Danıştay 9. Daire E.2022/528 K.2025/1677

Dava konusu istem: Davacı şirketin 18/09/2015 tarihine kadar maliki bulunduğu, İstanbul ili Beykoz İlçesi ... Mahallesi ... Mevkii, ... pafta ... no'lu parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin 2016 yılına ilişkin mükerrer ödendiği belirtilen emlak(arsa) vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen 895.579,83-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, vergisi ihtilaflı taşınmazın 18/09/2015 tarihinde davacı şirket tarafından, grup şirketi ... Holding A.Ş.'ne devredildiği, ancak ...

Holding A.Ş.'nin emlak bildirimi vermediği, sonrasında davacı şirket tarafından söz konusu taşınmazın 2016 yılı emlak vergisi borçları için kendi adına yapılandırma talebinde bulunarak ödemelerini gerçekleştirdiği, idarece bu durumun 02/02/2017 tarihinde farkedilmesi üzerine, davacı adına kayıtlı emlak bildiriminin kapatılarak, ...

Holding A.Ş. adına emlak bildirimi oluşturulduğu, ancak söz konusu taşınmazın 2016 yılı vergileri yapılandırma kapsamında davacı adına taksitlendirme yapılarak ödenmeye başlandığı için, ...

Holding A.Ş.'nin emlak vergisi mükellefiyeti 01/01/2016 tarihi itibari ile başlaması gerekirken, taksitlendirmenin bozularak hak kaybına uğramaması için, mükellefiyetinin 01/01/2017 tarihi itibari ile başlatıldığı görülmüş olup, söz konusu taşınmaza ait 2016 yılı emlak vergilerinin davacı adına tahakkuk ettirildiği anlaşıldığından, bu haliyle davacı tarafından iadesi istenilebileceği, yapılandırma kapsamında yapılan ödemenin düzeltme-şikayet yoluyla iadesinin istenilip istenilemeyeceği hususu yönünden ise, her ne kadar, 6736 sayılı Kanun kapsamında borçları yapılandırılanların dava açamayacakları belirtilmiş ise de, ...

Holding A.Ş. tarafından söz konusu taşınmaz için 2013-2018 dönemlerine ilişkin fazladan ödendiği belirtilen emlak vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu taşınmazın arazi vergisine tabi olduğu ve aynı zamanda kısıtlılık hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle 2013-2018 dönemleri için kısıtlılık hükümleri uygulanmaksızın arsa vergisi tahakkuk ettirilmesi sonucu fazladan ödenen emlak (arsa) vergisinin iadesine karar verildiği, akabinde idarece, bu karara istinaden 2016 yılı da dahil olmak üzere arazi vergileri tahakkuku yapılarak, ...

Holding A.Ş. tarafından da bu tahakkukların ödendiği, bu aşamada davalı idarece, Mahkeme kararına istinaden hem söz konusu taşınmaza ilişkin olarak arazi olarak ve kısıtlılık hükümlerine göre hesaplanan vergilerin tahakkuk ettirilmek suretiyle tahsil edildiği, hem de arsa vergisi olarak tahakkuk ettirilmek suretiyle aynı döneme ilişkin mükerrer tahsilat yapıldığı anlaşıldığından, bu durumda, vergisi ihtlaflı taşınmaza Mahkeme kararıyla arazi olarak ve kısıtlılık hükümlerine göre hesaplanan vergi tahakkuk ettirilmesi gerektiği belirtildiğinden,

taşınmazın arsa vergisi olarak tahakkukunun yapılamayacağı, dolayısıyla bu tahakkuka dayanılarak yapılan yapılandırmanın da hukuka aykırı olduğu, ayrıca Mahkeme kararına istinaden davalı idarece aynı taşınmaz ve döneme ilişkin olarak tekrardan arazi olarak ve kısıtlılık hükümlerine göre vergi tahakkuk ettirilerek tahsilat yapıldığı görüldüğünden, arsa vergisi tahakkuku üzerinden yapılan yapılandırma neticesinde yapılan ödemenin, 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmadan yararlanılarak ödendiğinden bahisle itiraz edilemeyeceği gerekçesiyle iade edilmemesinde açık vergilendirme hatası olduğu,

arsa vergisi olarak tahakkuk ettirilen ve yapılandırma kapsamında ödenen verginin iadesine yönelik olarak yapılan şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 895.579,83-TL'nin tecil faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Taşınmazın devir tarihinden sonra, yapılandırma başvurusunun davacı adına yapılmasında idarenin kusuru bulunmadığı, işlemlerin davacı talebine uygun olarak gerçekleştirildiği iddialarıyla kararın bozrulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 18/09/2015 tarihine kadar maliki bulunduğu, İstanbul ili Beykoz İlçesi ... Mahallesi ... Mevkii, ... pafta ... no'lu parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin 2016 yılına ilişkin mükerrer ödendiği belirtilen emlak(arsa) vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen 895.579,83-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde de vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır.

Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması.

118. maddesinde de vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

6736 Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinin (1) numaralı bendinde.

Maliye Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla (bu tarih dahil); vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer'i alacaktan ibaret olması hâlinde fer'i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları ile aslı bu Kanun'un yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının;

vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50'si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50'sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, tahsilinden vazgeçileceği, maddenin (10) numaralı bendinde, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmalarının şart olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; vergisi ihtilaflı taşınmazın 18/09/2015 tarihinde davacı şirket tarafından, grup şirketi ... Holding A.Ş.'ne devredildiği, ancak ... Holding A.Ş.'nin emlak bildirimi vermediği, sonrasında davacı şirket tarafından söz konusu taşınmazın 2016 yılı emlak vergisi borçları için kendi adına yapılandırma talebinde bulunarak, borçların ödendiği, davacı tarafça iş bu davaya konu 21/11/2019 tarihli şikayet dilekçesinde.

"6736 sayılı yasa kapsamında 2016 yılı emlak vergisi borçlarının yapılandırılarak taksitlerin ödendiği, vergisi ihilaflı taşınmazının vasfının “özel orman” olduğu halde sehven arsa bildirimi verildiği, yapılaşma imkanı bulunmadığı için kısıtlı olduğu bu nedenle arsa oranında ödenen vergilerin iadesi istemiyle ... Holding A.Ş. tarafından açılan davanın kabulüne karar verildiği, anılan karar üzerine ...

Holding A.Ş. tarafından kısıtlı/arazi vergisi de ödendiği, bu nedenle aynı taşınmaz için mükerrer ödeme yapıldığı" belirtilerek fazladan ödenen vergilerin iadesinin istenildiği, davalı idarece ise 6736 sayılı yasa kapsamında yapılandırma müracatında bulunarak taksitlendirilen ve ödenen vergi borçları için dava açılamayacağı ve itiraz edilemeyeceğinden bahisle şikayet başvurusunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine, yapılandırmaya konu olan ve arsa vergisi oranında ödendiği belirtilen 895.579,83-TL'nin yasal faizi ile iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

davanın konusunun 2016 dönemi için arazi vergisi olarak da ödenen 4.957,30-TL arazi vergisine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, işbu temyize konu Vergi Mahkemesi kararında atıf yapılan ve aynı istemle taşınmazın yeni maliki olan ...

Holding A.Ş. tarafından açılan davada verilen kabul kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare mahkemesi kararına yönelik davalı İdarenin temyiz istemi kabul edilerek Dairemizin 19/10/2022 tarih ve E:2020/4636, K:2022/4920 sayılı kararıyla; "davacı tarafından 2016 yılı 1. ve 2. taksidine ilişkin ödenen emlak vergilerinin iadesinin istenildiği, bu tutarların ise dava dilekçesi ekinde yer alan ödeme dekontlarından, taşınmazın önceki maliki olan ...

İnşaat A.Ş. tarafından 6736 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılarak ödendiği, mükelleflerin borçlarını 6736 Kanun hükümlerinden yararlanarak ödemek istemeleri halinde koşullardan biri de dava açmamaları, açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları olduğundan, bu Yasa'dan yararlanılarak,

vergilerin yapılandırılması ve ödemenin yapılması durumunda, anılan Yasa hükümlerinin idarece yanlış uygulanması sonucu doğacak uyuşmazlıklar ile mükelleflerce sehven hata kapsamında yaptıkları başvurular üzerine borçları yapılandırmaları gibi durumlar hariç herhangi bir sebeple aynı borçlar için dava açılması söz konusu olamayacağı, bu durumda, 6736 sayılı Kanun uyarınca kesinleşen borçlar için yapılandırma talep edilmesinden ve yapılandırılan borcun ödenmesinden sonra,

ödenen tutarın iadesi istemiyle düzeltme şikayet yolu ile davalı idareye başvurulduğu görülmüş olup, anılan Kanunlar'dan yararlanılarak yapılandırılan vergilerin aslına yönelik esasa ilişkin iddialarla dava konusu edilmesine olanak bulunmadığı ve davacının başvurusunun da vergi aslına ilişkin iddiaları kapsadığı anlaşıldığından, işin esası incelenerek davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmuş, neticede ise Bölge İdare Mahkememesince bozmaya uyularak,

işbu davaya konu olan ve davacı tarafından ödenen 2016 yılı vergileri için davanın reddine karar verildiği, anılan karara yönelik temyiz istemi de reddedilerek, karar kesinleşdiğinden, bu durumda yapılandırılarak ödenen vergi borcunun iadesi istenilemeyeceğinden aksi yönde verilen gerekçeyle davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.