Danıştay 9. Daire E.2023/3913 K.2024/4843

Dava konusu istem: Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ...ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen ... tarihli ... sayılı görüş ve öneri raporu ile müteselsilen sorumlu tutulduğu ...

İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarihli... sayılı vergi tekniği raporu ve diğer vergi inceleme raporlarının birlikte incelenmesinden; mükellef şirketin 2013/Ocak ila Aralık ve 2014/Ocak ila Mayıs dönemlerindeki ihracatlarına ilişkin gümrük beyannamelerinin eki olan listelerde yer alan fatura içerikleri ile katma değer vergisi iadesine konu ettiği ihracat faturalarının içeriklerinin farklı olduğu, davacının tarih ve sayısı aynı fakat içerikleri farklı mallar bulunmasına rağmen ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporu düzenlediği,

bu şekilde %18 oranında haksız katma değer vergisi iadesi alınmasına sebebiyet verildiği, davacının gümrük beyannamelerinin eki listelerde yer alan faturalar ile iadeye esas alınan faturaların birbirinden farklı içerikte olduğunu icra ettiği yeminli mali müşavirlik mesleğinin icabı olarak ayırt edebilmesi gerektiği halde uyuşmazlık konusu olayda gerekli mesleki özeni göstermediği ve gerekli inceleme ve araştırmayı yapmadığı, tasdik görevinin yapılması sırasında tasdike ilişkin yasal düzenlemelerdeki ilke ve kurallarla ilan olunmuş norm ve standartlara aykırı davranıldığı,

hazırlamış olduğu katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarının gerçeği yansıtmadığı sonucuna varıldığı ve asıl borçlu şirket tarafından açılan davaların da ret ile sonuçlandığı görüldüğünden adı geçen mükellef adına tarh edilen vergiler ve cezalar bakımından müşterek ve müteselsil sorumlu olan davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma hakkının ihlal edildiği, tespitlerin eksik incelemeye dayandığı,kendisine ibraz edilen belgeler nedeniyle sorumluluğunun olduğu, tarafına ibraz edilmeyen fotokopi belgelerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin yargı kararları olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde.

Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının,

imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun ''Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk'' başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediklerini tasdik edecekleri, 4. fıkrasında;

yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtmeleri gerektiği, aynı maddeye 10/09/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle eklenen 5. fıkrada ise;

yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumluluklarının ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği, savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavirin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı, mali sorumluluğun müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda hakkında sorumluluk raporu düzenlenebilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği sonucuna ulaşılmaktadır.

... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ...tarih ve ...ayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ...sayılı görüş ve öneri raporunun birlikte değerlendirilmesinden;

Mükellef şirketin 2013 ve 2014 yılları gümrük çıkış beyannameleri ile eklerinde yer alan ihracat faturaları arasında mal muhteviyatı açısından büyük fark olduğu, fatura muhteviyatı eşyalar ile gümrük beyannamesinde kayıtlı eşyaların bir kısmının miktar ve kalem fiyatı bazında beyannameye göre daha düşük miktar ve kıymete indirilmiş olduğu, bu eksikliği tamamlamak üzere beyanname muhteviyatı eşyalar arasında hiç olmayan bazı eşyaların faturalara miktar ve kıymet tutarı değişmeyecek şekilde eklendiği, buna rağmen davacı tarafından ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporları düzenlediği,

bu nedenle Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğinden bahisle dava konusu... tarih ve ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden.

Bölge İdare Mahkemesinin 10/03/2020 tarihli ara kararıyla davalı idareden; davacı hakkında sorumluluk raporu yazılmadan önce 3568 sayılı Kanunun 12.maddesi ve ilgili mevzuata göre savunma istenilip istenilmediği sorulduğu ve ilgili belgelerin gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece verilen cevabi yazıda, davacıdan bilgi isteme yazısı ile izahat istenildiğinin belirtildiği, ekte sunulan ...tarih ve... sayılı yazının konusunun bilgi isteme olduğu,

söz konusu yazı ile davacıdan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 148.maddesi dayanak gösterilerek 15 gün içerisinde bilgi verilmesinin istenildiği ve aksi takdirde aynı Kanunun mükerrer 355. maddesinin uygulanacağının bildirildiği, davacı tarafından anılan yazıya istinaden verilen cevaplar esas alınarak hakkında ... tarih ve ...sayılı görüş ve öneri raporunun düzenlendiği görülmüştür.

Bu durumda, kanunen, davacının yeminli mali müşavir olarak mali sorumluluğuna yönelik rapor düzenlenmeden önce, yazılı savunmasının alınması zorunlu olduğu halde, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen şekilde yazılı savunmasının alınmadığı, 15 gün içerisinde bilgi verilmesine ilişkin bilgi isteme yazısının, 30 gün içerisinde yazılı savunma isteme yazısı; bilgi isteme yazısına verilen cevabın da, yazılı savunma olarak nitelendirilemeyeceği açık olup, usulüne uygun olarak düzenlenmeyen mali sorumluluk raporu dayanak alınarak davacı adına düzenlenen ...tarih ve ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.