Danıştay 9. Daire E.2023/3767 K.2024/994

Dava konusu istem: Lütfi Bilen-İsmail Koç adi ortaklığına ait vergi borcunun tahsili amacıyla davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla.

Katma Değer Vergisi Kanununun 44. maddesi ile Vergi Usul Kanunu'nun 10/5. ve 6. fıkralarına göre; devam eden adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan birinin katma değer vergisine muhatap tutulması gerektiği, olayda … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak, davacı ile dava dışı … adına re’sen adi ortaklık mükellefiyeti tesis edildiği, bu doğrultuda re'sen tarh edilen vergilere ilişkin adi ortaklık adına ihbarname düzenlenerek, davacıya tebliğ edildiğinin görüldüğü, uyuşmazlıkta;

ortaklardan biri adına diğeri müteselsil sorumlu olmak üzere ihbarname düzenlenerek tebliği gerekirken, adi ortaklık adına ihbarname düzenlenmesi nedeniyle, kamu alacağının usulüne uygun kesinleştiğinden bahsedilemeyeceğinden, davacı adına düzenlenen ödeme emrinde yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçelerinde yer alan açıklamalar ile belirtilen yasal dayanaklara göre, İdarelerince tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… -… adi ortaklığına ait vergi borcunun tahsili amacıyla davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 620. maddesinde, adi ortaklık sözleşmesinin, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşme olduğu ve bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılacağı, 638. maddesinin 3. fıkrasında, ortakların, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa, müteselsilen sorumlu olacakları düzenlenmiş.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 8/a. maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, bu işleri yapanların katma değer vergisinin mükellefi olduğu. 44. maddesinde de katma değer vergisinin, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzelkişiler adına tarh olunacağı, şu kadar ki: adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi birinin tarhiyata muhatap tutulacağı kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, adi ortaklıklarda mal teslimi ve hizmet ifası adi ortaklık tarafından yapıldığından, katma değer vergisinin mükellefi adi ortaklık olacak, beyanname ortaklık adına düzenlenecek, ortaklardan birisi tarafından imzalanmak suretiyle vergi dairesine verilecek, ancak verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi biri tarhiyata muhatap tutulabilecektir.

Aynı zamanda adi ortaklıklar Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen bütün mükellefiyetleri yerine getirmek zorundadırlar. Bu açıdan, Kanun'un belirtmiş olduğu belge düzenine uymaları, yani, fatura, gider pusulası gibi belgeleri bastırmaları, defter tutmaları, kullandıkları defter ve belgeleri zamanaşımı süresi içinde muhafaza ve istenildiğinde ibraz etmeleri gerekmektedir.

Olayda,ödeme emri içeriği katma değer vergisi tarhiyatının … -… adi adi ortaklığının faaliyetinden doğan matrah üzerinden yapılan katma değer vergisi tarhiyatı olduğu,söz konusu adi ortaklık adına aynı nedenle tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin düzenlenen ihbarnamelerin, İsmail Koç'un mernis adresinde eşine 07/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve bu ihbarnamelere karşı dava açılmaması nedeniyle de alacağın kesinleştiğinden bahisle dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, vergi mükellefi olan adi ortaklık adına, mükellefi olduğu vergilerin takibi amacıyla vergi-ceza ihbarnamesi düzenlenebileceği hususu açık olup, adi ortaklık adına vergi-ceza ihbarnamesi düzenlenemeyeceği için kamu alacağının usulüne uygun kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacı adına düzenlenen ödeme emrinde yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdaresi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.