Danıştay 9. Daire E.2022/3863 K.2024/4818

2- ... 3- ... 4- ... VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılara muris ...'dan miras yoluyla intikal eden, İstanbul İli, Esenyurt İlçesinde yer alan muhtelif taşınmazlara ilişkin olarak 2014 ilâ 2019 yıllarına ait fazladan ödenen emlak vergilerinin faiziyle mahsubu istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun... tarih ve ... sayılı işlemle ret edildiğinden bahisle, 2014 ila 2019 yıllarına ilişkin fazladan ödenen toplam 336.716,00-TL tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda davalı idarece, ihtilaf konusu taşınmazların emlak vergisine esas "sınıf"ının, emlak beyannamesinde bildirilen "sınıf"tan farklı olduğunun tespit edildiği ve bu nedenle adres ve sınıf bilgilerinin resen düzeltilerek güncellendiğinden bahisle, adres/sınıf farklılığından kaynaklanan vergi farkları yönünden ikmalen tarhiyat yoluna gidildiği anlaşıldığından, Mahkememizin 21/05/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden, ikmalen yapılan tarhiyatlar için vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenip düzenlenmediği sorularak,

varsa düzenlenmiş olan ihbarnamelerin ve bunların tebliğine ilişkin tebliğ alındılarının ibrazının istenildiği, davalı idarece ara karara cevaben 13/07/2021 havale tarihli yazı ekinde sunulan belgeler incelendiğinde; davacıların murisi ... adına düzenlenmiş olup, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait bina vergisi, kültür varlıkları katkı payı, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası içerikli 25/04/2019 tarih, 1262/56 cilt/sıra nolu ve... tarih, 1...................................................................................... cilt/sıra nolu vergi/ceza ihbarnamelerinin dosyaya sunulduğu, ancak tebliğe ilişkin olarak,

yalnızca ... tarih, ... cilt/sıra nolu ihbarnameye ilişkin tebliğ alındısının ibraz edildiği, diğer ihbarnamelere ilişkin tebliğ alındılarının ise dosyaya ibraz edilmediği, bu nedenle Mahkemelerinin 14/07/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden, 25/04/2019 tarih, 1262/56 cilt/sıra nolu ihbarname dışında kalan vergi/ceza ihbarnamelerinin tebliğ edilip edilmediği sorularak, tebliğ evraklarının dosyaya ibrazının istenildiği,

ancak davalı idarece evvelce sunulan aynı vergi/ceza ihbarnamelerinin ve tebliğ alındısının ibraz edildiği bu durumda, davalı idarece tebliğ edilen ve edilmeyen ihbarnameler yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiği.

25/04/2019 tarih, 1262/56 cilt/sıra nolu vergi/ceza ihbarnamesine ilişkin olarak idarece tahsil edilen tutarlar yönünden; sözkonusu ihbarnamenin davacıların murisi ...'ın 14/07/2019 vefat tarihinden önce 07/05/2019 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi üzerine, ihbarname içeriğindeki amme alacağının ihtilafsız olarak kesinleştiği anlaşıldığından, bu ihbarname içeriğindeki amme alacağına ilişkin olarak davalı idarece yapılan tahsilatta ve ödenen tutarın iadesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu ... tarih, ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

... tarih, ....................................................................... cilt/sıra nolu vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin olarak idarece tahsil edilen tutarlar yönünden ise; davalı idarece ikmalen yapılan cezalı tarhiyatlar için, öncelikle vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenerek, dava açma hakkı da bildirilmek üzere tebliğ edilmesi suretiyle kamu alacağının kesinleştirilmesi gerekirken, vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin tebliğ evrakı dosyaya ibraz edilmediğinden ve bu nedenle de usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir amme alacağının varlığı davalı idarece ortaya konulamadığından,

bu ihbarnameler içeriğindeki amme alacağına ilişkin olarak davalı idarece yapılan tahsilatta ve ödenen tutarın iadesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, hukuka aykırı olarak tahsil edilen tutarın, tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunda öngörülen oranda tecil faizi uygulanmak suretiyle davacılara iadesi gerektiği sonucuna varılarak,

davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... tarih, .........................................................................................................1 cilt/sıra nolu vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin olarak idarece tahsil edilen tutarlar yönünden işlemin iptali ile bu ihbarnamelere ilişkin tahsil edilen tutarın, tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte davacılara iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek taraflar istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde açılmadığı, dava konusu taşınmazlardan sadece 332 ada ve 24 sayılı parselde bulunan taşınmazların inşaat sınıfının 2. sınıf olarak beyan edildiği, ancak yapı ruhsatlarından inşaat sınıfının 1 sınıf olduğunun anlaşılması üzerine zamanaşımı dikkate alınrak vergi hatası kapsamında inşaat sınıfının güncellendiği, davacılara intikal eden diğer taşınmazlara ilişkin ise herhangi bir güncelleme işleme yapılmadığı bu taşınmazların emlak bildirimlerine göre ve ilgili yıldaki takdir komisyonu kararı ile belirlenen birim değerlere göre vergilerinin hesaplandığı, idarelerince gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davalı temyiz isteminin kabulü ile kararın davanın kabulüne ilişkin kısmının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması, yeniden verilecek kararda ise, yola veya sokağa tek cephesi bulunan taşınmazlarda cephesinin bulunduğu cadde ve sokak değeri esas alınması,

birden çok cadde veya sokağa cephesi bulunan taşınmazlar için ise yasada düzenleme olmadığı için en uzun cepheli cadde veya sokağa ait takdir edilen değerin esas alınması Dairemizin yerleşik içtihatlarından olduğundan, emlak vergisi hesabında numarataj ölçütüne başvurulamayacağı, her ne kadar hatalı sokak rayici esas alınması bir vergilendirme hatası ise de, somut olayda tartışmaya yer vermeyecek şekilde açık ve kesin bir vergi hatası bulunduğu ortaya konulamadığından, ancak süresinde açılacak davada ileri sürülebilcek iddialarla açılan davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılara muris ...'dan miras yoluyla intikal eden, İstanbul İli, Esenyurt İlçesinde yer alan muhtelif taşınmazlara ilişkin olarak 2014 ilâ 2019 yıllarına ait fazladan ödenen emlak vergilerinin faiziyle mahsubu istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun ... tarih ve... sayılı işlemle ret edildiğinden bahisle, 2014 ila 2019 yıllarına ilişkin fazladan ödenen toplam 336.716,00-TL tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacılarının murisi ...'ın 14/07/2019 tarihinde vefat etmesi üzerine, davacılar tarafından davalı idareye verilen 24/10/2019 tarih ve sayılı dilekçe ile murislerinden intikal eden taşınmazların bulunduğu caddeyle ilgisi olmayan rayiç değreler esas alınarak vergilendirildiği,

ekte sunulduğu belirtilen değerlere göre vergilerin hesaplanması ve fazla ödenen vergilerin faiziyle mahsubu istemiyle yapılan başvurunun davalı idareye bağlı Mali hizmetler Müdürlüğünün (Başkan adına imzalı), 27/11/2019 sayılı işlemi ile dilekçe ekinde sunulan taşınmazlardan sadece ... ada ve ... sayılı parselde bulunan taşınmazların inşaat sınıfının 2. sınıf olarak beyan edildiği, ancak yapı ruhsatlarından inşaat sınıfının 1. sınıf olduğunun anlaşılması üzerine zamanaşımı dikkate alınrak vergi hatası kapsamında inşaat sınıfının güncellendiği,

dilekçe ekinde yer alan diğer taşınmazlara ilişkin ise herhangi bir güncelleme işlemi yapılmadığı bu taşınmazların emlak bildirimlerine göre vergilerinin hesaplandığı yönünde cevap verildiği, bunun üzerine davacılar tarafından 10/12/2019 tarihinde açılan davada taşınmazların numarataj aldığı sokağa göre vergilendirilmesi gerekirken, ilgisi olmayan cadde ve sokak değerleri esas alındığından bahisle, yaptıkları hesaplamaya göre 2014 ila 2019 yılları için fazladan ödenen 336.716-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

Vergi Mahkemesince merciine tevdi kararı verilmişsede, Bölge İdare Mahkemesince, Başkanlıkça işlem tesis edildiği, bu nedenle düzeltme-şikayet yolunun tüketildiğinin kabulü gerektiğinden, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi üzerine yukarda özetlenen gerekçeyle davanın kısme kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, tarafların istinaf başvurularının ise Bölge İdare Mahkemesince reddedildiği görülmüştür.

Dosyanın ve Uyap kayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacıya ait taşınmazlardan ... ada ve ... sayılı parselde bulunan taşınmazların inşaat sınıfının 2.sınıf olarak beyan edilmekle birlikte, yapı ruhsatlarından inşaat sınıfının 1. sınıf olduğunun anlaşılması üzerine davalı idarece 2014 ila 2019 yıllarına ilişkin ikmalen tarh edilen bina vergileri ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ile kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin düzenlenen .... tarih,

......................................................................................................... cilt/sıra no'lu ihbarnamelere karşı davacıların murisi tarafından açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla vergi ziyaı cezaları yönünden davanın kabulüne bina vergileri ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı yönünden davanın reddine, bu karara yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurusunun ise ...

Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile kesin olarak reddine karar verildiği, temyize konu kararda dayanak olarak gösterilen ve tebliğ edilmemesi nedeniyle hukuka aykırı bulunan ihbarnamelerin, sözkonusu dosyada karara bağlanan muris adına düzenlenen aynı tarih ve sayılı ihbarnameler olduğu,

kaldı ki yargılamanın her aşamasında davacılar tarafından dosyaya sunulan dilekçeler ve beyanlarla, dava konusu istemin sadece ... ada ve ... sayılı parsele ilişkin olmayıp, maliki oldukları çok sayıda taşınmaza ilişkin, kendilerince hatalı cadde yada sokak rayici uygulanarak vergi tahakkuk ettirildiğinin anlaşılması nedeniyle, süresinde ödenen bu vergilerin, kendilerince yapılan hesaplamaya göre fazladan tahsil edilen kısmının iadesine ve vergi hatasına dayalı bir talep olduğunun belirtildiği görülmesine rağmen,

21/05/2021 tarihli ara kararı ile adres ve/veya sınıf farklılığı için ihbarname düzenlenip düzenlenmediği sorusu üzerine davalı idarece ara karara cevaben gönderilen ihbarnamelerin tebliğ alındılarının dosyaya sunulmadığından bahisle usulüne uygun kesinleşmiş amme alacağının bulunmadığı gerekçesiyle maddi olay açık ve net bir şekilde ortaya konulmaksızın hüküm kurulan kararda hukuki isabet görülmemiş olup, temyiz edilen davanın kabulüne ilişkin kısım yönünden dava dosyası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.