Danıştay 9. Daire E.2022/2185 K.2023/3576

Dava konusu istem: … Alkollü Alkolsüz İçecek Ltd. Şti'nin vergi borçlarının, tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrinin içeriği vergi borçlarına ilişkin asıl borçlu şirket adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 23/10/2018 tarihinde şirketin kanuni temsilcisi …'in ikametgah adresinde gelini …'e tebliğ edildiği, şirketi ilgilendirir nitelikteki tebliğin kanuni temsilcinin ikametgah adresinde bizzat ilgilisine yapılması gerektiğinden kanuni temsilcinin gelinine yapılan tebligatın usulsüz olduğu,

bu durumda vergi borçlarının asıl borçlu şirket hakkında usulüne uygun şekilde kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden bu borçların tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrine ilişkin yapılan 23/10/2018 tarihli tebligatın hatalı olduğundan bahisle davalı idarece düzeltilerek kaldırıldığı akabinde dayanak ödeme emrinin ilanen tebliğ edildiğinin belirtilmesi üzerine verilen ara kararına cevaben,

şirketin mükellefiyet kaydının terkin edilmesi ve kanuni temsilcisinin mernis adresinin bulunmaması nedeniyle dayanak ödeme emrinin doğrudan ilanen tebliğ edildiğinin belirtildiği bu durumda şirket adresine tebliğe çıkarılmaksızın yapılan ilanen tebliğ usulsüz olduğundan şirket hakkındaki takip işlemlerinin tamamlanarak kanuni temsilciden tahsili safhasına gelen bir amme alacağından söz edilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle hukuka aykırı kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Alkollü Alkolsüz İçecek Ltd. Şti'nin vergi borçlarının, tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 113. maddesinde zamanaşımı, süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak tanımlanmış; 114. maddenin birinci fıkrasında "Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar." düzenlemesine yer verilmiştir.

213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır.

(Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına yer verilmiş, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin 3.bendinde 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre oluşturulan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresininde bilinen adreslerden olduğu belirtilmiş, 102. maddesinde ise "Bu Kanunun 101. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde,

tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı gönderildiği idareye iade edilir. Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır.

İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusula kapıya yapıştırılır. Bu durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı, gönderildiği idareye iade edilir.

Tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun 51. maddesinde de mali tebliğlerin, kendi kanunlarında açıklık bulunmaması halinde, bu kanunun genel hükümlerine göre yapılacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın, Dairemizin E:2021/2071 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, asıl borçlu şirket adına bir kısım alış faturalarının sahte olduğundan bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak tarhedilen 2010 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, 2010/Temmuz, Eylül dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 2010/Nisan-Haziran, Ekim-Aralık dönemleri geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyası cezasına ilişkin ihbarnamelerin,

bilinen adreste tebliğinin mümkün olmadığından bahisle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca şirketin bilinen son adresinin kapısına tebliğ pusulası yapıştırılmak suretiyle mahalle muhtarına bırakıldığına ilişkin tebligatı yapan yoklama memuru ve mahalle muhtarı tarafından 25/03/2016 tarihli tutanak düzenlendiği, borcun ödenmemesi üzerine şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğ edilmesine rağmen bu ödeme emirlerine karşı dava açılmadığı,

yapılan malvarlığı araştırmasında şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan borcun tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, asıl borçlu şirket adına düzenlenen dayanak ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği gerekçesiyle verilen kabul kararı üzerine, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin yeniden tebliğe çıkarıldığı, şirket tarafından anılan ödeme emrine dava açılmaması üzerine de davacı adına bu defa dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, asıl borçlu şirket adına yapılan cezalı tarhiyalara dair ihbarnamelerin vergilendirmeye ilişkin bir belge olmalarına rağmen yapılan tebligatlarının Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre değil, Tebligat Kanunu uyarınca gerçekleştirilmesi nedeniyle ortada usulüne uygun tebliğ edilmiş bir ihbarnameden söz edilemeyeceğinden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesi uyarınca tarh ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olması şartının gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceği,

bu nedenle tarh zamanaşımına uğrayan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin tahsili talebiyle kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı görüldüğünden, davanın yukarıda belirtilen gerekçeyle kabulüne yönelik Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu gerekçeli reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.