Danıştay 9. Daire E.2022/1760 K.2023/5706

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2016/Ocak-Mayıs dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; iflas muameleleri sona erinceye kadar vergilemeye ilişkin ödev ve sorumlulukların gerçekleştirilmesinden iflas masasının kanuni temsilcisi durumunda olan iflas idaresinin sorumlu olduğu, Mahkemelerince İflas İdaresinden, davacı şirkete ait 2016 takvim yılı yasal defter ve belgelerin temin edilerek otuz (30) gün içerisinde ibrazının istenildiği, söz konusu ara kararı iflas idaresine 16/02/2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen belirtilen süre içerisinde ara karara cevap verilmediği, yasal defter ve belgelerin de ibraz edilmediğinin görüldüğü,

bu durumda, iflas halindeki şirketin kanuni temsilcisi konumunda bulunan iflas idaresi tarafından şirkete ait 2016 yılı yasal defter ve belgelerin mücbir sebep hali bulunmaksızın ibraz edilmediği açık bulunduğundan, ilgili dönem katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle davacı adına dava konusu dönemlere ilişkin tarh edilen katma değer vergilerinde yasal isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan, tarhiyatın davacının tarh dosyası üzerindeki bilgi ve belgelere göre yapıldığı, şirketin iflas halinde bulunması durumu nedeniyle ibrazın gerçekleşmediği,

bir başka deyişle olayda gizleme fiilinin bulunmadığı görüldüğünden, vergi ziyaı cezasının bir kat uygulanması gerekirken üç kat kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin kısma gelince; tekerrüre esas alınan vergi ziyaı cezasının 2015/Mart dönemine ilişkin damga vergisi beyannamesinin pişmanlıkla verilip pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmesi nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası olduğu ve davacı şirkete 05/10/2015 tarihinde tebliğ edilerek 2015 takvim yılı içerisinde kesinleştiği görüldüğünden, uygulanan tekerrür hükümlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine,

kısmen kabulüne, dava konusu tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusuna konu kararın, dava konusu dönemlere ilişkin olarak tarh edilen katma değer vergileri ile katma değer vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katına isabet eden kısımları yönünden davanın reddi yönündeki hüküm fıkrasına yönelik iddiaları ile davalı idarenin ilgili dönemler için yapılan tarhiyatlara bağlı olarak üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları yönünden davanın kabulüne yönelik istinaf dilekçesindeki iddiaları, sözkonusu hüküm fıkralarının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından,

bu kısımlara yönelik istinaf başvurularının reddine, davacının, kararın vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan kısımları yönünden yaptığı istinaf başvurusunun ise; vergi ziyaı cezalarının tekerrür fiili nedeniyle arttırılan kısmı ile ilgili olarak dayanak cezanın 2015/Mart dönemine ilişkin olduğu,

posta yoluyla 05/10/2015 tarihinde tebliğ edillip ihtilafsız kesinleşen vergi ziyaı cezasının kesinleşme tarihinden sonraki takvim yılına ilişkin uyuşmazlık konusu 2016 yılı dönem vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının arttırılmasına dayanak alınmasında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, 7338 sayılı Kanunla yapılan değişikle "arttırım tutarının kesinleşen cezadan fazla olamayacağı" kurala bağlandığından ve lehe olan kanun hükmünün geçmişe yürüyeceği yönündeki ceza hukuku genel ilkesi karşısında tekerrür fiili nedeniyle her dönem için artırım tutarının kesinleşen 68,40-TL'ye isabet eden kısmında hukuka aykırılık,

fazlaya ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle kısmen kabulüne, kısmen reddine, Vergi Mahkemesi kararının bir kat vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanarak artırılan kısımlarının 68,40-TL'yi aşan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne, anılan fazlaya ilişkin cezaların kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İlk savunma dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2016/Ocak-Mayıs dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 1. fıkrasında.

341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği taktirde mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği belirtilmiş, 2. fıkrasında; vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağı, 359. maddesinin (a) fıkrasının 2. bendinde, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter,

kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizleme veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma kaçakçılık suçu olarak tanımlanmış ve bu fıkranın son paragrafında, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde inceleme sırasında yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin gizleme olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı temyiz istemi yönünden;

Olayda, iflas halindeki şirketin kanuni temsilcisi konumunda bulunan iflas idaresinden 2016 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin istenilmesine karşın, defter ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmediğinin sabit olması nedeniyle, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmayıp, bu kısım yönünden vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmını yukarıda yazılı gerekçeyle kaldıran Mahkeme kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri nedeniyle artırılan kısmının 68,40-TL'yi aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.