Danıştay 9. Daire E.2023/1591 K.2024/786

Dava konusu istem: Davacı adına, ihalesini yaptığı … ihale kayıt numaralı “Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi İmam Hatip Lisesi, Pansiyon Binası ve Spor Salonu Yapım İşi”ni yüklenen iş ortaklığını oluşturan şirketler tarafından ihale kararı damga vergisi olarak ödenen tutarın iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusu üzerine, söz konusu damga vergisi anılan şirketlere ret ve iade edildiğinden, ihale kararına ait damga vergisinin mükellefi olan Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Kordinasyon Başkanlığı'ndan aranması gerektiğinden bahisle 2018/Mart dönemi için tarh edilen damga vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda ihale kararının alındığı ve dava konusu verginin ilişkin olduğu dönem itibariyle yürürlükte bulunan 3152 sayılı Kanunun -674 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35. maddesi ile değişik- 28/A maddesi uyarınca davacının, Valiye bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kuruluş olduğu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığı,

bu haliyle, 488 sayılı Kanun'un 8/1. maddesinde belirtilen resmi dairelerden olmadığı gibi görevleri ve kuruluş statüsü itibariyle, "işletme" olarakta değerlendirilmesi mümkün olmadığından aynı kanunun 8/2.maddesi kapsamında da resmi daire olarak sayılamayacağı açık olup davacının kamu tüzel kişiliğine haiz olduğu ve aldığı ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu, dava konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ise, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı kuruluş olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacı adına tarh edilen damga vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı;

vergi ziyaı cezası yönünden ise olayda, damga vergisinin zamanında tahakkuk ettirildiği, dolayısıyla vergisel yükümlüğün süresinde ve tam olarak yerine getirildiği hususunda ihtilaf bulunmadığı, bahse konu verginin, vergiyi ilk ödeyen iş ortaklığının başvurusu üzerine iade edildiği ve akabinde asıl mükellefi olan davacı adına tarh edildiği görüldüğünden, bu tutar üzerinden vergi ziyaı cezasının kesilmesinin,

213 sayılı Kanunun 341. maddesinin getiriliş amacıyla bağdaşmadığı sonucuna varıldığından kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ,vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, ihale kararının alındığı tarihte yürürlükte bulunan 488 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, bu kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağının belirtildiği,

bu düzenlemeye göre genel ve özel bütçeli idare, il özel idaresi, belediye ve köyler ile bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği haiz ve iktisadilik niteliği bulunmayan kuruluşların resmi daire olarak kabul edilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, ihale kararının alındığı tarihte yürürlükte bulunan 3152 sayılı Kanunun -674 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35. maddesi ile değişik- 28/A maddesi uyarınca valiye bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kuruluş olan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının ana görevlerinin kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması,

izlenmesi ve koordinasyonu olduğu, gelirlerinin başlıca kalemlerini İçişleri Bakanlığı bütçesinden yapılacak Hazine yardımları ile kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetleri için aktardıkları tutarların oluşturduğu, tüm bu hususlar gözetildiğinde anılan başkanlıkların 488 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında resmi daire oldukları sonucuna varıldığından davacı tarafından alınan ihale kararı damga vergisinin davacının resmi daire sıfatına haiz olması nedeniyle ihale üzerinde kalan şirket tarafından ödenmesi gerektiğinden,

davacı adına yapılan damga vergisi tarhiyatında ve kesilen vergi zıyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne, damga vergisinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kuruluş olan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının damga vergisi uygulaması yönünden resmi daire kapsamında bulunmadıkları, ihale kararının damga vergisine tabi olduğu, verginin beyan ve ödenmesinden davacının sorumlu olduğundan tarh edilen vergi ve kesilen vergi ziyaı cezasının hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.