Danıştay 9. Daire E.2022/2980 K.2024/1262

Dava konusu istem: Davacı adına, 2015 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle 2015/Mayıs ilâ Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarına ilişkin ihbarnamelerin davacının 20/12/2016 yılında aktivasyon başlangıcı yapılan mail adresine 13/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, bahsi geçen vergi ve cezaların kaldırılması istemiyle de 12/01/2021 tarihinde dava açıldığı,

buna göre, ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz (30) gün içinde yani en geç 13/11/2020 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süreden sonra 12/01/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine dair Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesince; davacıya gönderilen elektronik tebligatın içeriğinde sadece ihbarnamelerin yer aldığı, ancak ek olarak dayanak vergi inceleme raporu veya başkaca herhangi bir belgenin gönderilmediği, bu durumda, dayanak vergi inceleme raporunun tebliğ edilmemesi ihbarnameleri hükümsüz kılmamakla birlikte ihbarnamelerin tebliğini kusurlandıracağı ve tebliğe ilişkin bu aykırılığın dava açma süresini başlatmayacağı, dolayısıyla davacının beyan ettiği öğrenme tarihine göre sürenin hesaplanması durumunda davanın süresinde açıldığı,

uyuşmazlığın esasının incelenmesi gereken davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde usule ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemelerine gönderilmesi üzerine dava dosyasının incelenmesi sonucunda;

defter ve belge isteme yazısının, davacının bilinen adresleri ile bu adresler içerisinde yer alan ve mükellefiyetin terk edildiğini belirten yazısında gösterilen adreslere tebliği yerine, uzun bir süre önceden terk ettiğini bildirdiği faaliyeti sebebiyle edindiği ve akabinde ise ticari faaliyeti olmaması sebebiyle takip etmediği elektronik adresine gönderilmesinin usulüne göre yapılmış defter belge ibraz talebi olmadığı,

dolayısı ile davacıdan usulünce defter belge istenilmeden, usulsüz yapılan inceleme sonucu davacının 2015 yılına ait katma değer vergisi indirimlerinin reddi sureti ile adına re'sen tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek davalı idare istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Öncelikle davanın süre aşımı nedeniyle reddinin gerektiği, usule uygun bir şekilde istenilmesine rağmen herhangi bir mücbir sebep hali olmaksızın 2015 yılı defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle yapılan dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2015 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle 2015/Mayıs ilâ Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Elektronik Ortamda Tebliğ" başlıklı 107/A maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği, elektronik ortamda tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, Maliye Bakanlığı'nın, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen yetkiye dayanılarak 27/08/2015 tarihinde yayımlanan 456 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Elektronik Tebligat Sisteminden Çıkış" başlıklı 7. maddesi: "Zorunlu veya ihtiyari olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanların aşağıdaki durumlar dışında sistemden çıkmaları mümkün değildir.

Gerçek kişilerde ise ilgilinin ölümü veya gaipliğine karar verildiğinin idare tarafından tespit edildiği durumlarda ölüm/karar tarihi itibarıyla ilgilinin elektronik tebligat adresi re’sen kapatılır. ..." şeklinde düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. Maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Elektronik tebligat, vergilendirme ile ilgili evrakın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından e-imzalı olarak muhatabın elektronik tebligat adresine gönderilmesi işlemidir. Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğ evrakı muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 31/03/2018 tarihli başvurusuyla mükellefiyetini terk ettiği, 2015 yılı hesaplarının incelenmesi amacıyla ... tarih ve ... sayılı defter belge isteme yazısının elektronik tebligat adresine 10/09/2020 tarihinde iletildiği,

defter ve belgelerin belirtilen süre içerisinde ibraz edilmediğinden bahisle davacı adına ilgili yıla ait katma değer vergisi indirimleri reddedilerek dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı ve yine aynı elektronik tebligat adresine tarhiyatlara ilişkin ihbarnamelerin 08/10/2020 tarihinde iletildiği ve elektronik tebligat mevzuatı gereği 13/10/2020 tarihinde tebliğin yapıldığının belirtildiği, bahsi geçen vergi ve cezaların kaldırılması istemiyle de 12/01/2021 tarihinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, gerçek kişi mükelleflerin ölüm veya gaipliğine karar verilmesi halleri dışında elektronik tebligat sisteminden çıkmaları mümkün görülmediği gibi elektronik tebligat adresinin kapatılmasını gerektiren haller arasında mükellefiyetin sona ermesi hali yer almadığından, mükellefiyetleri sona erse de gerçek kişilere elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği sonucuna varılmıştır.

Olayda, dava konusu ihbarnameler ekinde vergi inceleme raporunun tebliğ edilmemiş olmasının tebligatı hükümsüz kılmayacağı ancak bu usuli eksikliğin süresinde açılan davada, tarhiyatın hukuka uygun olup olmadığının değerlendirmesinde dikkate alınabileceği, dava konusu ihbarnamelerin ise 13/10/2020 tarihinde elektronik ortamda usule uygun olarak tebliğ edilmesi karşısında işbu davanın 12/01/2021 tarihinde açıldığı görüldüğünden, 30 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.