Danıştay 9. Daire E.2023/3971 K.2024/2261

Dava konusu istem: ... Proje Hafriyat İnşaat Mühendislik Taşımacılık Gıda Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ödeme emirleri içeriğindeki vergi borçlarının bir kısmının asıl borçlu şirket tarafından süresinde verilen beyannameler üzerine tahakkuk ettiği, bir kısmının ise kesilen özel usulsüzlük cezaları ile 7143 sayılı Kanun gereği kurumlar vergisi ve katma değer vergisi matrah artırımı borçlarına ilişkin olduğu, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin şirketin elektronik tebliğ adresine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ödeme emirlerine karşı dava açılmadığı,

Mahkemelerinin ara kararına, davalı idare tarafından verilen cevap yazısı ve dosya içerisindeki bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde asıl borçlu şirket adına kayıtlı olan 2006 ve 2004 model iki adet araç bulunduğu, araçların trafik sicil kayıtlarına haciz ve yakalama şerhleri konulmuş olmasına rağmen araçların henüz yakalanamadığı, Türkiye Sigorta Birliği internet sayfasında belirtilen bilgilere göre 2006 model aracın kasko değerinin 54.809,00-TL olduğu, 2004 model diğer aracın kasko bedelinin bulunmadığı, araçlara ait motorlu taşıtlar vergisi borcunun 29.850,16-TL olduğu,

dava konusu ödeme emirlerinin toplam borcunun ise 328.165,00-TL tutarında olup, araçların değerlerinin borcu karşılamayacağı dolayısıyla asıl amme borçlusu şirketin mal varlığı araştırması sonucu borcu karşılayacak mal varlığının bulunmadığının tespit edildiği görüldüğünden, davacının şirket borçlarından sorumlu olduğu dönemlere ilişkin olarak ortak sıfatıyla hissesi oranında düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Limited şirket ortaklarının, şirketin kamu borcundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için, 6183 sayılı Yasanın 35.maddesindeki şartların gerçeklemesi gerektiği, davalı idarece, vergi borcunun asıl borçlu ... Proje Hafriyat İnşaat Mühendislik Taşımacılık Gıda Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'den tahsili için hiçbir işlem yapılmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Proje Hafriyat İnşaat Mühendislik Taşımacılık Gıda Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenimektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından, sermaye hisseleri oranında, doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları düzenlenmiştir.

6183 sayılı Kanun’un "Kanundaki terimler" başlıklı 3. maddesinde.

Amme borçlusu veya borçlu teriminin; amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini; tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını;

tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun "bir ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek 15 gün içerisinde vergi mahkemesinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen kanun maddelerinin değerlendirilmesinden şirket ortağı sıfatıyla ilgili kişilerin takip edilebilmesi için, vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk, tebliğ safhalarından geçip kesinleştirilmesi, vergi borçlusu hakkında tüm takip yollarının tüketilmesi ve amme alacağının vergi borçlusundan kısmen veya tamamen tahsil imkanının bulunmadığının somut bir biçimde ortaya konulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının ortağı olduğu asıl borçlu ... Proje Hafriyat İnşaat Mühendislik Taşımacılık Gıda Taahhüt San. ve Tic. Ltd.

Şti'ne ait vergi borçlarının şirketten tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin şirketin elektronik tebliğ adresine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ödeme emirlerine karşı dava açılmaması üzerine, malvarlığı araştırması yapıldığı ve şirket adına kayıtlı olan 2006 model ve 2004 model iki adet araç bulunduğu, araçların trafik sicil kayıtlarına haciz ve yakalama şerhleri konulmuş olmasına rağmen araçların henüz yakalanamadığı, Türkiye Sigorta Birliği internet sayfasında belirtilen bilgilere göre 2006 model aracın kasko değerinin 54.809,00-TL olduğu, 2004 model plakalı diğer aracın kasko bedelinin bulunmadığı,

araçların değerlerinin vergi borcunu karşılamayacağının anlaşılması sebebiyle de söz konusu alacağın tahsil imkanı bulunmadığından bahisle davacı adına ortak sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Olayda şirkete ait iki adet araca haciz uygulandığından, öncelikle hacizli araçların satış işlemlerinin gerçekleştirilerek, vergi borcunu karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi ve kamu alacağının şirketten tahsil edilebilmesi için tüm takip yolları tüketildikten sonra davacının hissesi oranında hesaplama yapılarak ödenmesi gereken borç miktar olarak açıkça tespit edilerek şirket ortağına başvurulması gerekirken, bu yollar tüketilmeden davacı adına ortak sıfatıyla ödeme emri düzenlenemeyeceğinden davanın reddi yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf isteminin reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet görülmemiştir.