Danıştay 9. Daire E.2023/2759 K.2023/3272

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2013 yılına ilişkin defter ve belgelerin ibraz edilmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Nisan, Temmuz, Eylül, Ekim, Aralık dönemleri ve 2014/Mayıs ve Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisine bağlı olarak tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince "davacının bilinen adresinde(hem ikamet hem iş yeri olarak bilinen), aynı konutta bulunan gelini … imzasıyla yapılan tebliğde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda gösterilen usul şartlarının yerine getirildiği, tebliğ zarfı üzerinde söz konusu tebligatın, Tebligat Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre yapılmış olduğuna dair ifadenin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen şartları kusurlandırmadığı,

bu durumda, defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun olarak tebliğinin gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, sunulabildiği takdirde defter ve belgeler istenilmek suretiyle Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararında belirtilen inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle verilen bozma kararına uyarak dosyanın yeniden incelemesi suretiyle.

Mahkemelerince verilen ara kararlarla istenilmesine karşın tasdikli yasal defterlerin mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmediği dikkate alındığında, davacı adına katma değer vergisine bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezalarında yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Usulüne uygun tebliğ edilen bir defter ve belge isteme yazısının bulunmadığı, zamanaşımı süresi sonrası yasal defter ve belgelerin muhafaza mecburiyetinin olmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu vergi ziyaı cezasının üzerinden kesildiği katma değer vergisine karşı açılan dava kabulle sonuçlandığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, 2013 yılına ilişkin defter ve belgelerin ibraz edilmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Nisan, Temmuz, Eylül, Ekim, Aralık dönemleri ve 2014/Mayıs ve Aralık dönemlerine ilişkin tarh edilen katma değer vergisine bağlı olarak tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi ziyaı" başlıklı 341. maddesinde, vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade edeceği, şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermenin de vergi ziyaı hükmünde olduğu,

yukarıki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmeyeceği, "Vergi ziyaı cezası" başlıklı 344. maddesinde, 341 inci maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu vergi ziyaı cezasına dayanak … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunda; defter belge isteme yazısının Mernis adresinden ayrılıp gitmesi nedeniyle bu adreste tebliğ edilemediği, daha önceki işyeri ve ikamatgah adresi olarak bildirdiği adreste aynı evde ikamet eden gelinine defter belge isteme yazısının 25/10/2017 tarihinde tebliğ edilmesine karşın 2013 yılı defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediği, bu nedenle anılan yıla ilişkin indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin kabul edilmesine olanak bulunmadığı tespitlerine yer verildiği, bu rapora dayalı olarak tarh edilen katma değer vergileri üzerinden dava konusu vergi ziyaı cezalarının kesilmesi üzerine bu cezaların kaldırılması istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen bozma kararına uymak suretiyle karar verilmişse de; olayda, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu vergi ziyaı cezalarının dayanağı katma değer vergilerine karşı açılan davanın … Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kabul edilerek katma değer vergileri tarhiyatlarının iptal edildiği, bu karara karşı yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kesin olmak üzere reddedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, katma değer vergilerine karşı açılan dava kabul edilerek bu vergilere ilişkin tarhiyat iptal edildiğinden, ziyaa uğratılan bir vergiden bahsedilemeyeceği için bu vergilere bağlı olarak kesilen dava konusu vergi ziyaı cezalarında da hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARŞI OY

Bölge idare mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvuruları, bölge idare mahkemesince bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenebileceğinden ve olayda, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak karar verildiği anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.