Danıştay 9. Daire E.2023/1271 K.2023/1807

Dava konusu istem: … Petrol Ür. Nak. Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; dava konusu ödeme emirlerinin, şirket adına düzenlenen tarhiyatlara karşı açılan davaların reddine ilişkin hüküm fıkralarının istinaf, temyiz ya da karar düzeltme aşamalarına başvurularak bozulması üzerine;

bozulan kısımlar için düzenlenen … no.lu ihbarnamelerin dayanağı ortadan kalktığından ve ancak Vergi Mahkemesince red/ kısmen red kararlarında ısrar edilmesi halinde yeniden bir … no'lu ihbarname düzenlenmesi yoluna gidilebileceğinden ortada kesinleşmiş kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davalı istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, dava konusu ödeme emirlerinin kalan kısımları yönünden, davacının17/08/2009-02/09/2013 tarihleri arasında asıl borçlu.

Pet. Ür. Nak. Kimya San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin kanuni temsilcisi olduğu ve takip yollarının usulüne uygun bir şekilde tüketildiği de görüldüğünden, şirketin kanuni temsilcisi olan davacının vergi ödevlerini yerine getirmesinden kaynaklanan söz konusu borçtan sorumlu olduğu anlaşıldığından, ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun, kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasına, davanın bu kısmının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Davalı idare tarafından, şirket hakkında takip yolları tüketilmeden doğrudan dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Asıl borçlu … Petrol Ür. Nak. Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti'den tahsil edilemeyen vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Petrol Ür. Nak. Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları hâlinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği; yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hüküm altına alınmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı hükmü öngörülmüş, 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare MaBölge İdare Mahkemesi kararının, ödeme emirlerinin yargı harçlarına ilişkin kısmı ile … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 2011/Nisan dönemi gelir (stopaj) vergisi ile bu vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları, gecikme faizi dışındaki kısmına yönelik taraflarca ileri sürülen iddialar temyize konu kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 2011/Nisan dönemi gelir (stopaj) vergisi ile bu vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları, gecikme faizine yönelik davalının temyiz istemi yönünden,

Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu ödeme emirlerinin, şirket adına düzenlenen tarhiyatlara karşı açılan davalarda, verilen davanın reddine ilişkin kararların istinaf, temyiz ya da karar düzeltme aşamalarına başvurularak bozulması üzerine;

davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kararların davanın reddine ilişkin hüküm fıkralarının istinaf, temyiz ya da karar düzeltme aşamalarına başvurularak bozulması üzerine bozulan kısımlar için düzenlenen … no.lu ihbarnamelerin dayanağı ortadan kalktığından ve ancak Vergi Mahkemesince red/ kısmen red kararlarında ısrar edilmesi halinde yeniden bir … nolu ihbarname düzenlenmesi yoluna gidilebileceğinden ortada kesinleşmiş kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka uyarlık,

Vergi Mahkemesi kararının bu kısmına ilişkin davanın kabulüne yönelik hüküm fıkrasında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmış ise de, ödeme emrine konu 2011/Nisan dönemi (stopaj) vergisi ile üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasına karşı asıl borçlu şirket tarafından açılan davada, davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Dokuzuncu Dairesince bozulduğu, anılan bozma kararına ...

Vergi Mahkemesinin, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ısrar edildiği ve ısrar kararının Vergi Dava Daireleri Kurulunun 25/10/2018 tarih ve E:2018/1048, K:2019/268 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmış olup, anılan karar üzerine yeniden … no'lu ihbarname düzenlenip, düzenlenmediği hususu da araştırılmak suretiyle Bölge idare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, ödeme emirlerinin yargı harçlarına ilişkin kısmına yönelik tarafların temyiz istemlerine gelince; Yargı harçlarının dayanağı olan mahkeme kararlarının bir kısmının kısmen onanıp, kısmen bozulduğu, bir kısmının ise bozulduğu anlaşıldığından bu hususu ve 02/09/2013 tarihi itibarıyla şirket kanuni temsiliği sona eren davacının yargı harçlarının dayanağı mahkeme kararlarının tarihleri de dikkate alınmak suretiyle kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.