Danıştay 9. Daire E.2022/1947 K.2023/3407

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca mükelleflere tanınan vergi indirimine 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde yer verilmemesi nedeniyle vergi hatasının meydana geldiği iddiasıyla vergi indirimi tutarına isabet eden ve fazla tahakkuk ettirilen 728.640,46-TL kurumlar vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, 03/04/2019 tarihinde verilen 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde vergiye uyumlu mükellefler için öngörülen %5 oranında vergi indirimine ilişkin beyana yer verilmediği, davacı tarafından anılan durumun fark edilmesi üzerine vergi hatasının düzeltilmesi ve fazladan ödenen vergilerin iadesi için 17/08/2020 tarihinde vergi dairesine düzeltme talebinde bulunulduğu, düzeltme talebinin zımnen reddedilmesi üzerine yapılan şikayet başvurusunun da zımnen reddi sonrasında işbu davanın açıldığı,

olayda, davacı şirket tarafından yasal süresi içerisinde verilen 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesiyle beyan edilen 66.240.041,45-TL matrah üzerinden tahakkuk eden 14.572.809,12-TL kurumlar vergisinden 14.480.883,95-TL tutarında mahsup yapıldıktan sonra 91.925,17-TL tutarında ödenecek kurumlar vergisi beyan edildiği, vergiye uyumlu mükellefler için öngörülen kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5’ine isabet eden 728.640,46-TL'nin ödenmesi gereken kurumlar vergisinden indirilmesi mümkün iken beyannamede söz konusu vergi indiriminin beyan edilmediği,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121. maddesine göre davacı şirketin, anılan indirim tutarını, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup talep etme imkanı olduğu,

bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilemeyeceği, bu kapsamda davacının iade talebinin, 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin en son verilmesi gereken tarih olan 25/04/2019 tarihinden itibaren en geç 25/04/2020 tarihine kadar beyan üzerine tahakkuk ettirilen vergi borçları için yerine getirilebilecekken, fazla ödenen vergilerin iadesi için 17/08/2020 tarihinde davacı tarafından vergi dairesine düzeltme talebinde bulunulduğu,

bu durumda, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121.maddesi gereğince %5'lik vergi indirim tutarının en geç süresinde verilen bayanname üzerinden geçen bir yıl içerisinde beyan üzerine tahakkuk eden vergilerden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilemeyeceği, davacı tarafından bu sürenin son günü olan 25/04/2020 tarihinden sonra 17/08/2020 tarihinde iade talebinde bulunduğundan, süresinden sonra yapılan iade talebinin zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusu konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusu dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler kapsamında, kararın kaldırılmasını gerektiren nitelikte bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/3. maddesi uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergi hatası, düzeltme ve zamanaşımı hükümlerinin yok sayılması nedeniyle kararın kaldırılması gerektiği, beyannamede vergi indiriminin gösterilmeme sebebin davalı idare tarafından yanıltmaları olduğu, zamanaşımı süresi içinde düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dairemiz kararı doğrultusunda temyize konu kararın kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca mükelleflere tanınan vergi indirimine 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde yer verilmemesi nedeniyle vergi hatasının meydana geldiği iddiasıyla vergi indirimi tutarına isabet eden ve fazla tahakkuk ettirilen 728.640,46-TL kurumlar vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi hatası" başlıklı 116. maddesinde, vergi hatası, vergiye müteaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması, "Hesap hataları" başlıklı 117. maddesinde, vergi miktarında hatalar ise; vergi nispet ve tariflerinin yanlış uygulanması, mahsupların yapılmamış veya yanlış yapılmış olması, beyanname, tahakkuk fişi, ihbarname, tekalif cetveli ve kararlarda verginin eksik veya yanlış hesaplanmış veya gösterilmiş olması olarak tanımlanmış, "Düzeltmede zamanaşımı" başlıklı 126. maddesinde, 114 üncü maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği kurala bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlarla kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği,

şu kadar ki hesaplanan indirim tutarının, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından (2018 yılı için 1.200.000-TL) fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, birinci fıkrada yer alan tutarın,

her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan tutarın %5’ini aşmayan kesirler dikkate alınmayacağı, Cumhurbaşkanının, birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye.

Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun; 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesindeki ödenmesi gereken kurumlar vergisine isabet eden bölümünü aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrası, usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının, Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesindeki ödenmesi gereken kurumlar vergisine isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketçe 2018 yılı kurumlar vergisinin 03/04/2019 tarihinde verildiği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca 728.640,46-TL vergi indirimi bulunmasına karşın verilen beyannamede; bu vergi indiriminin gösterilmediği ve ödenmesi gereken kurumlar vergisinin 91.925,17-TL olarak gösterildiği, vergi indirimine isabet eden tutara yer verilmemesi nedeniyle vergi hatası oluştuğu ileri sürülerek vergi indirimine isabet eden tutar olan 728.640,46-TL'nin iadesi talebiyle yapılan ve idare kayıtlarına sırasıyla 17/08/2020 ve 30/10/2020 tarihlerinde intikal ettirilen düzeltme ve şikayet başvurularının zımnen reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde vergi indirimine ilişkin şartları taşıyan kurumlar vergisi mükelleflerinin kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceğinin belirtildiği, davacı tarafından yapılan düzeltme ve şikayet başvurularına cevap verilmemişse de savunma dilekçesi ekinde sunulan savunma taslağı formunda; davacı şirket tarafından verilen herhangi bir iade talep dilekçesinin olmadığı,

kurumlar vergisi beyannamesinde de vergi indirimine yer verilmediği ve 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesine yönelik olarak düzeltme beyannamesi verilmediği sebebiyle yapılan başvurular için herhangi bir işlem yapılmadığının ifade edildiği, vergi indirimine ilişkin şartların davacı şirketçe sağlanamadığına dair davalı idarece ileri sürülen bir iddia bulunmadığı gibi buna yönelik olarak herhangi bir bilgi ve belgenin de sunulmadığı,

bu nedenle vergi indiriminden faydalanması gereken davacı şirkete ait olan vergi indiriminin ödenmesi gereken kurumlar vergisi 91.925,17-TL'den indirilememesi sonucu 91.925,17-TL kurumlar vergisinin fazla tahakkuk ettirilmesi nedeniyle hesap hatası ortaya çıktığı ve bu kısma ilişkin olarak zamanaşımı süresi içinde düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğundan, bu husus gözetilerek Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.