Danıştay 9. Daire E.2023/3052 K.2024/1519

Dava konusu istem: Davacının, 7143 sayılı Kanun kapsamında eski kanuni temsilcisi olduğu … Petrol İnşaat Oto Gıda Turizm Tekstil Sanayi Limited Şirketi adına yaptığı başvuru üzerine tesis edilen yapılandırma işleminin ve yapılandırma kapsamında ödenen 655.260,00-TL'nın iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:..., K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından 27/08/2018 tarihli başvuru dilekçesiyle, 06/03/2008-12/11/2012 tarihleri arasında kanuni temsilciliğini yaptığı.

Petrol İnşaat Oto Gıda Turizm Tekstil Sanayi Limited Şirketi'nin 2010 yılına ilişkin vergi borçlarının 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılması için şirket adına başvuruda bulunduğu, bu başvuru üzerine şirket adına … sayılı tecil planıyla anılan borçların 18 taksit olarak, aylık taksit tutarı 131.051,92-TL olarak yapılandırıldığı, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı taksitlerin ödendiği, davacının 07/08/2019 tarihli başvurusuyla anılan borçlardan kendisi sorumlu olmadığı halde yanılgı sonucu yapılandırdığını belirterek,

yapılandırma işleminin iptaliyle ödediği tutarların iadesini talep ettiği, davacının yapılandırma başvurusunun yapıldığı 27/08/2018 tarihinde anılan şirketin kanuni temsilcisi olmadığı, yetkisiz kişi durumunda bulunan davacı tarafından yapılan yapılandırma başvurusunun, başvurunun hukuka uygun bir başvuru gibi kabul edilmesi halinde asıl borçlu şirket açısından ilgili amme alacaklarına ilişkin olası zamanaşımını kesme gibi aleyhe sonuçlara yol açacağı da düşünüldüğünde,

ilgili şirket adına başvuru tarihinde hiçbir yetkisi bulunmayan davacı tarafından şirket adına 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılan uyuşmazlık konusu yapılandırma başvurusunun hukuken sonuç doğurmasının mümkün bulunmadığı, davacı tarafından iadesi istenen 655.260,00-TL'nın davacı tarafından ödendiği ve davacının mal varlığında azalmaya yol açtığı hususu da dikkate alındığında davacının menfaatinin açıkça ihlal edildiği,

davacı tarafından yanılgı sonucu yapılan ve davalı idarece ilgili tarihte davacının şirket adına yetkisi olup olmadığına bakılmaksızın tesis edilen yapılandırma işleminde ve anılan yapılandırmanın iptaliyle ödenen tutarların iadesi yönünde yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davalı idarenin uyuşmazlık konusu işlemde belirttiği, 28/05/2018 tarih 2018/1 Uygulama İç Genelgesi'nin 4'ncü maddesi uyarınca, "başvuru süresi içerisinde başvuru talebinden vazgeçilmesinin mümkün olduğu" yönündeki gerekçesinin ise, anılan hususun hukuken geçerli bir yapılandırma başvurusuna ilişkin olarak düzenlendiği,

oysa ki somut olayımızda yetkisiz temsilci tarafından yapılan ve esasen idare tarafından hiç kabul edilmemesi gereken hukuka aykırı bir başvuru söz konusu olduğundan yerinde görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacı tarafından ödenen 655.260,00-TL'nın davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 27/08/2018 tarihinde asıl borçlu şirket olan … Petrol İnşaat Oto Gıda Turizm Tekstil Sanayi Limited Şirketi adına 7143 sayılı Yasa kapsamında kanuni temsilci olması nedeniyle yapılan yapılandırma başvurusu üzerine 36 ay ve 18 taksit olarak ödeme planı düzenlendiği ve bu kapsamda kısmi ödeme yapılandırılan borçların davacının kanuni temsilci olarak sorumlu olduğu dönemlere ilişkin olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 7143 sayılı Kanun kapsamında eski kanuni temsilcisi olduğu … Petrol İnşaat Oto Gıda Turizm Tekstil Sanayi Limited Şirketi adına yaptığı başvuru üzerine yapılan yapılandırma işleminin iptali ve yapılandırma kapsamında ödediği 655.260,00-TL'nın iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaliyle ödenen tutarın iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. ve 3. maddesinin (10) numaralı bendinde, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmalarının şart olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından … tarih E:… sayılı başvuru dilekçesiyle, 06/03/2008-12/11/2012 tarihleri arasında kanuni temsilciliğini yaptığı.

Petrol İnşaat Oto Gıda Turizm Tekstil Sanayi Limited Şirketi'nin 2010 yılına ilişkin vergi borçlarının 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılması için şirket adına başvuruda bulunduğu, başvuru üzerine şirket adına anılan borçların aylık taksit tutarı 131.051,92-TL olacak şekilde on sekiz taksit olarak yapılandırıldığı, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı taksitlerin ödendiği,

davacının 07/08/2019 tarihli başvurusuyla 2015 yılında istenilen defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle 2010 yılına ilişkin olarak yapılan tarhiyatlardan 2015 yılında kanuni temsilci sıfatı bulunmaması nedeniyle kendisi sorumlu olmadığı halde yanılgı sonucu yapılandırdığını belirterek, yapılandırma işleminin iptaliyle ödediği tutarların iadesini talep ettiği, yapılandırma başvuru formunu kendi adına imzaladığı, formun borçlu kimlik bilgileri kısmında şirketin isminin yer aldığı, idareye yapılan başvurunun şirket adına yapılmadığı, davacının kendi adına yaptığı, dava dilekçesinin de kendi adına düzenlendiği,

2011 yılına ilişkin olarak da 30/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunduğu ancak bu yıla ilişkin itirazının olmadığı anlaşılmaktadır.

Mükelleflerin borçlarını 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanarak ödemek istemeleri halinde koşullardan biri de dava açmamaları, açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları olduğundan, bu Yasa'dan yararlanılarak, vergilerin yapılandırılması ve ödemenin yapılması durumunda, anılan Yasa hükümlerinin idarece yanlış uygulanması sonucu doğacak uyuşmazlıklar ile mükelleflerce sehven hata kapsamında yaptıkları başvurular üzerine borçları yapılandırmaları gibi durumlar hariç herhangi bir sebeple aynı borçlar için dava açılması söz konusu olamaz.

Davacı tarafından asıl borçlu şirket adına 2010 yılına ilişkin şirket borçlarının yapılandırılması talebiyle 27/08/2018 yılında başvuru yapıldığı davacının kendi imzasını taşıyan ve şirket adına yapılandırılan borçların dökümünün bulunduğu ödeme tablosunun ihtirazi kayıtsız teslim alındığı, ödeme planına bağlanan borcun 1,2,3,4,6 taksitlerinin ihtirazi kayıtsız bir yıl boyunca şirket adına düzenlenen tahsil alındılarıyla ödendiği, sonrasında defter belge ibraz edilmemesinde sorumluluğu bulunmadığından bahisle borçları yapılandırılan şirket adına değil kendi adına vergi dairesi müdürlüğünce yapılandırmanın iptali için başvuru yapıldığı,

anılan başvurunun "Kanununun 2. ve 3. madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükelleflerin başvuru süresi içinde bu taleplerinden vazgeçmeleri ya da ödeme seçeneklerini değiştirmeleri mümkündür" hükmü gereğince reddedildiği görüldüğünden, olayda sehven ve hataen yapılan bir yapılandırma başvurusunda bulunulduğunun kabulüne olanak bulunmayıp, yukarıda yer verilen 7143 sayılı Yasa'nın amir hükmü ve başvurusu süresi içerisinde talepten vazgeçme gibi irade beyanının da olmadığı dikkate alındığında,

şirket adına yapılandırılıp ödenen tutarın iadesi talebiyle davacının kendi adına yaptığı başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık, yukarıda verilen gerekçeyle verilen kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.