarih ve E…. sayılı olur ile davacı hakkında 6183 sayılı Kanunun 13/3. maddesi uyarınca ihtiyati haciz uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır

Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan kanuni temsilci adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, davacı hakkında tesis edilen ihtiyati haciz işleminin iptali istemiyle açılan davayı yukarıda belirtilen gerekçeyle kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.