Danıştay 9. Daire E.2022/229 K.2023/741

Dava konusu istem: Davacı adına, 2015/Haziran ve Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;dava konusu ödeme emrinin; özel tüketim vergisi ve buna ilişkin gecikme faizine ilişkin kısmında; hukuka aykırılık bulunmadığı, katma değer vergisi ve buna ilişkin gecikme faizine ilişkin kısmı yönünden; mükellef olmamakla birlikte yalnızca belirli bir miktarı aşan belgesiz mal bulundurduğu tespit edilenler adına 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında yer alan hükme benzer bir düzenlemeye 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yer verilmediği,

bu durumda, daha önceden katma değer vergisi mükellefi olmayan, bu nedenle hakkında fiili ya da kaydi envanter yapılması mümkün bulunmayan davacı adına söz konusu kaçak sigaraların yurt içinde ticaretini yaptığı ve ticari amaçla satarak başkalarına teslim ettiği veya başkaca şekilde katma değer vergisine tabi olacak herhangi bir işleme tabi tuttuğu yolunda davalı idarece herhangi bir tespit yapılmadığından, ayrıca 3065 sayılı Kanunun 9/2. maddesi uyarınca katma değer vergisi tarhiyatı yapılmasını gerektirecek yasal koşullar da olayda mevcut olmadığından,

söz konusu durumun 6183 sayılı Kanunun 58. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca "borcum yoktur" kapsamında olduğu, davacı adına 2015/Haziran ve Aralık dönemleri için tarh edilen katma değer vergileri ile hesaplanan gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ödeme emrinin, katma değer vergisine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya usulüne uygun tebliğ edilen ihbarnameler sonrasında bir ödeme yapılmadığı gibi dava da açılmadığından, düzenlenen ödeme emrinin katma değer vergisi ve ferilerine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına düzenlenen … tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, 2015/Haziran ve Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ve gecikme faizi yönünden verilen kararın temyizen incelenmesine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun "bir ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek 15 gün içerisinde vergi mahkemesinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir vergi borcunun tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle söz konusu vergi borcunun usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmesi ve vadesinde ödenmemiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi ile 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13/5. maddesi uyarınca salınan 2015/Haziran ve Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisi ve özel tüketim vergisine ilişkin ihbarnamelerin, dava konusu ödeme emrinin de tebliğ edildiği, davacının mernis adresi olan "…Mah. … Sok. No:… İpekyolu/VAN" adresine 13/03/2017 ve 15/09/2017 tarihlerinde, davacının babası Soydan Çankır imzasına tebliğ edildiği, söz konusu ihbarnameler içeriği tarhiyatların ödenmemesi ve dava konusu edilmemesi üzerine de dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Temyize konu kararda, her ne kadar davacının söz konusu kaçak sigaraların yurt içinde ticaretini yaptığı ve ticari amaçla satarak başkalarına teslim ettiği veya başkaca şekilde katma değer vergisine tabi olacak herhangi bir işleme tabi tuttuğu yolunda davalı idarece herhangi bir tespit yapılmadığı,

ayrıca davacı adına katma değer vergisi tarhiyatı yapılmasını gerektirecek yasal koşulların olayda mevcut olmadığı gerekçesiyle ödeme emrinin, katma değer vergisine ilişkin kısmı iptal edilmiş ise de, ödeme emri içeriği tarhiyatların dayanağı takdir komisyonu kararlarında, Van Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi olduğu belirtilen davacının, adına düzenlenen ödeme emrine karşı açtığı bu davada ileri sürebileceği itiraz nedenleri böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı ile sınırlıdır.

Bu durumda, ödeme emri içeriği katma değer vergisine ilişkin davacı adına yapılan tarhiyatın, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesindeki şartlara uygun olup olmadığına yönelik inceleme, tarhiyatlara karşı açılacak davalarda yapılabileceğinden ve söz konusu tarhiyat da dava açılmaksızın kesinleştiğinden, ödeme emrinin katma değer vergisi ve ferilerine ilişkin kısmını, yukarıda belirtilen gerekçeyle iptal eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.