Danıştay 9. Daire E.2022/4458 K.2022/6629

İstemin konusu

Davacı adına, yönetim kurulu üyesi olduğu ... Çelik Sanayi ve Haddecilik Anonim Şirketi ile ...

Metalurji Endüstrisi Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulu Hakkında Kanun'un 9, 13 ve 17. maddeleri uyarınca tesis edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk işlemlerinin iptali istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu; asıl amme borçlusu şirketler tarafından, konulan tüm ihtiyati hacizlerin kaldırılarak,

şirket adına Hatay İli, Payas İlçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine haciz konulması istemiyle yapılan başvuruların reddine dair işlemlerin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davalarda Vergi Mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması istemlerinin reddine ilişkin kararlarına yöneltilen itirazların Bölge İdare Mahkemesince, "6183 sayılı Kanunda sayılan değerlerin teminat gösterilmek istenilmesi halinde teminat değişikliğine yönelik taleplerin tahsil dairesinde değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği halde, idarece bu yönde bir değerlendirme yapılmadığı,

amme alacağının üzerinde değeri olan 119.090.000.000-TL rayiç bedelli taşınmazın teminat olarak gösterilmesi karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle kabul edilerek kararlar kaldırılıp bu işlemlerin yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden, bu kararlarla ortaya konulan hukuki ve maddi durum göz önüne alındığında, Vergi Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle reddeden ...

Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesi kararının Danıştay Üçüncü Dairesince, Bölge İdare Mahkemelerince istinaf incelemesine konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemekle birlikte gerekçesinin hukuka uygun bulunmadığı hallerde, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek istinaf isteminin reddine karar verilemeyeceği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uymayıp ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin kararında ısrar eden ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından yapılan temyiz başvurusunu ısrar hükmü yönünden reddeden Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 07/04/2017 tarih ve E:2017/281, K:2017/357 sayılı kararıyla, dosyanın diğer yönlerden temyizen incelemesi yapılmak üzere Danıştay Dokuzuncu Dairesine gönderilmesi nedeniyle davalının temyiz başvurusunun incelenmesine ilişkindir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, asıl amme borçlu şirketin yönetim kurulu üyesi olarak kamu alacağından sorumlu olduğu, haczin kamu alacağının teminat altına alınması amacıyla uygulandığı, asıl amme borçlusu şirketin ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuka açtığı dava reddedilerek kesinleştiği, teminat olarak gösterilen taşınmaz üzerinde 1. sırada taşınmazın belirtilen bedelinden fazla tutarda haciz bulunduğu, amme alacağının korunmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Kanuni temsilci olan davacı adına ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için öncelikle asıl borçlu şirket hakkındaki ihtiyati haczin kesin hacze dönüştürülerek alacağın şirketten tahsiline yönelik tüm takip yolları tüketilmesi, başka deyişle kanuni temsilcinin takibini gerektiren hukuki koşulların oluşması gerektiğinden, bu koşullar oluşmadan davacı adına tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan bu nedenlerle davalının temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, yönetim kurulu üyesi olduğu ... Çelik Sanayi ve Haddecilik Anonim Şirketi ile ... Metalurji Endüstrisi Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulu Hakkında Kanun'un 9, 13 ve 17. maddeleri uyarınca tesis edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk işlemlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı,

bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı, ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı,

bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik işlemlerdir. Bu işlemler korumaya yönelik olduğundan, bunların asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur.

İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kanuni temsilciler ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez.

Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan yönetim kurulu üyesi adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, davayı bu gerekçeyle kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu yukarıda yazılı gerekçeyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.