Danıştay 9. Daire E.2023/433 K.2023/4643

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, satışı yapılan taşınmazlara ilişkin satış bedellerinin tapuda eksik gösterildiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ekim ve Aralık dönemleri için ikmalen tarh edilen tapu harcı ile %25 oranında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ...'e 29/12/2017 tarihinde yapılan satışlara ilişkin, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacı şirketin, 2018 yılı Bs formunda ...'e 6 belge ile 5.752.542,00-TL tutarında satış bildirildiği, ...'in ise aynı döneme ilişkin Ba formunda 21 belge ile 29.909,537,00-TL tutarında alış bildirdiği,

Ba-Bs formları arasındaki farklılığa ilişkin olarak şirket yetkilisinin ''...'e 2018 yılında 21 adet taşınmaz satışları olduğunu ve toplam tutarın 29.909.537,00-TL olduğunu, ilgili faturaların tamamının 2018 yılı yasal defterlerine kaydedildiğini'' beyan ettiği, defter kayıtlarında 25 adet taşınmazın davacıya 2018 ve 2019 yılında devrine ilişkin kayıtların mevcut olduğu, bu taşınmazların 29/12/2017 tarihinde tapuda davacıya devrinin yapıldığı, tapuda yer alan toplam matrahın ise 6.135.000,00-TL olduğu,

mükellefin tapuda gösterdiği bedellerin fatura bedellerinden düşük olmasının beyan edilen devir ve iktisap bedellerinin gerçek durumu yansıtmadığına karine teşkil ettiğinden faturada belirtilen gerçek bedeller ile tapuda gösterilen bedeller arasındaki farkın neden olduğu tapu harcının ikmalen tarh edilmesi gerektiği tespitlerine yer verildiği, ... tarafından aynı satışlara ilişkin adına salınan vergi ziyaı cezalı tapu harcına karşı açılan ve ...

Vergi Mahkemesi'nin E.... sayılı esasına kayıtlı davada verilen ara kararla ...'den bu hususlara ilişkin açıklamalarının istenildiği, verilen cevapta 2 adet taşınmazın 2019 yılında devredildiği, 1 adet faturanın mükerrer kaydedildiği, bu faturada yer alan 21 nolu bağımsız bölümün satışının faturada gösterilen 23/05/2018 tarihinde yapılmadığı hususlarına yer verildiği, ...

Vergi Mahkemesinin 10/03/2021 tarihli ara kararı ile de 21 ve 27 nolu bağımsız bölümlerin hangi tarihte, ne kadarlık tutar karşılığında davacıya devrinin yapıldığının davalı idareden sorulduğu, idarece ... Yapı İnş. Tic. Ltd.

Şti.'nin bilgisine başvurulmak suretiyle taşınmazların satış bedelinin bildirildiği ve bildirilen bedellerin vergi inceleme elemanınca dikkate alınan tutarlarla aynı olduğunun görüldüğü;bu durumda, her ne kadar davacı tarafından ...'e 29/12/2017 tarihinde taşınmazların inşası henüz tamamlanmadan devir yapılmış ise de, bu devirde gösterilen bedellerin taşınmazların davacıya gerçek devir bedelleri olmadığı, gerçek bedellerin davacı tarafından ... adına taşınmazların inşası tamamlandıktan sonra düzenlenen faturalarda yer alan bedeller olduğu,

taşınmazların bu faturalarda yer alan bedellerle iktisap edildiği ve tapu harcına esas bedellerin bu faturalarda yer alan gerçek devir bedelleri olması gerektiği açık olduğundan, tespit edilen gerçek devir bedelleriyle tapuda gösterilen bedeller arasındaki fark üzerinden 2017/Aralık dönemine ilişkin yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği; ... Enerji Üretim Hizm.

Anonim Şirketi'ne 10/10/2017 tarihinde yapılan satışlara ilişkin, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının ... Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.'ye 2017/Ekim döneminde yaptığı 52 adet bağımsız bölüm satışının katma değer vergisi oranları uygulanmak suretiyle faturalandırıldığı ve deftere bu şekilde kaydedilerek beyanlarına yansıtıldığı, Vizyon Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. tarafından ...

Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.'ye ait 59 adet bağımsız bölümün piyasa değerinin belirlenmesi amacıyla, 14/10/2017 tarihli gayrimenkul değerleme raporu düzenlediğinin tespit edildiği, değerleme raporunda belirlenen fiyat ile davacının tapuda beyan ettiği satış fiyatı arasındaki fark nedeniyle 910.768,00-TL tapu harcının Hazineye intikal etmediğinin anlaşıldığının belirtildiği, 14/10/2017 tarihli gayrimenkul değerleme raporunda İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ..

Ada, ... parselde kayıtlı 124.324,38 metrekare yüzölçümlü arsa üzerindeki ...

Sitesi'nde yer alan 59 adet dubleks mesken vasıflı taşınmazın bulunduğu mevkii, imar durumu, taşınmazların çevresel ve fiziksel özellikleri, ulaşım durumu, bölge analizi ve gayrimenkul piyasasının durumu, civardaki emsal emlak alım ve satım değerleri, emsal karşılaştırması, değerine tesir eden tüm etkenler ile günün ekonomik koşulları göz önüne alınarak 14/10/2017 tarihi itibarıyla inşaat mühendisi, mimar ve değerleme uzmanı tarafından taşınmazlara değer biçildiğinin görüldüğü,

vergi müfettişi tarafından da, bu değerin taşınmazların gerçek satış değeri olarak kabul edildiği ve bunun üzerinden ikmalen tapu harcı tarhiyatının yapıldığının anlaşıldığı; değerleme raporunun tarihinin davacının satış yaptığı tarihe yakınlığı, raporda belirlenen gayrimenkul değerlerinin, davacı tarafından aynı projede ...'e satış yaptığı gayrimenkuller için düzenlediği faturalardaki tutarlara yakınlığı, davacının ...

Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.'ye yaptığı satışlara ilişkin tapuda beyan edilen satış fiyatlarının ise gayrimenkul değerleme raporunda belirtilenin çok altında oluşu, aynı proje içerisinde benzer nitelikte olup da iki ay arayla satışı yapılan taşınmazlar arasında bu denli fiyat farkı olmasının hayatın olağan akışına aykırı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, taraflardan bağımsız, uzman kişiler tarafından düzenlenen gayrimenkul değerleme raporu içeriğinde yer alan tespitlerin Mahkemelerince de uygun görüldüğü,

tespit edilen gerçek devir bedelleriyle tapuda gösterilen bedeller arasındaki fark üzerinden 2017/Ekim dönemine ilişkin yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazlara ilişkin devirlerin henüz binalar tamamlanmadan, faturalandırmanın ise inşaat bittikten sonra yapıldığı,bu sebeple tapuda gösterilen tutarların gerçek devir bedelleri olduğu, olayla ilgisi olmayan şirket tarafından hazırlanan gayrimenkul değerleme raporunun tarhiyata dayanak alınmayacağı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.