Danıştay 9. Daire E.2023/1287 K.2024/10

Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca (TOKİ) ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli Yusufeli İlçesi 3. Bölge 2. etap 221 Adet Konut, 8 Adet Dükkan ve Semt Camii İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ile ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli, Yusufeli İlçesi 2 Bölge 3 Etap 336 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 1.290.457,86-TL ihale kararı damga vergisi ile 2.150.007,12-TL sözleşme damga vergisinin iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın 3095 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli Yusufeli İlçesi 3. Bölge 2. etap 221 Adet Konut, 8 Adet Dükkan ve Semt Camii İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ile ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli, Yusufeli İlçesi 2 Bölge 3 Etap 336 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"nin cari yıl yatırım programında olduğu, yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olarak ihale edildiğinin anlaşıldığı,

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinde yer alan "... ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edildiği söz konusu işleme ait vergi resim harç istisnası belgesinin bulunduğu dikkate alındığında, döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında damga vergisinden istisna sayılabilmesi için yasanın aradığı tüm koşulların sağlandığının görüldüğü,

davacıdan hukuka aykırı olarak tahsil edilen damga vergisinin, kesintinin yapıldığı tarihten düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ile birlikte iade edileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacı şirket tarafından ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu olayda herhangi bir vergi hatası bulunmadığı, hukuki yorum gerektiren konu hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümlerinin uygulanamayacağı, Anayasa Mahkemesi kararlarının geçmişe yürütülemeyeceği, damga vergilerine konu kağıtların düzenlenmesi sırasında, vergi resim ve harç istisnası belgesi bulunmasının zorunlu olduğu, davacının uhdesinde kalan işin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında olmadığı, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde faiz ödenebilmesinin ancak kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi durumunda söz konusu olabileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu damga vergilerinin 3095 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak faiziyle iadesi istenildiği anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin Bölge İdare Mahkemesi kararının faize ilişkin hüküm fıkrası yönünden kabulü diğer kısımlar yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca (TOKİ) ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli Yusufeli İlçesi 3. Bölge 2. etap 221 Adet Konut, 8 Adet Dükkan ve Semt Camii İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ile ... ihale kayıt numaralı "Artvin İli, Yusufeli İlçesi 2 Bölge 3 Etap 336 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 1.290.457,86-TL ihale kararı damga vergisi ile 2.150.007,12-TL sözleşme damga vergisinin iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın 3095 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E:2008/58, K: 2011/37 sayılı iptal kararı üzerine, 15/06/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yeniden düzenlenen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrasında "fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın, mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi,

diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte, 120. madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edileceği düzenlenmiştir.

213 sayılı Kanun'un yine aynı Kanunla eklenen geçici 29. maddesinde ise bu Kanunun 112. maddesinin 4. fıkrasının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanacağı öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali ile davacı tarafından ödenen damga vergilerinin iadesine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafınadn bu kısma ilişkin ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin, Bölge İdare Mahkemesi kararının, iadesine hükmedilen damga vergisinin tahsil edildiği tarihten itibaren hesaplanacak tecil faizinin iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Mükelleflerden fazla ve yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesi durumunda, iade edilen tutarlara hangi oranda faiz ödeneceği konusunda açık bir düzenleme bulunmadığından, hukuk yaratma yetkisi kapsamında yerleşik Danıştay içtihatları ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca hesaplanacak faiz oranının uygulanması öngörülmüş bulunmaktaydı. Ancak, 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesi yeniden düzenlenmiş ve fazla ve yersiz tahsil edilen vergilerin 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iade edileceği açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 1.290.457,86-TL ihale kararı damga vergisi ile 2.150.007,12-TL sözleşme damga vergisinin, davacı şirket tarafından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesinin yürürlüğe girdiği 15/06/2012 tarihinden sonra ödenmesine rağmen dava dilekçesinde, söz konusu tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen faiz oranında hesaplanacak faiziyle iadesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yukarıda yer verilen 26. maddesinin 1. fıkrasında "hakimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği" şeklinde ifade edilen "Taleple Bağlılık" ilkesi uyarınca, davacı şirket tarafından ödenen tutarların, ödenme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen faiz oranında hesaplanacak faiziyle iadesi gerekirken tecil faizi ödenmesine hükmeden Vergi Mahkemesi kararında ve söz konusu karara karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.