Danıştay 9. Daire E.2023/1665 K.2025/1269

Dava konusu istem: Davacı adına, Elazığ İli, Keban İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ..., ... ve ... sayılı parsellerde kayıtlı taşınmazlarına ilişkin ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı uyarınca düzenlen ... tarih ve ... no'lu ihbarnameye konu 2014 ila 2020 yılları için re'sen tarh edilen emlak (arsa) vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

2014 ila 2019 yılları emlak (arsa) vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin kısmı yönünden: her ne kadar davalı idare tarafından, Mahkemelerince verilen... tarih ve E:..., K:...... sayılı karar dikkate alınarak dava konusu ihbarname düzenlenmişsede, 2014 ila 2019 yıllarına ait arsa vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin olarak daha önce zaten ihbarname düzenlendiği ve bu ihbarnameye karşıda belirtilen davanın açıldığı ve Mahkemelerinin sözkonusu ret kararı uyarınca da işbu davaya da konu olan 2014 ila 2019 yıllarına ait verginin tahakkuk ettiği,

bunun üzerine ise artık tahsilat aşamasına geçilerek ödeme emri düzenlenmesi gerektiğinden, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar uyarınca tahakkuk eden 2014 ila 2019 yıllarına ait arsa vergileri ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin olarak tahsilat aşamasına geçilerek ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, tekrar ihbarname düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, 2020 yılına ait arsa vergileri ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin kısım yönünden ise.

Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, uyuşmazlığa konu olan ..., ..., ... parsel numaralı taşınmazların; belediye hizmetlerinden yararlanıyor olması, meskûn mahalde bulunması ve taşınmazlar üzerinde herhangi bir şekilde tarımsal faaliyet yapılmaması nedeniyle söz konusu taşınmazların arsa olarak vergilendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, 2014 ila 2019 yılı vergileri yönünden davanın reddine karar verildiği, dava konusu işlemin bu kısmında bu nedenle hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan;

davacı tarafından, taşınmazların kısıtlı olması nedeniyle verginin 1/10 oranında tahsil edilmesi gerektiği, bu kapsamda davaya konu vergi ihbarnamesinin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerden, Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında ... ve ... sayılı taşınmazlar üzerinde herhangi bir kısıtlılığın olmadığı, ... sayılı parselin büyük bir kısmının uygulama imar planında umumi bir kullanım olan yeşil alanda (park) kaldığı,

bu durumun ... sayılı parsel üzerinde bir kısıtlılık hali oluşturduğu anlaşılmakla birlikte, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 30'uncu maddesinin 4'üncü fıkrası uyarınca kısıtlamanın devam ettiği süre boyunca arsa ve arazi vergisinin 1/10 oranında tahsil olunacağı düzenlemesine yer verildiği söz konusu düzenlemenin ise tahsilat aşamasına ilişkin olduğu açık olduğundan davacının bu iddiası yerinde görülmemekle birlikte, tasarrufu kısıtlanan taşınmaza ilişkin olarak tahsilat aşamasında yukarıda yer verilen Emlak Vergisi Kanunu hükmü kapsamında 1/10 oranında tahsilat yapılması gerektiğinin tabii olduğu,

bununla birlikte, dava konusu işleme göre vergi ihbarnamesi de zaten ... sayılı parsel için 1/10 oranı dikkate alınarak düzenlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2014 ila 2019 yılları emlak (arsa) vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının davanın kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

..., ... ve ... sayılı taşınmazların, imar planında iskâna ayrılmamış olması, meskûn mahalde bulunmaması ve belediye hizmetlerinden yararlanmaması nedeniyle "arsa sayılacak arazi" vasfında olmadığından, arsa olarak vergilendirilemeyeceği, kaldı ki söz konusu taşınmazlar kısıtlı olduğundan verginin 1/10 oranında tahsil edilmesi gerektiği, ... Vergi Mahkemesinin E:... sayılı dosyası kesinleşmeden ihbarname düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, davanın tamamen kabulüne karar verilmesi gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ......'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu ... sayılı parselin ticaret alanı dışında kalan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, diğer kısımlara yönelik temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, Elazığ İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ..., ... ve ... sayılı parsellerde kayıtlı taşınmazlarına ilişkin ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı uyarınca düzenlen... tarih ve ... no'lu ihbarnameye konu 2014 ila 2020 yılları için re'sen tarh edilen emlak (arsa) vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 12. maddesinde. Türkiye sınırları içerisinde bulunan arazi ve arsaların bu kanun hükümlerine göre arazi vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 30. maddesinde.

Kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisinin, kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunacağı, 9 ve 19'uncu madde hükümlerinin saklı olduğu, kısıtlamanın kaldırılması halinde, kaldırma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren emlakin vergisinin tüm vergi değeri üzerinden ödeneceği, kısıtlamanın devam ettiği sürede tecil edilen verginin 9/10'unun bina, arsa ve arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla ahara devir ve temliki halinde, tahsilat zamanaşımına uğramamış olanların muaccel hale geleceği, kanunla ve diğer mevzuatla yapılan kısıtlamaların neler olduğu,

süresi, tevsiki ve kısıtlama koyan kamu organlarının görevleri ve sorumlulukları Maliye Bakanlığınca, Milli Eğitim, İmar ve İskan ve İçişleri Bakanlıklarının mütalaaları alınarak hazırlanacak bir yönetmelikle tanzim olunacağı belirtilmiştir.

1319 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi uyarınca çıkartılan 17.11.1986 tarih ve 19284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesinde, " İmar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufu kısıtlanmış sayılır" denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının ... sayılı parsel, ... sayılı parselin ticaret alanında kalan kısmı ve ... sayılı parsele ilişkin 2020 yılı için re'sen tarh edilen emlak (arsa) vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının ... sayılı parselin "ticaret alanı" dışında kalan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı tarafından yapılan temyiz istemine gelince;

Uyuşmazlıkta, elektrik üretim şirketi olan davacının, Elazığ ili ... ilçesi ... köyü ... mevkii ..., ... ve ... sayılı ve tapuda sulu tarla olarak kayıtlı taşınmazlara ilişkin olarak malik olduğu 2011 yılında arazi olarak emlak vergisi bildirimi verdiği, davalı idarece taşınmazların belediye hizmetlerinden yararlanması nedeniyle "arsa sayılacak arazi olduğundan bahisle ilk olarak 2011 ila 2019 yılları için 12/06/2019 tarihli ihbarname ile geçmişe dönük cezalı emlak vergisinin tarh edildiği, bu vergilere karşı açılan davada verilen kısmi ret kararı üzerine 2014 ila 2019 yılı vergilerinin yanı sıra 2020 yılı vergileri içinde işbu dava konusu ihbarnamelerin düzenlenerek, davacıya tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

Dosyada yer alan plan örneklerinden; 01/11/2018 tarihinde askı süreci tamamlanan 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli revizyon imar planında temyize konu ... sayılı parselin "kısmen ticaret, kısmen teknik altyapı, imar yolu ve dere aksı" olarak planlandığı anlaşılmakta olup, emlak vergisi açısından 2019 yılından itibaren emlak vergisi hesabında dikkate alınabilecek sözkonusu plana göre, ... sayılı parselin bir kısmı ticaret alanında kaldığından kısıtlı olmadığı, ... sayılı parselin umumi hizmet alanı ve benzeri alanda kalan yani "kısmen teknik altyapı, imar yolu ve dere aksı" olarak planlanan bölümünün ise kısıtlı olması nedeniyle, Bölge İdare Mahkemesince bu kısım yönünden verilen kararda isabet görülmemiştir.

Nitekim aynı taşınmazlar için 2011 ila 2019 yılı vergilerine karşı açılan davayı kısmen kabul eden kısmen reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik davalı istinaf başvurusunu redededen, davacı istinaf başvurusunu ise kısmen kabul eden, kısmen reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yönelik taraflarca yapılan temyiz başvurusu üzerine.

Dairemizin 19/01/2023 tarih ve E:2021/457, K:2023/74 sayılı kararı ile davacı temyizi kısmen kabul edilerek karar kısmen bozulmuş, bozmaya uyan ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile 2019 yılına ilişkin olarak 35 sayılı parselin umumi hizmet alanı ve benzeri alanda kalan("kısmen teknik altyapı, imar yolu ve dere aksı" olarak planlanan) bölümüne ilişkin 1/10 oranına isabet eden kısmını aşan tarhiyat yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olup, bozulan kısım hakkında yeniden verilecek kararda bu hususunda dikkate alınacağı tabiidir.