Danıştay 9. Daire E.2023/3965 K.2024/4845

Dava konusu istem: Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirleri yönünden.

Mahkemece yapılan ara karar ile davalı idareden söz konusu ödeme emirlerinde mükerrerlik olup olmadığının sorulduğu, idarece verilen cevabi yazıda; davacı adına düzenlenen ..., ..., ..., ... sayılı ödeme emirleri içeriği borçların aynı olduğu ve sehven mükerrer tahakkuk verildiği ve mükerrer takip oluşturulduğu, söz konusu mükerrer tahakkuk işleminin daha sonra tespit edilerek ... tarihinde ..., ..., ... sayılı ödeme emirlerinin iptal edilerek mükerrer takibin ortadan kaldırıldığı görüldüğünden, söz konusu ödeme emirleri bakımından karar verilmesine yer olmadığı,

... tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirlerinde yer alan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden; ...

Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sorumluluk raporunun birlikte değerlendirilmesinden; şirketin 2013 ve 2014 yılının muhtelif dönemlerindeki ihracatlarına ilişkin gümrük beyannamelerinin eki olan listelerde yer alan fatura içerikleri ile katma değer vergisi iadesine konu ettiği ihracat faturalarının içeriklerinin farklı olduğu, davacının tarih ve sayısı aynı fakat içerikleri farklı mallar bulunmasına rağmen ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporu düzenlediği,

bu şekilde %18 oranında haksız katma değer vergisi iadesi alınmasına sebebiyet verildiği, davacının gümrük beyannamelerinin eki listelerde yer alan faturalar ile iadeye esas alınan faturaların birbirinden farklı içerikte olduğunu icra ettiği yeminli mali müşavirlik mesleğinin icabı olarak ayırt edebilmesi gerektiği halde uyuşmazlık konusu olayda gerekli mesleki özeni göstermediği ve gerekli inceleme ve araştırmayı yapmadığı, bu durumun yeminli mali müşavir olan davacının müteselsil sorumluluğu gerektirir nitelikte olup; anılan ödeme emirleri içeriği üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı,

... tarih ve ..., ..., ..., ..., ... sayılı ödeme emirleri içeriği vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerinden kaynaklanan kısmı yönünden ise. Mahkemelerince yapılan ara karara cevaben gönderilen belgelerin incelenmesinden; vergi ziyaı cezalarına tekerrür hükümlerinin uygulanmasının dayanağının, davacının yeminli mali müşavirliğini yaptığı ...

Ticaret Limited Şirketi tarafından 2013/Nisan-Haziran dönemine ait gelir stopaj vergisi beyannamesinin süresinden sonra pişmalık hükümleri uyarınca verilmesi ancak pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmesi sonucu şirket adına kesilen ve tebliğ edilerek kesinleştirilen vergi ziyaı cezası olduğu, bu nedenle davacının yalnızca ...

Ticaret Limited Şirketinin borçlarından dolayı müteselsil ve müşterek sorumluluğuna başvurulabilecek olup, esas borçlu şirketin tekerrüre esas fiillerinden sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu ödeme emirleri içeriği vergi ziyaı cezasının tekerrürden kaynaklanan kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu ödeme emirleri içeriği yargı harçlarına ilişkin kısım yönünden ise;

asıl borçlu şirket hakkında açılan davaların sonuçlanması üzerine hükmolunan yargı harçlarının müteselsil ve müşterek sorumluluğu bulunmayan davacıdan istenilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle ödeme emirlerinin bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu ödeme emirlerinin vergi ziyaı cezalarına tekerrür hükmünün uygulanması suretiyle arttırılan kısmı ile yargı harcına ilişkin kısımlarının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Savunma hakkının ihlal edildiği, tespitlerin eksik incelemeye dayandığı,kendisine ibraz edilen belgeler nedeniyle sorumluluğunun olduğu, tarafına ibraz edilmeyen fotokopi belgelerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin yargı kararları olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Yeminli mali müşavirlerin tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yapılan tasdik sonucu mükellef adına tarh edilen vergi ve cezaların kesinleşmesinden sonra kamu alacağının tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanunun 54 ve devamı maddelerinin uygulanabileceği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde.

Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının,

imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun ''Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk'' başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediklerini tasdik edecekleri, 4. fıkrasında;

yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtmeleri gerektiği, aynı maddeye 10/09/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle eklenen 5. fıkrada ise;

yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumluluklarının ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği, savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavirin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emirlerinin yargı harcına ilişkin kısmı ile ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu ... ila ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin yargı harcı dışında kalan kısmı yönünden ise;

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı, mali sorumluluğun müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda hakkında sorumluluk raporu düzenlenebilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği sonucuna ulaşılmaktadır.

... Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sorumluluk raporunun birlikte değerlendirilmesinden;

Mükellef şirketin 2013 ve 2014 hesap döneminde tescilli ihracat beyannameleri ekinde yer alan faturalarını ihracat gerçekleştikten sonra aynı sayı, tarih ve antetli fakat farklı içerikli sahte faturalarla değiştirdiği, ihracat beyannamelerine sonradan eklendiği anlaşılan sahte faturalar üzerinde bazı eşyaların miktar ve kıymetleri düşürülüp beyannamede hiç olmayan eşyaların eklendiği, buna rağmen davacı tarafından ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporları düzenlediği, bu nedenle Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğinden bahisle dava konusu ... tarih ve ..., ... ... sayılı ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Şirket adına düzenlenen vergi tekniği raporunda davacıdan konu ile ilgili olarak yazılı savunmasının istenildiği belirtilmekte iken davacı hakkında düzenlenen sorumluluk raporunda ise ... tarih ve ... sayılı bilgi isteme başlıklı ifade tutanağı ile davacı tarafından verilen cevapların yer aldığı görülmüş olup, davacının Dairemizde başka bir mükelleften kaynaklanan sorumluluk nedeniyle E:... sayılı dosyasında görülmekte olup, anılan dosyada yer alan ... tarih ve ... sayılı yazı incelendiğinde;

davacıdan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 148.maddesi dayanak gösterilerek 15 gün içerisinde bilgi verilmesinin istenildiği ve aksi takdirde aynı Kanunun mükerrer 355. maddesinin uygulanacağının bildirildiği, davacı tarafından anılan yazıya istinaden verilen cevaplar esas alınarak hakkında ... tarih ve ... sorumluluk raporunun düzenlendiği görülmüştür.

Bu durumda, kanunen, davacının yeminli mali müşavir olarak mali sorumluluğuna yönelik rapor düzenlenmeden önce, yazılı savunmasının alınması zorunlu olduğu halde, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen şekilde yazılı savunmasının alınmadığı, 15 gün içerisinde bilgi verilmesine ilişkin bilgi isteme yazısının, 30 gün içinde yazılı savunma isteme yazısı; bilgi isteme yazısına verilen cevabın da, yazılı savunma olarak nitelendirilemeyeceği açık olup, usulüne uygun olarak düzenlenmeyen mali sorumluluk raporu dayanak alınarak adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirlerinin yargı harcı dışında kalan kısımlarında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.