Danıştay 9. Daire E.2023/1217 K.2023/2307

Aliağa Belediye Başkanlığı tarafından, İzmir ili Aliağa İlçesi'nde yer alan taşınmazların emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerlerinin tespitinden itibaren arsa değerlerinde %25'i aşan oranda artış olduğundan bahisle arsa birim metrekare değerlerinin yeniden belirlenmesi için takdir komisyonu kurulması istemiyle Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle … Başkanlığına karşı açılan davada; İzmir 1. Vergi Mahkemesinin 29/03/2023 tarih ve E:2023/181, K:2023/329 sayılı kararıyla, yetkili vergi mahkemesinin belirlenmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Danıştay Başkanlığına gönderilen dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dosyanın incelenmesinden; arsa metrekare birim değerlerinin yeniden belirlenmesi için takdir komisyonu kurulması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 5. Vergi Mahkemesinin 09/01/2023 tarih ve E:2022/2345, K:2023/20 sayılı kararıyla;

"(...) davacı tarafından, İzmir İli Aliağa İlçesi'nde yer alan taşınmazların emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerlerinin tespitine yönelik 27.05.2021 tarihli Kıymet Takdir Komisyonu Kararı'ndan itibaren arsa değerlerinde %25'i aşan oranda artış olduğundan bahisle arsa metrekare birim değerlerinin yeniden takdir edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle iş bu dava açılmışsa da,

dava konusu işleme konu taşınmazların ve emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerlerini tespit eden Kıymet Takdir Komisyonun İzmir İli Aliağa İlçesinde bulunduğu görüldüğünden arsa metrekare birim değerlerinin taşınmazın ve Kıymet Takdir Komisyonun bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi olan İzmir Vergi Mahkemesi'nin davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dosyanın davaya bakmakla yetkili olan İzmir Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği.

İzmir 1. Vergi Mahkemesinin 29/03/2023 tarih ve E:2023/181, K:2023/329 sayılı kararıyla;olayda herhangi bir vergilendirme işlemi ve buna ilişkin düzeltme-şikayet başvurusu söz konusu olmayıp, Aliağa Belediyesinin 2021 yılından sonra arsa metrekare birim değerlerinde %25'den fazla artış olduğundan bahisle,

birim metrekare değerlerinin yeniden belirlenmesi için yeni bir takdir komisyonu kurulması istemiyle Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idare işlemine yönelik uyuşmazlığın görüm ve çözümünde dava konusu işlemi tesis eden Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varıldığı" gerekçesiyle, dava yetki yönünden reddedilip dosyanın, yetkili mahkemenin belirlenmesi için Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki" başlıklı 37. maddesinin (a) bendinde, uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen, (b) bendinde, Gümrük Kanunu'na göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikayet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, (c) bendinde, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasında, ödeme emrini düzenleyen, (d) bendinde, diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu düzenlenmiştir.

Olayda, davacı Belediye Başkanlığı tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan 17/06/2022 tarihli başvuru ile.

2022 yılı beyan dönemi için geçerli olacak asgari arsa metrekare birim değerlerinin kıymet takdir komisyonun 27/05/2021 tarihli kararı ile belirlendiği, anılan karara karşı açılan davalardaki bilirkişi raporları ile arsa değerine etki eden diğer sebeplerin değerlendirilmesinden komisyon kararından itibaren arsa değerlerinde %25'i aşan artış olduğunun anlaşıldığı, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 33/8. maddesinde herhangi bir sebep yüzünden bir şehir, kasaba veya köyün tamamında devamlı olmak üzere bina veya arazinin değerlerinde %25'i aşan oranda artma veya eksilme olmasının vergi değerini tadil eden sebep olarak sayıldığı,

emlak vergileri değerlerinin gerçek değerine uygun belirlenmesinin emlak vergisi gelirleri ile birlikte bu vergileri esas alan vergi ve kamu alacaklarını da etkilediği, bu nedenle arsa değerlerinde %25'i aşan oranda meydana gelen artışın takdir değerlerine uygulanmamasının kamu zararına sebebiyet verebileceğinden bahisle arsa metrekare birim değerlerinin yeniden takdir edilmesi için ilçe takdir komisyonu kurulması talebiyle başvurulduğu, 20/07/2022 ve 21/07/2022 tarihli başvurularda ise, ilçe takdir komisyonu kararlarına açılan davaların sonuçlandığı,

söz konusu mahkeme kararlarının sunulduğu belirtilerek başvurularının bu kapsamda değerlendirilmesinin ve buna ilişkin görüşlerinin talep edildiği, anılan başvurular üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile de, 1319 sayılı Kanunun 33/8. maddesinde herhangi bir sebep yüzünden bir şehir, kasaba veya köyün tamamında devamlı olmak üzere bina veya arazinin değerlerinde %25'i aşan oranda artma veya eksilme olması halinde yeniden takdir işlemi yapılması mümkün olmakla birlikte,

takdir işleminin 2021 yılında yapılmış olması ve ilçede bulunan sanayi kuruluşları ve ilçenin turizm potansiyelinin takdir işlemi yapılırken göz önünde bulundurulması gerektiğinden asgari ölçüde arsa metrekare birim değerlerinin yeniden takdir edilmesi mümkün bulunmadığından bahisle talebin reddedildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, düzeltme şikayet başvuru olmaksızın arsa metrekare değerlerinin yeniden belirlenmesi için takdir komisyonu kurulması istemiyle doğrudan Belediye Başkanlığı tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, 2577 sayılı Kanun'un 37. maddesinin (d) bendi uyarınca, bu davanın çözümünde, yapılan başvuruyu zımnen reddeden Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi olan Ankara Vergi Mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.