Danıştay 9. Daire E.2023/1247 K.2024/778

Dava konusu istem: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı şirket uhdesinde kalan "Kaman-Savcılı-Kırşehir İl Yolu Km:0+000-70+500 Arası Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Üstyapı Yol Yapım İşi" ihalesi kapsamında tahakkuk edip 14/07/2017 tarihinde ödenen 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarların ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, 14/07/2017 tarihinde 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcının ödendiği, ihaleye katılan diğer istekli tarafından yargı yoluna başvurulması üzerine.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına dayanılarak ihale makamınca işin yargı yoluna başvuran diğer istekli uhdesinde bırakılmasına 30/11/2017 tarihinde karar verilmesi nedeniyle davacı şirket ile ihale makamı idare arasında imzalanan sözleşmenin tekemmül ettiğinden söz etme imkanı bulunmadığından ve bu durumda Damga Vergisi Kanunu’nun 1.maddesi kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir belgeden söz edilemeyeceği,

damga vergisi açısından vergiyi doğuran olayın meydana geldiğinin kabulüne olanak bulunmadığından sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddinde hukuka uygunluk bulunmadığından tahsil edilen sözleşme damga vergisinin iadesi gerektiği, sözleşme davacı dışında gelişen bir olay sebebiyle geçerliliğini kaybettiğinden ortada noter harcına konu olan bir hizmetin varlığından söz etmek mümkün bulunmadığından,

davacıdan tahsil edilen noter harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddinde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcının davacı tarafından düzeltme başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren tecil faizi oranı uygulanarak iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava dilekçesinde, düzeltme şikayet dilekçesinde yer alan uluslararası ihale kapsamında döviz kazandırıcı faaliyet niteliğinde olduğu iddiasına ek olarak ihalenin mahkeme kararına dayanılarak iptal edildiğinden söz edilerek şikayet konusu olamayan bir hususa yer verildiği, Anayasa mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiği, damga vergisinde vergiyi doğuran olayın kağıdın düzenlendiği an gerçekleştiği, vergi hatasının bulunmadığı, davacı iddialarının hukuki yorum gerektirdiği, hukuki yorum yapılan konularda düzeltme şikayet yoluyla hukuki ve yorum tekniklerine dayalı iddialarda bulunulamayacağı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı şirket uhdesinde kalan "Kaman-Savcılı-Kırşehir İl Yolu Km:0+000-70+500 Arası Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Üstyapı Yol Yapım İşi" ihalesi kapsamında tahakkuk edip 14/07/2017 tarihinde ödenen 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarların ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve Dairemizin E:2023/2192 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; uyuşmazlıkta, Karayolları 6. Bölge Müdürlüğünce 16/11/2016 tarihinde ihalesi yapılan … kayıt nolu "Kaman-Savcılı-Kırşehir İl Yolu Km:0+000-70+500 Arası Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Üstyapı Yol Yapım İşi" nin davacı şirket uhdesinde kalması sonucu 14/07/2017 tarihinde sözleşme imzalandığı, davacılar tarafından aynı tarihte, anılan yapım işi nedeniyle alınan ihale kararına istinaden 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcı ödendiği,

itirazen şikayet başvurusu üzerine yargı kararı uyarınca Kamu İhale Kurulu'nun 15/11/2017 tarihli düzeltici işlem belirlenmesi kararı üzerine 30/11/2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin başka bir istekli üzerinde bırakılmasına karar verilerek davacı uhdesinden alındığı, dava dilekçesinde şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin dava konusu edildiği, davacılar tarafından Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarına giren 16/07/2021 tarihli düzeltme başvurusu ile ihalenin uluslararası ihale şartlarını taşıdığı,

ödediği damga vergisinin mevzuda hata kapsamında iadesi gerektiği iddiasıyla 730.483,18-TL sözleşme damga vergisi ile 33.607,10-TL noter harcının ve yine aynı tarihli ikinci bir başvuru ile 438.444,02-TL ihale kararı damga vergisinin iadesinin talep edildiği, başvuruların reddedilmesi üzerine yapılan 08/09/2021 ve 09/09/2021 tarihli şikayet başvurularının da davacı şirket adına düzenlenmiş geçerli vergi, resim, harç istisna belgesi bulunmadığı, ihale konusu işin uluslararası ihale olma şartlarını taşımadığı gerekçesiyle reddedildiği,

dava dilekçesinde şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin dava konusu edildiği ancak dava konusu iddiaların hem ihalenin uluslararası ihale olmasına hem de ihalenin iptal edilmesine ilişkin olduğu, vergi mahkemesince ihalenin iptal edilmesi nedeniyle davacı ile ihale yetkilisi arasında imzalanan sözleşmenin tekemmül ettiğinden söz etme imkanı bulunmadığından ve bu durumda 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir belgeden söz edilemeyeceğinden damga vergisi açısından vergiyi doğuran olayın meydana geldiğinin kabulüne olanak bulunmadığı,

noter harcı açısından da harca konu hizmetin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle kabul kararı verildiği anlaşılmıştır.

Davacının dava konusu işleme ilişkin düzeltme şikayet başvurusunun sözleşmenin iptal edilmesi nedeniyle yapılan bir başvuru olmayıp ihalenin uluslararası ihale olduğundan bahisle istisnadan yararlandırılması gerektiği ileri sürülerek yapılan başvuru olduğu, dava konusu işlem ile de davacının talebi doğrultusunda uluslararası ihale kapsamında döviz kazandırıcı faaliyete ilişkin değerlendirme yapılarak şikayet başvurusunun reddedildiği görüldüğünden davanın davacının başvurusuna verilen cevap ile tesis edilen dava konusu işlem kapsamında değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçe ile davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.